Reklama

74% ankietowanych medyków odczuwa smutek, a 15% ma myśli samobójcze – kryzys zdrowia psychicznego w ochronie zdrowia

Polityka Zdrowotna

15/01/2025 12:15

Zdrowie psychiczne, ankietowanych medyków odczuwa smutek myśli samobójcze kryzys zdrowia psychicznego ochronie zdrowia - zdjęcie, fotografia

Spis treści

74% Medyków odczuwa smutek, 15% myśli o zakończeniu życia
Ponad połowa medyków szuka wsparcia, ale...
Praca i studia medyczne, jako źródło stresu?
Jak wesprzeć zdrowie psychiczne medyków?

Jak wygląda zdrowie psychiczne osób pracujących w polskiej ochronie zdrowia? Dane z raportu Fundacji Polki w Medycynie nie napawają optymizmem. Ponad 15% ankietowanych medyków w ciągu 30 dni, przed przeprowadzeniem badania, miało myśli samobójcze. Jakie są najważniejsze wnioski z I części raportu o zdrowiu psychicznym polskich Medyków i Medyczek?

Jak informują twórcy RAPORTU:

Celem niniejszego badania było określenie ogólnego stanu zdrowia psychicznego osób wykonujących zawody medyczne na terenie Polski oraz studentów i studentek kierunków medycznych.

Formularze były całkowicie anonimowe i nie zawierały pytań, które mogłyby umożliwić identyfikację uczestników, takich jak dane teleadresowe. Odpowiedzi respondentów były przechowywane na platformie Survio (Survio s.r.o., Brno, Czechy), która posiada certyfikat ISO 27001:2013 oraz OV SSL, a także jest zgodna z przepisami RODO i europejskimi standardami ochrony danych osobowych.

Reklama

W badaniu udział wzięły 2202 osoby, przy czym do ostatecznej analizy zakwalifikowano 2164 osoby. Wśród uczestników dominowały kobiety (1955 osób, czyli 90.3%). Może to wynikać z profilu działalności Fundacji. Mając to na uwadze i aby uniknąć tej dysproporcji, o rozpowszechnienie formularza poproszono również instytucje i związki zawodowe nieukierunkowane płciowo.

W badaniu udział wzięło:

486 (22.5%) pielęgniarzy i pielęgniarek,
112 (5.2%) położników i położnych,
65 (3.0%) elektroradiologów i elektroradiolożek,
42 (1.9%) ratowników i ratowniczek medycznych,
34 (1.6%) fizjoterapeutów i fizjoterapeutek,
33 (1.5%) farmaceutów i farmaceutek.

Fundacja zastrzega, że możliwe było zaznaczenie więcej niż jednej odpowiedzi w zakresie wykonywanego zawodu, ponieważ jest to częste zjawisko w środowisku medycznym. Najczęstsze połączenie stanowił “pielęgniarz” i “ratownik medyczny”.

Reklama

74% Medyków odczuwa smutek, 15% myśli o zakończeniu życia

Stan zdrowia psychicznego mierzony był za pomocą kwestionariusza SRQ-20?Z. Wśród 2164 respondentów, którzy w lipcu i sierpniu 2024 roku odpowiadali na pytania, aż:

74,3% respondentów czuło się smutnych lub nieszczęśliwych w ciągu ostatnich 30 dni,
58,9% zauważyło pogorszenie jakości snu w ciągu ostatnich 30 dni,
46,7% odczuwało, że są bezwartościowi w ciągu ostatnich 30 dni,
15,3% miało myśli o zakończeniu swojego życia w ciągu ostatnich 30 dni.

Te dane pokazują, że stres i obciążenie zawodowe przekładają się na życie prywatne i zdrowie psychiczne. To wyzwanie, które wymaga natychmiastowej uwagi.

O tym, że medycy potrzebują wsparcia pisaliśmy niejednokrotnie. Niestety system zdaje się być głuchy na potrzeby medyków.

Zobacz także:

Ratownicy medyczni na skraju? Apel o systemowe wsparcie psychologiczne

Badanie pokazuje także, że:

Stan zdrowia psychicznego jest istotnie statystycznie zależny od etapu rozwoju zawodowego. Najwyższy średni wynik w SRQ-20 (odpowiednio 10.37 oraz 10.16) zaobserwowano w grupie osób pracujących w zawodzie bez specjalizacji lub będących w jej trakcie. Na potrzeby poniższej analizy w przypadku osób, które zaznaczyły więcej niż jedną odpowiedź, przyjęto najwyższy podany przez nie etap rozwoju zawodowego.

