W Senacie, dr n. ekon. M. Gałązka-Sobotka: „Budujmy system szczepień ochronnych, któremu ufamy. To fundament bezpieczeństwa państwa”

Eksperci debatowali nad przyszłością immunoprofilaktyki podczas Vaccine Forum 2025 w Senacie RP. Dr Małgorzata Gałązka-Sobotka podkreśliła, że „szczepienia muszą być fundamentem bezpieczeństwa państwa”, wskazując na konieczność całościowego, systemowego podejścia. Dr Paweł Grzesiowski zwrócił uwagę na potrzebę personalizacji i lepszej komunikacji z obywatelem. Ocena efektywności programu szczepień ochronnych pokazuje, że przed systemem stoją zarówno wyzwania finansowe i organizacyjne, jak i szansa na budowę nowoczesnej, cyfrowej architektury.

Dr n. ekon. Małgorzata Gałązka-Sobotka, dyrektor Instytutu Zarządzania w Ochronie Zdrowia Uczelni Łazarskiego, wiceprzewodnicząca Rady Narodowego Funduszu Zdrowia, rozpoczęła swoje wystąpienie mocnym akcentem:

Jej zdaniem system szczepień powinien być budowany całościowo, z uwzględnieniem wszystkich etapów życia – od narodzin aż po starość. Kluczowym adresatem nie są instytucje, lecz obywatel.

Jako ekonomistka dr Gałązka-Sobotka szczególnie zaakcentowała znaczenie finansowania i barier ekonomicznych.

Podkreśliła także, że status społeczno-ekonomiczny wpływa na decyzje o szczepieniach. Nawet przy bezpłatnych szczepieniach obowiązkowych część rodziców decyduje się na zakup dodatkowych preparatów, co prowadzi do nieefektywnego podwójnego finansowania.

Zdaniem dr Gałązki-Sobotki przyszłość programu szczepień ochronnych to indywidualne plany profilaktyki zdrowotnej wpisane w Internetowe Konto Pacjenta.

Takie rozwiązanie pozwoliłoby obywatelowi otrzymywać spersonalizowane przypomnienia o terminach szczepień i aktywnie uczestniczyć w systemie.

Dr Paweł Grzesiowski, główny inspektor sanitarny, odwołał się do analogii z ruchem drogowym.

Zaproponował model, w którym pacjent otrzymuje komunikaty dostosowane do siebie, np. „Pawle, zgłoś się do swojego lekarza, bo minął termin kolejnej dawki”. Według niego takie spersonalizowane interwencje behawioralne są skuteczniejsze niż sankcje.

Dr Gałązka-Sobotka wskazała, że skuteczność programu szczepień ochronnych zależy nie tylko od motywacji obywateli, ale też od personelu medycznego.

Grzesiowski zaproponował dodatkowe narzędzia zachęty, takie jak bony zdrowotne.

Eksperci zgodzili się, że jednym z kluczowych warunków poprawy efektywności programu szczepień ochronnych jest budowa nowoczesnego systemu danych. Dr Gałązka-Sobotka podkreśliła:

Grzesiowski wskazał, że już teraz kontrola szczepień pokazała wysoką jakość dokumentacji, ale potrzebna jest większa szczelność systemu i powiązanie raportowania z rozliczeniami NFZ.

Dr Gałązka-Sobotka zwróciła uwagę na znaczenie edukacji, ale także wykorzystania mechanizmów grywalizacji [elementy zaczerpnięte z gier, używane w kontekstach niezwiązanych z rozrywką, aby zwiększyć zaangażowanie i motywację. Kluczowe mechanizmy obejmują punkty, odznaki, rankingi, postęp (np. paski postępu, poziomy), wyzwania i zadania, a także nagrody - przyp. red.].

Zdaniem ekspertów dashboardy i cyfrowe narzędzia muszą być nie tylko źródłem danych, ale także atrakcyjnym interfejsem dla obywateli.

Ocena efektywności programu szczepień ochronnych pokazuje, że Polska stoi przed szansą stworzenia nowoczesnego, zintegrowanego systemu profilaktyki. Kluczem będzie połączenie całościowego podejścia, równości dostępu, cyfryzacji i motywacji – zarówno pacjentów, jak i lekarzy.

Jak podkreśliła Gałązka-Sobotka: