Debata na Komisji Zdrowia: e-karta szczepień i IKP mają poprawić wyszczepialność w Polsce

Podczas posiedzenia Komisji Zdrowia omówiono plany wykorzystania Internetowego Konta Pacjenta (IKP) i integracji go z projektowaną e-kartą szczepień. Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że cyfryzacja systemu ma zwiększyć wyszczepialność i ułatwić pacjentom dostęp do rzetelnych informacji o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych. W debacie głos zabrali także posłowie, eksperci ochrony zdrowia oraz przedstawiciele organizacji społecznych, którzy sceptycznie oceniali informacje MZ i wskazywali na wyzwania oraz potrzeby związane z funkcjonalnością IKP.

Nowy podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, dr n. med. Tomasz Maciejewski, rozpoczął swoje wystąpienie od przypomnienia, że „szczepienia ochronne są tak naprawdę podstawą naszej profilaktyki, zdobyczą XX wieku”. Podkreślił, że obecnie lekarze mają obowiązek informowania pacjentów o szczepieniach obowiązkowych i zalecanych, ale sposób przekazywania tej informacji zależy od placówki medycznej, co powoduje duże różnice w praktykach. Dokumentacja szczepień wciąż w dużej mierze prowadzona jest w formie papierowej, a raportowanie odbywa się kwartalnie przez system e-Sanepid.

Ważnym elementem budowy nowoczesnego systemu profilaktyki jest Internetowe Konto Pacjenta. Dziś IKP umożliwia sprawdzenie listy odbytych szczepień, pobranie potwierdzenia czy certyfikatu COVID-19, ale – jak przyznał minister Maciejewski:

Ministerstwo Zdrowia zapowiada wprowadzenie e-karty szczepień, która będzie zintegrowana z IKP. Nowe rozwiązanie ma zastąpić papierową dokumentację, umożliwić planowanie harmonogramu szczepień, wprowadzić system powiadomień, a także zapewnić szybki dostęp do informacji o przeciwwskazaniach i niepożądanych odczynach poszczepiennych.

Podczas dyskusji poseł Janusz Cieszyński (PiS) zwrócił uwagę, że trwająca kontrola kart szczepień prowadzona przez Główny Inspektorat Sanitarny mogłaby zostać wykorzystana do zasilenia e-karty szczepień danymi historycznymi. Jednak przedstawiciel GIS wyjaśnił:

Dorota Korycińska, prezes Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej i Stowarzyszenia Neurofibromatozy Polska, apelowała, aby kalendarze szczepień – zarówno dla dzieci, jak i dorosłych – były w pełni dostępne w IKP, wraz z informacją, gdzie można je wykonać. Wskazywała również na potrzebę umieszczania działań profilaktycznych w odpowiedniej sekcji IKP, aby były łatwo dostępne dla pacjentów.

Ekspert w systemie ochrony zdrowia Małgorzata Gałązka-Sobotka podkreślała natomiast, że IKP powinno być narzędziem spersonalizowanym:

Jej zdaniem system powinien rejestrować indywidualne harmonogramy i uwzględniać cechy każdego pacjenta.

Mikołaj Konstanty z Naczelnej Rady Aptekarskiej zwrócił uwagę, że od niedawna farmaceuci mogą wystawiać recepty refundowane na szczepionki, co znacząco skraca ścieżkę pacjenta. Problemem pozostaje jednak brak systemowego dostępu do danych o chorobach towarzyszących, które w wielu przypadkach decydują o wskazaniach refundacyjnych.

Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia potwierdzili, że projektowana e-karta szczepień ma towarzyszyć pacjentowi przez całe życie, od urodzenia po dorosłość. Jej głównym celem będzie dokumentowanie odbytych szczepień i integracja z IKP, co pozwoli rodzicom oraz pacjentom śledzić realizację kalendarza szczepień i otrzymywać powiadomienia.

Jak zaznaczyła dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego w MZ Anna Baumann-Popczyk, pełna personalizacja harmonogramów w systemie może być trudna, ponieważ ostateczna decyzja zawsze należy do lekarza. Jednak planowane rozwiązania mają stopniowo zwiększać funkcjonalność IKP i czynić go narzędziem realnie wspierającym profilaktykę zdrowotną.