Dlaczego 90% z nas jest zagrożonych nadciśnieniem? Naukowcy odkryli winny wariant genetyczny

Naukowcy z University of Michigan zidentyfikowali mechanizm, który tłumaczy, dlaczego tak wielu ludzi cierpi na nadciśnienie. Odkryli, że powszechny wariant genetyczny zaburza działanie enzymu JMJD3, co prowadzi do patologicznych zmian w ścianach naczyń i wzrostu ciśnienia krwi. Badania otwierają drogę do terapii celowanych, które mogłyby zniwelować genetyczne predyspozycje do nadciśnienia.

Nadciśnienie to nie tylko liczby na ciśnieniomierzu – to także zmiany zachodzące w ścianach naczyń krwionośnych, które z czasem prowadzą do zawału lub udaru. Zespół z Michigan Medicine odkrył, że za tym procesem może stać wariant genetyczny obecny u aż 90% ludzi – allel rs62059712. U osób z tą zmianą genetyczną dochodzi do obniżenia aktywności enzymu JMJD3, co uruchamia lawinę reakcji podnoszących ciśnienie.

Endotelina to cząsteczka, która kontroluje, jak bardzo kurczą się naczynia krwionośne. Wiąże się z dwoma receptorami: endotelinowym A (ET-A) i endotelinowym B (ET-B). U zdrowych osób panuje między nimi równowaga. Jednak brak JMJD3 zaburza tę równowagę – zmniejsza się liczba receptorów ET-B (które rozszerzają naczynia), a rośnie ilość ET-A (które je zwężają).

Z biegiem czasu zmiany te prowadzą do tzw. przebudowy naczyń, czyli pogrubienia i usztywnienia ścian tętnic – co jeszcze bardziej zwiększa ryzyko zawału czy udaru.

Badacze potwierdzili związek między genotypem rs62059712 a aktywnością JMJD3, zarówno w modelu mysim, jak i w ludzkich próbkach tętnic. Wariant ten powoduje "podwójne uderzenie": z jednej strony zwiększa produkcję receptorów ET-A, a z drugiej inicjuje przebudowę naczyń poprzez nasilony sygnał endotelina-ERK w komórkach mięśni gładkich.

Jak zauważa zespół, osoby z tą mutacją mogą mieć podwyższone ciśnienie krwi nawet bez innych czynników ryzyka – ich organizm jest „zaprogramowany” genetycznie do takiej reakcji.

Najbardziej obiecującym fragmentem badania jest to, że zmiany można odwrócić. Myszy z obniżonym poziomem JMJD3 leczone związkiem BQ-123 – który blokuje receptor ET-A – odzyskały prawidłowe ciśnienie krwi.

Zespół planuje teraz dalsze badania nad możliwościami zastosowania tej strategii u ludzi – być może jako nowej formy personalizowanego leczenia nadciśnienia.

Wraz z rosnącą liczbą odkrywanych wariantów genetycznych związanych z chorobami serca, podejście zastosowane w tym badaniu – łączące analizę genotypów z mechanizmami molekularnymi – może stać się nowym standardem.

Nowe terapie mogą więc nie tylko leczyć skutki nadciśnienia, ale docierać do jego źródeł – zapisanych głęboko w naszym DNA.

Źródło: medicalxpress.com/AB