Reklama

Co więcej:

Stan zdrowia psychicznego jest istotnie statystycznie zależny od czasu pracy (p < .001). Zauważalna jest znaczna progresja wyników SRQ-20, a więc pogorszenie dobrostanu psychicznego, wśród osób pracujących powyżej 48 godzin tygodniowo.

Ponad połowa medyków szuka wsparcia, ale...

Pomimo zachodzących w ostatnich latach zmian społecznych, korzystanie z pomocy psychologicznej i psychiatrycznej wciąż wiąże się z pewnym stopniem stygmatyzacji. Ma to negatywny wpływ na skuteczność opieki zdrowotnej w zakresie leczenia zaburzeń psychicznych. W związku z tym druga część ankiety została zaprojektowana tak, aby zbadać, jak często badani korzystają z takiej pomocy, a także jakie są przyczyny jej unikania. Respondenci mieli możliwość wyboru odpowiedzi z przygotowanego wcześniej zestawu lub udzielenia odpowiedzi otwartej.

Reklama

Nieco ponad 56% badanych korzystało z pomocy psychologicznej lub psychiatrycznej, a najczęstsze motywy to:

doświadczenie kryzysu psychicznego (65,9%),
negatywny wpływ objawów na życie prywatne (55,3%).

Najczęściej korzystano łącznie z pomocy psychiatry i psychoterapeuty. Po wsparcie lekarza sięgano zwykle z powodu chęci wdrożenia farmakoterapii i była to główna formy pomocy uzyskiwana w przypadku takiej porady.

Niestety, niemal połowa badanych (44%) nigdy nie zdecydowała się na skorzystanie z takiej pomocy. Wśród powodów dominowały:

Uznałem/-am, że poradzę sobie sam/-a (540 osób, 57.1%)
Nie potrzebowałem/-am takiej pomocy (354 osoby, 37.4%)
Nie miałem/-am czasu (249 osób, 26.3%)
Nie było mnie stać (175 osób, 18.5%)

Jako osoby szkolone do pomagania innym zapominamy, że w sytuacji kryzysu sami możemy i powinniśmy prosić o pomoc. Jak zostało wspomniane na początku tej sekcji, korzystanie z pomocy specjalistów od zdrowia psychicznego nadal jest stygmatyzowane. Ponadto bywa błędnie identyfikowane ze słabością, co hipotetycznie może stanowić przyczynę wyboru dwóch najczęstszych odpowiedzi

Reklama

- dodaje Julia Pankiewicz.

Zobacz także:

Medyku, sięganie po pomoc to akt odwagi!

Praca i studia medyczne, jako źródło stresu?

Zawody medyczne niosą ze sobą ogromne obciążenia. Najczęstsze czynniki stresogenne wskazane przez respondentów to:

Brak równowagi między nauką a czasem wolnym (57,1%),
Niepewność zawodowa (43,5%),
Niepokój o sytuację finansową (40,3%).

Dodatkowo aż 49,3% osób przyznało, że doświadcza seksizmu, a niemal tyle samo wskazało niewłaściwe traktowanie przez przełożonych czy prowadzących zajęcia.

Jak wynika z badania, już studenci i studentki doświadczają stresorów, które mogą wpływać na kondycję psychiczną w sposób negatywny. Oznacza to, że część respondentów i respondentek karierę w zawodzie rozpoczyna w stanie psychicznego wyczerpania. Osoby na początku drogi zawodowej muszą zmierzyć się z ciężarem odpowiedzialności za zdrowie i życie człowieka, z presją czasu, uczuciem bezradności, nowymi obowiązkami oraz często wysokimi wymaganiami ze strony przełożonych, a także kolegów i koleżanek. Jednocześnie wymaga się od nich, i one same od siebie wymagają, systematycznego zdobywania wiedzy, dokładności, sprawnego podejmowania decyzji, najchętniej w sposób bezbłędny. Zatem przy tak ogromnej liczbie zmiennych w tak krótkim czasie, próba adaptacji i sprostania oczekiwaniom swoim i otoczenia z perfekcjonistycznym rysem osoby medycznej w tle, może doprowadzać do pogorszenia stanu psychicznego – wystąpienia np. zaburzeń lękowych czy depresyjnych lub pogłębienia już istniejących objawów

Reklama

- mówi Julia Pankiewicz (rezydentka psychiatrii, interwentka kryzysowa).