Samotny senior - odpowiedź bon senioralny

Z raportu przygotowanego przez Uczelnię Korczaka na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Toruniu wynika, że co piąty senior spędzi Wielkanoc samotnie. Aż 56 proc. badanych osób podpisało się pod stwierdzeniem: „Często zdarza mi się odczuwać samotność i przygnębienie”.

Jest to tym bardziej alarmujące, że badanie dotyczyło wyłącznie osób starszych, mających stały kontakt z ludźmi, ponieważ korzystają z usług społecznych, takich jak: DPS, kluby seniora czy są im świadczone usługi opiekuńcze w domach. I co więcej, według badania, dobrze oceniają tę pomoc. Niestety nie jest ona wystarczająco dostępna. Już w 2018 roku NIK alarmował, że liczba seniorów, którzy są niezdolni do samodzielnego życia, wynosi w Polsce ponad 2 mln, a co piąta gmina nie oferowała żadnych usług opiekuńczych, mimo iż należy to do ich obowiązków. Tymczasem jest to najmniej kosztowna dla samorządów forma pomocy seniorom.

Jak podają badacze od 2015 r. powstało ponad 1,1 tys. klubów seniora i placówek dziennego wsparcia. Co więcej, badani podkreślali ważną rolę tego rodzaju wsparcia w ich życiu – 94 proc. respondentów oceniało wysoko jakość usług, z których korzystają. Ocena była podobna niezależnie od typu usług - stacjonarne czy środowiskowe. Istniejące wsparcie, to zaledwie kropla w morzu potrzeb, gdyż z klubów seniora korzysta – w skali roku w całym kraju – około 30 tys. osób, podczas gdy seniorów jest 10 mln. Badanie potwierdziło też, że starsze osoby mieszkające samodzielnie chciałyby jak najdłużej samodzielnie funkcjonować – tak przyznało aż 98 proc. badanych, a mieszkać w swoich domach chce aż 96 proc. respondentów. Z kolei przedstawiciele DPS-ów, z którymi rozmawiali badacze, wskazywali, że aby seniorzy mogli, jak najdłużej mieszkać sami, konieczne jest rozwijanie instytucji „osobistego asystenta seniora”.

Odpowiedzią na te potrzeby może być planowany bon senioralny, nad którym pracuje Marzena Okła-Drewnowicz, ministerka ds. polityki senioralnej. – Fundamentem są rozwiązania systemowe. Owszem, transfery finansowe też są ważne, dlatego zostają, bo dają pomoc na opłacenie jednego czy drugiego rachunku seniorowi. Jednak opieki za jednorazowe świadczenie się nie kupi – wyjaśniała w wywiadzie dla Gazeta.pl ministerka.

Założenia tzw. bonu senioralnego zapisane są w projekcie Ustawy o systemie usług wspierających rodzinę w opiece nad seniorem. Bon to świadczenie pozwalające na sfinansowanie usługi wsparcia o charakterze opiekuńczym w miejscu zamieszkania seniora. Usługi będą obejmowały pomoc w codziennych czynnościach, kontakt z otoczeniem, pomoc w przygotowaniu i spożywaniu posiłków.

Biorąc pod uwagę, że za dwie dekady seniorzy będą stanowić ponad 40 proc. obywateli, to problem samotności jest problemem, który dotknie w różnej formie każdego z nas. Dlatego zmiany systemowe umożliwiające wsparcie osób starszych stają się coraz bardziej palącą potrzebą.

Rządowy program skierowany ma być do seniorów w wieku 75+ i ich pracujących rodzin. Maksymalna wartość bonu wyniesie 2150 zł (co odpowiada połowie minimalnego wynagrodzenia w drugiej połowie 2024 r.). Warunkiem otrzymania wsparcia będzie aktywność zawodowa osoby zobowiązanej do alimentacji (najczęściej dziecka seniora).

Wniosek o przyznanie bonu składać będzie rodzina w porozumieniu z seniorem. Według przeprowadzonych szacunków z tej formy wsparcia skorzystać będzie mogło ponad 535 tys. osób starszych. Organizacją usług na rzecz seniora zajmą się samorządy gminne – będą mogły zrealizować je samodzielnie lub zlecić np. organizacji pozarządowej, podmiotowi ekonomii społecznej czy lokalnej firmie. – Szczególnie trudna sytuacja występuje na obszarach wiejskich. Tam pracę opiekuna mogłyby podjąć np. odpowiednio przeszkolone panie z kół gospodyń wiejskich. Rozmawiałam już z przedstawicielkami tego środowiska, wyrażają żywe zainteresowanie taką formą aktywizacji – tłumaczyła M. Okła-Drewnowicz.

W związku z wydłużającą się średnią długością życia, będziemy potrzebowali więcej osób, które mogą się podjąć pracy przy opiece nad osobami starszymi. Dlatego pierwszym etapem realizacji programu „bonu senioralnego”, będzie przygotowanie i przeszkolenie kadry opiekunów. Jednym z wymagań będzie odbycie 30-godzinnego szkolenia przygotowującego do pracy z seniorami z niezaspokojonymi potrzebami życia codziennego. Temat przygotowania kadr odpowiadających na potrzeby starzejącego się społeczeństwa, poruszyła też minister zdrowia, podczas spotkania z wykładowczyniami zawierciańskiego „Medyka” – pisaliśmy o nim tu 

Program „bon dla seniora” będzie posiadał kryteria dochodowe. W przypadku seniora dochód miesięczny nie będzie mógł przekraczać 5000 zł brutto.

W przypadku członka rodziny kryterium będzie zależeć od tego, czy prowadzi jednoosobowe czy wieloosobowe gospodarstwo domowe. Będzie to granica odpowiednio dwu- i trzykrotności minimalnego wynagrodzenia.

Prace nad wprowadzeniem nowego świadczenia rozpoczęły się jeszcze w grudniu ubiegłego roku. Przewidziano szerokie konsultacje publiczne tego projektu. Ma obowiązywać w przyszłym roku.

Źródło: www.gov.pl, Ogólnopolska diagnoza w zakresie deinstytucjonalizacji usług społecznych na terenie 16 województw Polski