Resort zdrowia zwleka, a przyszłość centrów zdrowia psychicznego wciąż niepewna

Aby do 2027 roku centra zdrowia psychicznego mogły działać w całym kraju, konieczne są szybkie zmiany legislacyjne. Tymczasem prace w Ministerstwie Zdrowia stoją w miejscu, a Narodowy Fundusz Zdrowia pozostaje sceptyczny wobec sposobu ich finansowania. Jak wynika z raportu resortu zdrowia cytowanego przez "Dziennik Gazeta Prawna", bez natychmiastowych decyzji plany rozwoju psychiatrii środowiskowej mogą utknąć na dobre.

Według informacji „Dziennika Gazety Prawnej”, do 2027 roku centra zdrowia psychicznego (CZP) powinny objąć opieką całą Polskę. Aby jednak było to możliwe, zmiany legislacyjne trzeba wdrażać natychmiast. Mimo to resort zdrowia nie spieszy się z przygotowaniem nowych przepisów, choć pilotaż CZP trwa już od 2018 roku i został właśnie przedłużony na kolejny, siódmy rok.

Jak podaje "Dziennik...", ministerialny raport dotyczący reformy systemu psychiatrii środowiskowej ma przesądzić o dalszych losach centrów.

Z raportu ministerialnego zespołu wynika, że obecnie działa 117 pilotażowych centrów zdrowia psychicznego, które obejmują opieką 51 proc. dorosłej populacji kraju. Autorzy dokumentu podkreślają, że model środowiskowy przynosi efekty – poprawia dostęp do opieki psychiatrycznej i zmniejsza stygmatyzację osób chorujących psychicznie.

Mimo pozytywnych wyników Ministerstwo Zdrowia nadal nie zdecydowało, czy rozszerzy projekt na cały kraj. Jak informuje „DGP”, Narodowy Fundusz Zdrowia ma wątpliwości dotyczące ryczałtowego sposobu finansowania centrów, co wstrzymuje decyzję o przejściu z fazy pilotażu do pełnego wdrożenia systemu.

Z dokumentu cytowanego przez "Dziennik..." wynika, że prace legislacyjne powinny rozpocząć się już w październiku. Do końca roku powinna być gotowa nowelizacja rozporządzenia dotyczącego pilotażu CZP, tak by dostosować finansowanie do zaleceń Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

Eksperci przewidują, że cały przyszły rok powinien zostać poświęcony na przygotowanie zmian ustawowych i nowych rozporządzeń, które umożliwią wdrożenie CZP w całej Polsce. Jednak – jak zauważa „DGP” – „nic nie wskazuje na to, by resort miał rozpocząć prace wdrożeniowe”.

W raporcie wskazano trzy możliwe modele finansowania centrów: mieszany, pakietowy oraz budżet populacyjny z premią jakościową. Mają one zastąpić obecny, krytykowany przez NFZ system ryczałtowy.

Na razie jednak urzędnicy nie odnieśli się do żadnej z tych propozycji.

Eksperci ostrzegają, że dalsza zwłoka może zahamować rozwój psychiatrii środowiskowej w Polsce. Bez stabilnych przepisów i modelu finansowania centra zdrowia psychicznego nie będą mogły działać na pełną skalę, a dostęp do pomocy psychiatrycznej – zwłaszcza w mniejszych miejscowościach – pozostanie ograniczony.

Choć raport jasno pokazuje korzyści płynące z dotychczasowego pilotażu, decyzji o jego upowszechnieniu wciąż brak. Zegar dla psychiatrii środowiskowej nieubłaganie tyka.