FDA ogranicza dostęp do zaktualizowanych szczepionek na COVID-19. Eksperci: „To decyzja antynaukowa”

Amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła nowe, zaktualizowane szczepionki przeciw COVID-19 – ale tylko dla wybranych grup pacjentów, głównie osób starszych i przewlekle chorych. Choć szczepionki te są dostosowane do aktualnie dominujących wariantów wirusa SARS-CoV-2, zdrowe dzieci i dorośli nie będą objęci ogólnymi zaleceniami. Decyzja ta wzbudziła ostry sprzeciw środowisk naukowych, pediatrów oraz organizacji rodzicielskich.

Do użycia dopuszczono trzy preparaty:

• Spikevax (Moderna) – od 6. miesiąca życia, ale tylko dla osób z grup ryzyka;

• Comirnaty (Pfizer) – od 5. roku życia, z ograniczeniem stosowania u dzieci młodszych;

• Novavax – od 12. roku życia i tylko dla osób z chorobami przewlekłymi; dostępny również dla seniorów 65+.

Choć formalnie szczepionki zostały zatwierdzone, w praktyce ich stosowanie ma być ściśle ograniczone i poprzedzone decyzją lekarza prowadzącego.

Eksperci są zgodni: to krok wstecz dla zdrowia publicznego.

– Nasz system ochrony zdrowia jest dziś przeciwko dzieciom i nauce – komentuje Fatima Khan, współzałożycielka organizacji działającej na rzecz ochrony dzieci przed skutkami COVID-19. Jej zdaniem, dane naukowe jasno pokazują, że niemowlęta i małe dzieci są w grupie podwyższonego ryzyka ciężkiego przebiegu choroby, a ograniczanie dostępu do szczepień zagraża ich zdrowiu i życiu.

W podobnym tonie wypowiada się dr Tina Tan, prezydent Towarzystwa Chorób Zakaźnych Ameryki (IDSA):

Decyzja FDA nie zapadła w próżni. Już w maju 2025 roku główni przedstawiciele Agencji – dr Marty Makary i dr Vinay Prasad – podnosili, że brakuje jednoznacznych dowodów na korzyści ze stosowania zaktualizowanych szczepionek u zdrowych dzieci i dorosłych. Podkreślali również konieczność przeprowadzenia badań z podwójną ślepą próbą, szczególnie w grupie wiekowej 50–65 lat, zanim zostaną wdrożone szerokie zalecenia szczepień.

Rzecznik prasowy FDA zaznacza, że szczepionki nadal będą dostępne dla chętnych, ale wyłącznie po konsultacji z lekarzem.

Jak wynika z danych CDC, w ostatnim sezonie grypowo-covidowym w USA:

• odnotowano 48 przypadków COVID-19 na 100 tys. dzieci poniżej 5. roku życia;

• to siedmiokrotnie więcej niż u starszych dzieci i dwukrotnie więcej niż u dorosłych do 50. roku życia.

Mimo to, najmłodsze dzieci zostały praktycznie wykluczone z systemowego programu szczepień.

W sprawie głos zabrała również dr Susan Kressly, prezydent Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej (AAP):

Nie brakuje głosów, że decyzja FDA ma charakter bardziej ideologiczny niż naukowy. Oskarżenia o „stawianie polityki ponad dowodami” pojawiają się zarówno w mediach, jak i środowiskach naukowych. Ograniczenie dostępu do szczepień może oznaczać wzrost hospitalizacji, większą liczbę ciężkich przypadków COVID-19 i kolejne kontrowersje wokół strategii szczepień w USA.