"Bez żywienia nie ma leczenia". Dlaczego tak wielu pacjentów w szpitalu jest niedożywionych?

Niedożywienie to problem, który dotyczy nawet co trzeciego pacjenta przyjmowanego do szpitala. Co gorsza – wcale nie musi być widoczne gołym okiem. Jak je rozpoznać, jakie są jego konsekwencje i jak można mu przeciwdziałać? Wyjaśnia Anna Sobolewska-Wawro, dietetyk kliniczny współpracujący z Fundacją Nutricia.

W powszechnej opinii niedożywienie kojarzy się ze skrajnym wychudzeniem. Tymczasem może rozwijać się także u osób, które wyglądają „normalnie”. Organizm stopniowo słabnie i często widać to dopiero po czasie.

Konsekwencje? Są bardzo poważne:

• częstsze powikłania po operacjach,
• większe ryzyko infekcji,
• gorsza tolerancja terapii,
• dłuższy pobyt w szpitalu, a nawet przerwanie leczenia.

Anna Sobolewska-Wawro wskazuje, że odżywienie organizmu jest tak samo ważne jak leki czy zabiegi.

Co roku w Polsce hospitalizowanych jest ponad 6 milionów osób. Niestety, aż 1/3 z nich trafia do szpitala już niedożywiona, a u kolejnych 20-30% pacjentów stan odżywienia pogarsza się w trakcie leczenia.

To prowadzi do tzw. syndromu poszpitalnego - po wypisie wiele osób zmaga się z osłabieniem, spadkiem masy mięśniowej czy dodatkowymi dolegliwościami. Nic dziwnego, że co piąty pacjent musi wrócić do szpitala w ciągu 30 dni od wypisu.

Dlatego też coraz częściej mówi się o prehabilitacji - przygotowaniu pacjenta do operacji czy intensywnego leczenia. Obejmuje ono:

• wsparcie żywieniowe,
• umiarkowaną aktywność fizyczną,
• opiekę psychologiczną.

Dzięki temu pacjent lepiej znosi zabiegi i szybciej wraca do sił.

Choć stan odżywienia ocenia lekarz przy przyjęciu do szpitala, opiekunowie też mogą zauważyć niepokojące objawy. Na co zwrócić uwagę?

• spadek masy ciała,
• brak apetytu,
• osłabienie i apatia,
• szybkie męczenie się,
• problemy z przeżuwaniem lub połykaniem.

Szczególnie narażone są osoby starsze, przewlekle chore i pacjenci onkologiczni.

Aż 58% opiekunów deklaruje, że to oni przygotowują posiłki dla bliskich chorych. Najczęściej obawiają się utraty masy ciała i siły mięśni przez swoich podopiecznych.

Jeśli tradycyjna dieta nie wystarcza, lekarz może zalecić żywienie medyczne, czyli specjalne preparaty w małej objętości (ok. 125 ml), które dostarczają białko, witaminy i minerały. Wysokobiałkowe preparaty wspomagają gojenie ran pooperacyjnych. Zaleca się je stosować już od momentu diagnozy - minimum 14 dni, a najlepiej przez cały okres leczenia i rekonwalescencji. Regularne stosowanie przekłada się na poprawę masy ciała, większą siłę i lepsze samopoczucie.