Psychiatria : 10 mln Polaków potrzebuje pomocy

W tym roku na psychiatrię w Polsce przeznaczamy ponad 1 mld zł zapowiedział Waldemar Kraska, wiceminister zdrowia podczas kongresu Szczyt Zdrowie ma Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Ponad 10 mln Polaków wymaga wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego.

Waldemar Krask, wiceminister zdrowia: ostatnia lata, a szczególnie lata z pandemią Covid – 19, a także konfliktu za wschodnią granicą bardzo uwidoczniło problem zdrowia psychicznego. Zresztą zwracaliśmy uwagi na ten problem już wcześniej, przed pandemią i wojną. Wielu ekspertów zwracało uwagę, że Polska wymaga reformy w zakresie leczenia psychiatrycznego.

Jeżeli spojrzymy na tych najmłodszych, czy na dzieci i młodzież, pandemia pokazała, że właśnie ci najmłodsi, na nauce zdalnej, bez kontaktu z rówieśnikami, bez bezpośredniego kontaktu z nauczycielami, przeszli do świata wirtualnego, który niestety nie jest zawsze jest przyjazny. W tej chwili widzimy ogromny problem wśród dzieci i młodzieży.  Zaczynając od zaburzeń psychiatrycznych, kończąc na próbach samobójczych. Wprowadzamy w tej chwili reformę psychiatrii w zakresie leczenia młodych ludzi. Reforma opiera się na trzech założeniach.

Przede wszystkim aby dostęp do specjalisty był jak najbliższy. Aby nie był tylko w dużych ośrodkach, ale właśnie w tych małych, dla dzieci z miasta powiatowych był dostęp przynajmniej do psychoterapeutów.  W tej chwili na terenie całej Polski, na poziomie opieki środowiskowej, mamy już 398 zespołów wspierających dzieci i młodzież. Można się do nich udać bez skierowania. Są tam psychoterapeuci, którzy nie tylko mogą rozpoznać problemy dziecka, ale często także problemy rodzinne. Proponuję szersze terapie. I widzę, że to podejście do dziecka i do rodziny się dobrze sprawdza. Rodzice są obecnie bardzo zapracowani, zajęci. Ale jeśli zauważą, że coś się z ich dzieckiem dzieje, mogą się udać do najbliższego ośrodka terapeutycznego, poprosić o rozmowę, wsparcie. To jest szczególnie ważne w małych ośrodkach, gdzie jeszcze mamy do czynienia ze stygmatyzacją, że dziecko musiało pójść do psychiatry. To był taki hamulec. W naszych ośrodkach mówimy o psychoterapii na początek, więc jest mniejsza bariera do pokonania. Widzimy, że młodych ludzi z rodzicami zgłasza się bardzo dużo.

Poziom drugi wsparcia dzieci i młodzieży zakłada już obecność psychiatry. Mamy 133 centra w kraju z opieką ambulatoryjną i tych miejsc przybywa. Świadczona jest też opieka w trybie oddziału dziennego.

Trzeci poziom, o najwyższej referencyjności, 32 ośrodki z całodobową opieką stacjonarną.

Rozlokowanie wszystkich wymienionych ośrodków z trzech zakresów pomocy w na terenie całej Polski jest ważne, bo chcemy objąć pomocą również tereny wiejskie i powiatowe.

Jeżeli spojrzymy na opiekę nad osobami dorosłymi, prowadzimy ją w 75 Centrach Zdrowia Psychicznego. Opieką jest objętych już prawie 10 mln Polaków. Uruchomiliśmy też opiekę nad sytuacją stresową i działające dla numery telefonów dla dzieci i młodzieży, ale również dla osób dorosłych. Te telefony są pomocne i widzimy, że ten system wsparcia się sprawdza.

Ostatnio mieliśmy taką sytuację, że młody człowiek zadzwonił na linię pomocy, rozmawia z psychologiem o swoich problemach, mówi że za chwilę samo okaleczy się i popełni samobójstwo. W czasie rozmowy psycholog zawiadomił służby, pojechały na miejscu do domu tego dziecka. Drzwi były zamknięte, więc zostały wyważone. Za ścianą siedziała mama tego dziecka, o niczym nie wiedziała. Dziecko było trochę pozostawione samo sobie. Rola rodziny i kontaktu z najbliższymi jest nie do przecenienia. Jestem rodzicem i dziadkiem i apeluję o poświęcanie rodzinie więcej czasu.

Uruchomiliśmy też projekt pilotażowy sprawdzający wpływ nadmiernego zaangażowania w korzystanie z laptopów, komputerów czy telefonów. Ponad 6 tysięcy osób zakwalifikowaliśmy do grupy pilotażowej.

Chciałby się również odnieść do zwiększonej liczby samobójstw w ostatnich czterech latach. Wśród osób odbierających sobie życie jest duża grupa 40-50 latków, a także 13-18 latków. Powstał zespół, który działa przy Ministerstwie Zdrowia. Jest to Rada Zdrowia Publicznego, opracowała ona 10 zadań, które powinny zostać wdrożone i dzięki temu liczę, że liczba samobójstw i prób samobójczych zacznie spadać.

Udało nam się wejść we współpracę z Google. Jeśli ktoś wpiszę w wyszukiwarkę „jak popełnić samobójstwo” wyświetla się numer 800 70 2222, czynny całodobowo 7 dni w tygodniu. Można porozmawiać, osoby odbierające ten telefon próbują pomóc.

Autorka: Natalia Miller