Do Sejmu trafiła nowela przepisów dot. stwierdzania zgonu

Ministerstwo Zdrowia zmienia zasady dotyczące stwierdzania zgonu. Do Sejmu trafił rządowy projekt nowelizacji ustawy „transplantacyjnej” i ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Zmiany dotyczą stwierdzania zgonu wskutek trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu, jak również w skutek nieodwracalnego zatrzymania krążenia. Do tej pory te kwestie były regulowane w ustawie „transplantacyjnej”. Teraz zostaną przeniesione do ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Nowe przepisy dotyczą też liczby lekarzy potrzebnych do stwierdzenia zgonu.

Zmiany przysłużą się transplantologii

W ocenie resortu zdrowia umieszczenie przepisów dotyczących stwierdzania zgonu w ustawie transplantacyjnej stwarza w społeczeństwie bardzo niekorzystne wrażenie, że orzekanie śmierci jest wykonywane przez lekarzy po to, by jak najszybciej pobrać narządy. – To powoduje opór społeczny, ale również wśród samych lekarzy, tworząc barierę dla rozwoju transplantologii w Polsce – uzasadnia zmiany MZ. To stanowisko podziela również Krajowa Rada Transplantacyjna.

Jak problem rozwiązano w innych krajach?

W Niemczech wytyczne dotyczące stwierdzania zgonu są opracowywane na podstawie ustawy transplantacyjnej. Nie maja charakteru przepisów powszechnie obowiązujących. W Szwecji te kwestie są uregulowane w specjalnej ustawie o stwierdzaniu zgonu człowieka, a szczegółowe wytyczne dotyczące samej procedury są wydawane przez rządową agencję podlegającą Ministerstwu Zdrowia i Spraw Socjalnych. W Szwajcarii od 2007 roku obowiązuje ustawa federalna o przeszczepianiu narządów, tkanek i komórek. Natomiast szczegółowe kryteria stwierdzania śmierci mózgowej opracowuje Szwajcarska Akademia Nauk Medycznych.

Ilu lekarzy stwierdzi zgon?

Dwuosobowy zespół specjalistów będzie stwierdzał nieodwracalne zatrzymanie krążenia w przypadku, gdy od zmarłego pacjenta będą pobierane narządy do przeszczepu. Dotyczy to serca, wątroby, nerek, płuc i trzustki. Natomiast pobieranie komórek i tkanek (np.: rogówki) nadal będzie możliwe po rutynowym, jednoosobowym stwierdzeniu zgonu.

Projekt nowelizacji wprowadza też zmiany w procedurze stwierdzania nieodwracalnego ustania czynności mózgu. Orzekać o tym będzie dwóch lekarzy – w tym anestezjolog lub neonatolog i neurolog, neurolog dziecięcy lub neurochirurg. Dotychczas śmierć mózgu stwierdzała trzyosobowa komisja lekarska. Resort zdrowia uzasadnia tę zmianę dostosowaniem do procedur stosowanych w większości innych krajów.

Kryteria stwierdzania zgonu opracują eksperci

Sposób i kryteria stwierdzania zgonu przed pobraniem narządów zostaną opracowane przez ekspertów i opublikowane w formie obwieszczenia ministra zdrowia. Mają być one weryfikowane przynajmniej raz na 5 lat. 

Aleksandra Smolińska

Źródło: Sejm