Zdrowie - wspólny projekt na dekady. Rząd i biznes łączą siły w budowaniu fundamentów polityki zdrowotnej

Koniec roku 2025 stał się symbolicznym podsumowaniem i kulminacją nowego podejścia do zdrowia w Polsce, gdzie przestaje być ono postrzegane jako koszt socjalny, a staje się strategiczną inwestycją i fundamentem stabilności gospodarki. Intensywny dialog prowadzony podczas konferencji takich jak Innovation Day, debat poświęconych chorobom przewlekłym (np. cukrzycy) czy prezentacji raportów, takich jak Medicover: „Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025”, zyskał oficjalne potwierdzenie na szczeblu rządowym. Minister Zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda i Minister Aktywów Państwowych Wojciech Balczun, podczas podsumowania roku w Pracodawcach RP, podkreślili, że polityka zdrowotna musi być prowadzona apolitycznie i długofalowo, a zdrowie jest „najważniejszym darem” i elementem strategii gospodarczej na „dekady”.

Przez cały rok 2025 środowiska eksperckie, medyczne i biznesowe, w tym podczas Innovation Day, podkreślały, że zdrowy pracownik oznacza stabilną i odporną firmę. Wnioski te, poparte twardymi danymi ekonomicznymi, zyskały ugruntowanie w narracji rządzących na koniec roku.

Minister Zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podczas spotkania Pracodawców RP jednoznacznie uznała dialog i współpracę z sektorem prywatnym i publicznym za kluczowe, stwierdzając, że

Apelowała o apolityczne podejście do ochrony zdrowia, podkreślając, że polityka zdrowotna jest priorytetem jej resortu.

Tę długoterminową wizję wsparł Minister Aktywów Państwowych Wojciech Balczun, wskazując
na konieczność

W jego przekonaniu, dążenie do bycia nie tylko dwudziestą gospodarką na świecie, ale do ciągłego rozwoju, wymaga uznania, że zdrowie jest najważniejsze. Wypowiedzi te stanowią mocne wsparcie dla kierunku, który wypracował biznes – uznania dobrostanu pracownika za strategiczny zasób państwowy.

Przekonanie o opłacalności zdrowia ma swoje źródło w twardych wyliczeniach. Raport Medicover „Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025” jasno pokazał, że inwestowanie w zdrowie pracowników opłaca się realnie i policzalnie.

Analiza danych blisko 600 tysięcy pracowników ujawniła, że koordynowana opieka i profilaktyka skracają średnią długość zwolnień lekarskich (L4) do 4,2 dnia w porównaniu do krajowej średniej ZUS wynoszącej około 10 dni. Przekłada się to na oszczędności rzędu 1650 zł rocznie na pracownika, a w skali całej gospodarki potencjał oszczędności wynosi ponad 28 mld zł.

Konferencja Innovation Day ujawniła też, dlaczego te oszczędności są tak kluczowe. Dorota Bieniasz, członek zarządu ds. świadczeń - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS), poinformowała, że w 2024 r. świadczenia chorobowe i z tytułu niezdolności do pracy wyniosły ponad 50 mld zł, z czego blisko 18% wydatków stanowiły zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania. Eksperci zgodnie podkreślali, że koszty związane z wypaleniem zawodowym, zwolnieniami i rotacją znacznie przewyższają koszty prewencji i profilaktyki zdrowotnej.

Wielopoziomowa polityka zdrowotna wymaga zmian w kulturze organizacyjnej. Eksperci na Innovation Day stwierdzili,
że firmy muszą przestać traktować ludzi jak maszynę do zadań. Rośnie świadomość, że zdrowie psychiczne jest dziś jednym z głównych czynników absencji.

W odpowiedzi na wzrost konsultacji psychiatrycznych o 87 proc. i zwolnień związanych ze stresem o 63 proc., postulowano wprowadzenie nowej, strategicznej funkcji: menedżera zdrowia psychicznego (Mental Health Officer), osoby, która ma projektować stabilny system wsparcia.

