Czy rodzice akceptują farmakoterapię ADHD? Wyniki badania

Farmakoterapia ADHD u dzieci budzi wśród rodziców wiele emocji i obaw, zwłaszcza dotyczących bezpieczeństwa i ryzyka uzależnienia. Nowe badanie obejmujące 506 rodziców dzieci z ADHD pokazuje, że wcześniejsze doświadczenie leczenia farmakologicznego wyraźnie zwiększa akceptację leczenia ADHD. Wyniki wskazują też, że matki i ojcowie różnią się w przekonaniach o farmakoterapii ADHD, a kluczową rolę może odgrywać psychoedukacja i współpraca z lekarzem.

Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Szacuje się, że dotyczy około 5–7% dzieci na świecie, a w Polsce jego częstość oceniana jest na 4,4–6,2%.

Objawy takie jak nieuwaga, impulsywność i nadpobudliwość mogą znacząco utrudniać funkcjonowanie w szkole, w rodzinie i w relacjach społecznych. Nieleczone ADHD może prowadzić do poważnych konsekwencji w dorosłości, dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznanie i leczenie.

Badania kliniczne pokazują, że farmakoterapia ADHD jest skuteczna – szczególnie w przypadku leków stymulujących, gdzie odpowiedź terapeutyczna sięga 70–80%. Mimo to w praktyce decyzja o rozpoczęciu leczenia często zależy przede wszystkim od postaw i przekonań rodziców.

Analiza została przeprowadzona wśród 506 rodziców dzieci ze zdiagnozowanym ADHD. W badaniu uczestniczyło 53,8% matek, 43,1% ojców oraz 3,2% opiekunów prawnych.

Dane zbierano w latach 2024–2025 za pomocą anonimowej ankiety online. Rodzice byli rekrutowani głównie z zamkniętych grup wsparcia na Facebooku dla rodzin dzieci z ADHD.

Średni wiek dziecka w chwili diagnozy wynosił 8,36 roku. Jeśli chodzi o metody leczenia:

56,9% dzieci korzystało z psychoterapii,

30% otrzymywało farmakoterapię,

22,9% było leczonych terapią łączoną.

Jednocześnie 53,7% rodziców deklarowało, że ich dziecko miało doświadczenie z farmakoterapią ADHD.

Jednym z najważniejszych wniosków badania jest to, że doświadczenie z farmakoterapią ADHD zmienia nastawienie rodziców do leczenia.

Rodzice, których dzieci przyjmowały leki:

w 83,4% uznawali farmakoterapię za bezpieczną dla zdrowia psychicznego (vs. 39,7% wśród rodziców bez takiego doświadczenia),

w 79% uznawali ją za bezpieczną dla zdrowia fizycznego (vs. 41,5%),

w 73,8% deklarowali gotowość rozpoczęcia leczenia zaraz po diagnozie (vs. 32,5%).

W tej samej grupie 72,6% rodziców uważało, że korzyści z leczenia przewyższają potencjalne ryzyko.

Jednocześnie obawy nie znikają całkowicie. Prawie połowa rodziców – zarówno z doświadczeniem leczenia, jak i bez niego – obawia się uzależnienia od leków (49,4% vs. 45,3%).

Badanie pokazało również wyraźne różnice między postawami matek i ojców wobec leczenia farmakologicznego ADHD.

Ojcowie częściej niż matki:

uważali farmakoterapię za zbędną (35,3% vs. 22,4%),

deklarowali brak wiary w samo zaburzenie ADHD (25,7% vs. 15,1%),

byli za ograniczeniem stosowania leków dopiero po 18. roku życia (41,3% vs. 26,5%).

Ojcowie częściej także deklarowali, że nie zgodziliby się na leczenie nawet po zaleceniu lekarza lub że farmakoterapia nie została rozpoczęta z powodu sprzeciwu rodziców.

Matki z kolei częściej uważały, że leczenie farmakologiczne może pozytywnie wpłynąć na przyszłość dziecka.

Autorzy badania podkreślają, że postawy rodziców mają kluczowy wpływ na rozpoczęcie i kontynuowanie leczenia ADHD. Dzieci nie podejmują decyzji terapeutycznych samodzielnie, dlatego przekonania opiekunów mogą decydować o dostępie do skutecznej terapii.

Wyniki wskazują również, że psychoedukacja i partnerska komunikacja między lekarzem a rodziną mogą pomóc w rozwiewaniu obaw dotyczących bezpieczeństwa leczenia.

Zdaniem badaczy, lepsze zrozumienie przekonań rodziców o farmakoterapii ADHD może pomóc w identyfikowaniu barier w leczeniu i poprawie opieki nad dziećmi z tym zaburzeniem.