Hipercholesterolemia. Dla kogo program lekowy?

Ponad połowa Polaków ma za wysoki poziom cholesterolu. I choć jest to główny czynnik rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, może też przyczynić się do zawału serca, niewiele osób poważnie do tego podchodzi. Są też tacy, którzy mimo właściwych nawyków żywieniowych i aktywnego stylu życia nadal borykają się z wysokim poziom lipidów. Nie wszyscy wiedzą, że są dla nich programy lekowe, które leczą tę przypadłość.

Dyslipidemia, czyli zaburzenia lipidowe, dotyczy około 60% dorosłych Polaków. Polega na nieprawidłowym poziomie cholesterolu i triglicerydów we krwi, co może prowadzić do miażdżycy, zawałów serca i udarów. Profilaktyka, obejmująca zdrową dietę, aktywność fizyczną i badania kontrolne, jest ważna, ale nie zawsze wystarcza. W zaawansowanych przypadkach lub przy genetycznej hipercholesterolemii konieczne mogą być nowoczesne terapie dostępne w programach NFZ.

Każdy program lekowy jest precyzyjnie zdefiniowany i publikowany jako załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu refundowanych leków. Opis programu obejmuje: kryteria kwalifikacji pacjenta (np. diagnoza, wyniki badań laboratoryjnych), kryteria wyłączenia z programu, schemat dawkowania leków i sposób ich podawania, a także wymagane badania diagnostyczne przy kwalifikacji i w trakcie leczenia. Zakwalifikowani pacjenci są leczeni bezpłatnie. Decyzję o włączeniu do programu podejmuje lekarz w placówce posiadającej odpowiedni kontrakt z NFZ.

- Celem programu B101 jest obniżenie poziomu lipidów u pacjentów spełniających określone kryteria, u których tradycyjne metody leczenia okazały się nieskuteczne. Dotyczy on głównie osób z hipercholesterolemią rodzinną oraz pacjentów z bardzo wysokim ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych – mówi dr n. farm. Katarzyna Molęda-Krawiec, specjalista farmacji aptecznej, farmacji szpitalnej.

Program obejmuje m.in. pacjentów z hipercholesterolemią rodzinną w wieku powyżej 18 lat, u których stwierdzono stężenie LDL-C wyższe niż 100 mg/dl mimo stosowania maksymalnych dawek statyn i ezetymibu oraz nietolerancję statyn. Do programu kwalifikowani są także pacjenci z bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, którzy w ciągu ostatnich 24 miesięcy przeszli zawał serca lub inne poważne incydenty wieńcowe. Program B101 oferuje nowoczesne inhibitory PCSK9 (alirokumab, ewolokumab, inklisiran) obniżające LDL-C, a od września 2023 r. również lomitaptyd dla pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną.

Inhibitory PCSK9 zwiększają liczbę receptorów LDL na powierzchni hepatocytów, co przyspiesza usuwanie "złego" cholesterolu z osocza. Dzięki temu są one skuteczne w przypadkach, gdzie standardowe leczenie zawiodło. Leki podawane są podskórnie, a ich główną zaletą jest wygodne dawkowanie – od wstrzyknięć co dwa tygodnie do aplikacji raz na 6 miesięcy (inklisiran).

Inhibitory PCSK9 są dobrze tolerowane, z nielicznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Pacjenci, którzy czują obawy w związku z przyjmowaniem tego typu leków, mogą zapytać farmaceutę o działanie tej terapii. Dzięki programowi lekowemu B101 pacjenci z zaawansowanymi zaburzeniami lipidowymi mają szansę na skuteczne leczenie i poprawę jakości życia. Refundacja NFZ eliminuje bariery finansowe, umożliwiając dostęp do najnowocześniejszych terapii.