Reklama

Ginekolog Krzysztof Nowosielski: "Chirurgia pozostaje fundamentem leczenia raka jajnika"

12/11/2025 11:30

Ludzie, Ginekolog Krzysztof Nowosielski Chirurgia pozostaje fundamentem leczenia jajnika - zdjęcie, fotografia

Spis treści

Rak jajnika – podstępny i trudny do wykrycia
Chirurgia to fundament leczenia raka jajnika
Rak jajnika a geny – rola mutacji BRCA1 i BRCA2
Profilaktyka chirurgiczna nie dla wszystkich kobiet
Nadzieja w nowych metodach diagnostyki

Rak jajnika przez długi czas rozwija się bezobjawowo, dlatego wiele kobiet dowiaduje się o chorobie zbyt późno. Jak podkreśla prof. Krzysztof Nowosielski ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, szybka diagnoza i chirurgia to klucz do skutecznego leczenia.

Rak jajnika – podstępny i trudny do wykrycia

Rak jajnika nazywany jest często „cichym zabójcą”, ponieważ jego wczesne objawy są mało charakterystyczne.

– To nie są symptomy, które jednoznacznie wskazują na raka, ale jeśli utrzymują się przez kilka tygodni, nie wolno ich lekceważyć. Warto zgłosić się do ginekologa – mówi prof. Krzysztof Nowosielski, kierownik Katedry i Kliniki Ginekologii i Położnictwa Wydziału Nauk Medycznych Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.

Do sygnałów ostrzegawczych należą m.in.:

uczucie pełności w brzuchu,
wzdęcia i częste oddawanie moczu,

Reklama
nagła zmiana obwodu brzucha,
nietypowe zmęczenie lub utrata apetytu.

Ekspert przypomina, że nie ma skutecznego badania przesiewowego, które mogłoby wykryć raka jajnika we wczesnym stadium. Dlatego tak ważne są regularne wizyty u ginekologa, USG przezpochwowe oraz – w uzasadnionych przypadkach – oznaczanie markera CA-125.

Chirurgia to fundament leczenia raka jajnika

– W raku jajnika chirurgia jest fundamentem leczenia. To nie tylko „operacja usunięcia guza” – celem jest jak najdokładniejsze usunięcie wszystkich widocznych zmian nowotworowych z jamy brzusznej – podkreśla prof. Nowosielski.

Reklama

Im dokładniejsze usunięcie ognisk nowotworu, tym większa skuteczność terapii uzupełniających, takich jak chemioterapia i immunoterapia. Dlatego – jak zaznacza profesor – leczenie raka jajnika powinno odbywać się w wyspecjalizowanych ośrodkach onkologicznych, gdzie doświadczenie chirurgów znacząco zwiększa szansę na radykalne usunięcie zmian.

– Wyspecjalizowane centra leczenia nowotworów ginekologicznych to miejsca, gdzie pacjentki mają największą szansę na skuteczne i bezpieczne leczenie – dodaje profesor.

Reklama

Rak jajnika a geny – rola mutacji BRCA1 i BRCA2

Około 10–15 proc. przypadków raka jajnika ma charakter dziedziczny. Najczęściej związane są one z mutacjami w genach BRCA1 i BRCA2. W Polsce nosicielkami takich mutacji może być nawet 200 tysięcy kobiet – czyli jedna na 300–450.

– Jeśli w rodzinie występowały przypadki raka piersi lub jajnika, zwłaszcza u młodych kobiet, warto rozważyć poradę genetyczną i testy na obecność mutacji BRCA. Wiedza o predyspozycji nie jest wyrokiem, ale szansą na świadome działanie – częstsze kontrole i profilaktykę chirurgiczną – tłumaczy prof. Nowosielski.

Reklama

U kobiet z potwierdzoną mutacją zaleca się profilaktyczne usunięcie jajników i jajowodów po zakończeniu planów macierzyńskich. – To działanie profilaktyczne, które realnie ratuje życie – zaznacza ekspert.

Profilaktyka chirurgiczna nie dla wszystkich kobiet

Profesor ostrzega, że u kobiet bez obciążenia genetycznego takie zabiegi nie są rekomendowane.

– Jajniki produkują hormony chroniące serce, kości i metabolizm. Ich usunięcie u młodych kobiet może prowadzić do przedwczesnej menopauzy, depresji, otyłości i osteoporozy. Profilaktyka „dla wszystkich” przyniosłaby więcej szkody niż pożytku – wyjaśnia.

Reklama

Nadzieja w nowych metodach diagnostyki

Obecnie trwają intensywne badania nad nowoczesnymi metodami wykrywania raka jajnika, takimi jak analiza białek, mikroRNA czy krążących komórek nowotworowych. Choć na razie nie zastępują one standardowych badań, mogą w przyszłości stać się przełomem w diagnostyce.

Na dziś najskuteczniejszym sposobem walki z rakiem jajnika pozostaje czujność onkologiczna, regularne badania i szybka reakcja na niepokojące objawy.

– Szybka diagnoza nie zawsze oznacza wyleczenie, ale znacząco zwiększa skuteczność leczenia i szansę na długie życie bez objawów choroby – podsumowuje prof. Krzysztof Nowosielski.