WHO: Liczba osób wymagających leczenia jaglicy spadła poniżej 100 milionów

Liczba osób wymagających interwencji w leczeniu jaglicy, najczęstszej zakaźnej przyczyny ślepoty na świecie, spadła poniżej 100 milionów po raz pierwszy w historii globalnych rejestrów. Według danych WHO, w listopadzie 2025 roku zagrożonych było 97,1 mln osób, podczas gdy w 2002 roku ryzyko zachorowania dotyczyło aż 1,5 miliarda ludzi. To efekt wieloletniego wdrażania strategii SAFE oraz współpracy rządów, organizacji pozarządowych i międzynarodowych partnerów.

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) liczba osób wymagających interwencji przeciwko jaglicy spadła o 94% od 2002 roku. Jeszcze w 2011 roku szacowano, że 314 milionów ludzi było zagrożonych i wymagało leczenia, dziś ta liczba wynosi 97,1 mln. To pierwszy raz, gdy globalnie spadła ona poniżej granicy 100 milionów.

Jak podkreśla dr Daniel Ngamije Madandi, dyrektor Departamentu Malarii i Zaniedbanych Chorób Tropikalnych WHO:

Kluczową rolę w ograniczaniu zakażeń jaglicą odegrała zatwierdzona przez WHO strategia SAFE, obejmująca:

• operacje chirurgiczne w leczeniu trichiazy trachomatologicznej,

• antybiotyki eliminujące zakażenie,

• czystość twarzy,

• poprawę warunków środowiskowych, ograniczającą transmisję choroby.

Do tej pory 27 krajów uzyskało oficjalne potwierdzenie WHO eliminacji jaglicy jako problemu zdrowia publicznego. Ostatnio do tej grupy dołączyły Egipt i Fidżi. Na liście znajdują się m.in. Chiny, Indie, Meksyk, Maroko, Wietnam, Arabia Saudyjska, Pakistan oraz Papua-Nowa Gwinea.

Każdy region WHO, w którym jaglica była endemiczna, ma obecnie co najmniej jeden kraj z potwierdzoną eliminacją choroby.

Globalny postęp był możliwy dzięki współpracy rządów, organizacji pozarządowych i darczyńców, działających m.in. w ramach Międzynarodowej Koalicji na rzecz Kontroli Jaglicy (ICTC). Ogromne znaczenie miała także darowizna ponad 1,1 miliarda dawek azytromycyny od Pfizer Inc., realizowana przez Międzynarodową Inicjatywę na rzecz Jaglicy (ITI).

Jak zaznacza Michaela Kelly, przewodnicząca ICTC:

Eksperci szacują, że potrzeba około 300 milionów dolarów, aby uzupełnić luki w finansowaniu operacji chirurgicznych, antybiotykoterapii, badań ankietowych i badań naukowych. Środki te są kluczowe, by osiągnąć globalny cel eliminacji jaglicy do 2030 roku, zgodny z Celem Zrównoważonego Rozwoju 3.3 oraz planem WHO dotyczącym zaniedbanych chorób tropikalnych (NTD).

Ogromną rolę w monitorowaniu postępów odegrały inicjatywy Global Trachoma Mapping Project (GTMP) oraz Tropical Data. GTMP, realizowany w latach 2012–2016, objął 2,6 mln osób w 29 krajach, będąc największym projektem mapowania chorób zakaźnych na świecie.

Tropical Data kontynuuje te działania, wspierając już ponad 4000 badań ankietowych w 55 krajach i obejmując 13,1 mln osób. Od 2012 roku średnio jedna osoba była badana pod kątem jaglicy co 25 sekund.

Jaglica to zaniedbana choroba tropikalna wywoływana przez bakterię Chlamydia trachomatis, przenoszona przez kontakt z zakażoną wydzieliną z oczu oraz przez muchy. Nawracające infekcje prowadzą do bliznowacenia powiek i trichiazy, bolesnego stanu, który może skutkować nieodwracalną ślepotą.

Jak podsumował PJ Hooper, dyrektor ITI:

Mimo ogromnych postępów, jaglica nadal pozostaje zagrożeniem w społecznościach o ograniczonym dostępie do czystej wody, sanitariatów i opieki zdrowotnej. WHO podkreśla jednak, że jej globalna eliminacja jest realna – pod warunkiem utrzymania tempa działań i finansowania.