Kluczową rolę odgrywa tu także lider. Eksperci podkreślali, że styl zarządzania powinien być oparty na rozumieniu, słuchaniu i wspieraniu pracownika w momentach kryzysu, a nie na sile i dystansie. Empatyczny lider staje się pierwszym ogniwem systemu wsparcia w firmie.

Dodatkowo, wiceminister sportu Piotr Borys włączył się w tę debatę, wskazując, że 60-70 proc. problemów zdrowotnych dałoby się rozwiązać ruchem. Profilaktyka musi być więc dostępna i wdrożona w praktyce, o czym świadczy przykład firmy Adamed, która osiągnęła sukces profilaktyczny, organizując badania w miejscu i godzinach pracy, usuwając największą barierę – brak czasu.

Choć współpraca sektorowa jest silnie deklarowana, na drodze stoją bariery prawne i systemowe. Podczas Innovation Day zgodnie wybrzmiał apel, że opodatkowana profilaktyka to bariera, która nie powinna istnieć. Obecne przepisy traktują świadczenia profilaktyczne jako przychód pracownika, co demotywuje zarówno pracodawców, jak i zatrudnionych do inwestowania w zdrowie. Pracodawcy potrzebują prostych, rozsądnych rozwiązań, a nie nagłych transferów finansowych.

Ponadto, medycyna pracy została zdiagnozowana jako niewykorzystany filar profilaktyki. Obecnie obowiązkowe badania (obejmujące ok. 12 mln osób rocznie) są traktowane jako urzędnicza przepustka do pracy, a nie narzędzie wczesnego wykrywania chorób. Dr Artur Drobniak, prezes Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie argumentował, że medycyna pracy musi przejść transformację z narzędzia kontrolnego w narzędzie wczesnego wykrywania.

Wielopoziomowa współpraca jest szczególnie widoczna w kontekście chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca. Konferencja z okazji Światowego Dnia Cukrzycy pokazała, jak edukacja, prawo i nowoczesna medycyna zmieniają życie pacjentów.

Mecenas Ryszard Kalisz, żyjący z cukrzycą typu 2, nazwał ją

i podkreślił, że trzeba z nią współpracować, a nie buntować się. Środowisko diabetologiczne, w tym prof. Leszek Czupryniak, diabetolog, podkreślało, że dyskryminowanie osób z cukrzycą to krótkowzroczność, ponieważ nowoczesne leczenie pozwala na pełną aktywność zawodową. Co więcej, Arkadiusz Pączka zauważył, że pracownik z cukrzycą często okazuje się bardziej zdyscyplinowany, punktualny i odpowiedzialny.

Choć technologie (systemy ciągłego monitorowania glukozy, inteligentne pompy) rewolucjonizują leczenie, prof. Czupryniak alarmował, że zbyt duża przepaść wciąż istnieje między klinicznymi rekomendacjami a rzeczywistą dostępnością leków (refundacją). Apel środowiska jest jasny: refundacja nowoczesnych terapii to inwestycja, nie koszt.

Rok 2025 zamyka się pod znakiem konsolidacji wysiłków w dążeniu do holistycznej polityki zdrowotnej. Rząd deklaruje apolityczne i długofalowe podejście. Biznes udowadnia, że zdrowie to strategiczna przewaga konkurencyjna. Prawnicy i eksperci apelują o usunięcie barier podatkowych. A specjaliści od zdrowia psychicznego i medycyny pracy dążą do transformacji kultury organizacyjnej.

Ta wielopoziomowa współpraca – od gabinetu Ministerstwa, przez zarządy korporacji, po gabinety lekarskie i edukacyjne – pokazuje, że zdrowie w Polsce staje się wspólnym projektem, realizowanym w celu budowania stabilności rynku pracy i przyszłości gospodarczej kraju.