Reklama

Polska może stać się centrum produkcji leków biopodobnych, ale do tego potrzeba zmian prawnych

Polityka Zdrowotna

11/10/2023 18:30

Spis treści

Innowacje lekowe to nie tylko wielkie, przełomowe odkrycia
Bez partnerstwa naukowo-biznesowego nie da się wprowadzać innowacji w biotechnologii
Bez naukowców innowacji nie będzie
Polska potrzebuje gruntu prawnego pod innowacje

O tym rozmawiali prelegenci podczas trzeciej edycji Innovation Day, zorganizowanego przez redakcję politykazdrwotna.com.

Innowacje lekowe to nie tylko wielkie, przełomowe odkrycia

Chociaż innowacje lekowe mogą się kojarzyć z wielkimi odkryciami, nie zawsze oznaczają wynalezienie leku na rzadką chorobę. Jak jednak podkreślała Katarzyna Malik, PhD, R&D Director at Polfa Warszawa S.A., Research and Development Department Polpharma Group, innowacje to także te stosunkowo małe postępy, które są możliwe dzięki np. wykorzystaniu starego know-how w nowych wskazaniach.

- Innowacyjny lek to niewątpliwie przełom, ale zapominamy o tym, że wiele firm, które podjęły się takiego wyzwania, osiągnęły sukces dzięki temu, że korzystają z nowoczesnych procesów technologicznych, wiedzy i doświadczenia know-how, a wszystko to budują latami i odpowiednimi nakładami - tłumaczyła Katarzyna Malik.

Reklama

Poza innowacjami w sektorze biotechnologicznym, o których mówi się najczęściej w różnych debatach, innowacjami są ułatwienia, które powstają aby ułatwić pracę medykom.

- Często skarżymy się, że personel medyczny jest coraz starszy. Stąd też sprzęt, który temu starszemu personelowi medycznemu ułatwia pracę, np. nowoczesne podnośniki dla pielęgniarek i pielęgniarzy czy też narzędzia informatyczne, które powodują, że starszy lekarz nie musi wstukiwać danych z klawiatury, ale używa systemu rozpoznawania mowy - wskazywał Jarosław Fedorowski, prezes Polskiej Federacji Szpitali.

Reklama

Dodawał, że innowacją w szpitalu może być również sposób zarządzania placówką czy prowadzenie kursów z wykorzystaniem innowacyjnych technologii.

Bez partnerstwa naukowo-biznesowego nie da się wprowadzać innowacji w biotechnologii

Również w Polsce innowacja nie jedno ma imię, a na krajowym rynku mało ich nie powstaje, szczególnie tych w medycynie. Jak jednak tłumaczył Jarosław Fedorowski, mamy zarówno potencjał ludzki, jak i infrastrukturalny, aby być jednym z liderów w produkcji nowoczesnych technologii lekowych. Dojście do tego celu wspiera m.in. Agencja Badań Medycznych, która dofinansowuje różne projekty badawcze, w tym te dotyczące leków.

Reklama

- Około 30 proc. naszej działalności to jest wsparcie przemysłu w zakresie rozwoju leków i wyrobów medycznych. I tutaj mówimy zarówno o nowatorskim podejściu, czyli np. technologii mRNA, ale także o tych małych innowacjach. Nam bardzo zależy na tym, żeby Polska była centrum badawczo - rozwojowym w zakresie leków. I staramy się to wspierać - mówił dr n. med. Rafał Staszewski, zastępca prezesa ds. finansowania badań w Agencji Badań Medycznych.

Zarówno on, jak i Magdalena Kulczycka, dyrektorka zarządzająca Związku Firm Biotechnologicznych BioForum podkreślali, że żeby móc z tych innowacji korzystać, ktoś musi je skomercjalizować, czyli wprowadzić na rynek. Dlatego tak ważne przy ich opracowywaniu jest partnerstwo publiczno-prywatne między naukowcami bądź uczelniami, a firmami biotechnologicznymi.

Reklama

- Potrzebni są naukowcy, którzy są po prostu naukowcami, którzy robią basic science. Ale trzeba ich łączyć z tymi osobami, które mają wiedzę biznesową. Nie ma osób, które by pociągnęły temat w kierunku wdrożenia i biznesu - mówiła Magdalena Kulczycka.

Nawiązując jednak takie partnerstwo, jak wskazywała dyrektorka zarządzająca BioForum, ważna jest wiara w projekt inwestora. Tłumaczyła, że czasami projekt badawczy może wydawać się kiepski, ale dobrze rokować, jeśli tylko znajdą się fundusze na jego rozwój. Dodawała, że w takich sytuacjach nie wolno też oczekiwać zwrotu z inwestycji po 2-3 latach, ponieważ branża biotechnologiczna funkcjonuje w inny sposób niż inne gałęzie przemysłu.

Reklama

- Nie każdy projekt prowadzi do produktu, ale wartością jest to, że my coś sprawdzimy i powiemy sobie “To nie działa, nie idźmy tą drogą”. Staramy się wytłumaczyć to decydentom - podkreślał Rafał Staszewski.

Bez naukowców innowacji nie będzie

W tworzeniu innowacji, oprócz pieniędzy, ważne są też zasoby ludzkie. I pomimo tego, że Polska ma spory kapitał, prelegenci podkreślali potrzebę wzmacniania go.

- Nie widzę innej możliwości (żeby to osiągnąć - red.) niż stworzenie im takiej przestrzeni tutaj (w Polsce - red.), aby dalej mogli rozwijać swoje umiejętności - mówiła Katarzyna Malik.

Reklama

Dla wielu kuszący jest wyjazd za granicę, aby pracować w instytutach o dużej renomie, realizujących ambitne projekty czy po prostu z dobrym zapleczem laboratoryjnym. W Polsce powstaje jednak coraz więcej nowych firm technologicznych, które podejmują się trudnych tematów i to może przyciągać. Co jednak dalej może odpychać od zostania w kraju, to warunki, w jakich naukowcy muszą pracować. Aspekt ten utrudnia również nawiązywanie partnerstw publiczno-prywatnych.

- Dopóki się utrzyma w Polsce system punktacji (w czasopismach naukowych - red.), dopóki naukowiec ma prowadzić naukę, za którą muszą iść punkty, ma realizować jeszcze ogół dydaktyki, a nie docenia się na uczelni tego, że on przynosi gigantyczny wkład społeczny w relacji z przemysłem, więc działa na rzecz systemu ochrony zdrowia, będziemy mieli problem z linkowaniem środowiska medycznego z przemysłem - tłumaczył Rafał Staszewski.

Reklama

Polska potrzebuje gruntu prawnego pod innowacje

Przeszkodą w rozwoju sektora innowacji biotechnologicznych w Polsce jest obecne prawo. Jak tłumaczyła mec. Katarzyna Fortak-Karasińska, radczyni prawna, founding partner w Kancelarii F/K LEGAL, szczególnie widać to na przykładzie innowacyjnych leków, które kiedy trafiają do systemu w ramach programu lekowego, objęte są np. kryteriami włączenia, wyłączenia czy dodatkowymi, takimi jak obowiązek wykonania odpowiednich badań przed podaniem leku.

- Kryteria włączające do programów lekowych często są bardziej restrykcyjne niż zalecenia do zastosowania danego leku, jeśli chodzi np. o ChPL. Jeżeli pacjent musi jechać 200 km, żeby te badania zrobić, to jest to moim zdaniem jawne, wynikające z przepisów, ograniczenie pacjenta w dostępności do leku innowacyjnego - mówiła prawniczka.

Reklama