Przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP) - Groźne zaostrzenia wymagają uwagi lekarza - Ważne jest kontrolowanie choroby, zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym

 POChP to  trzecia, po zawale serca i udarze mózgu, przyczyna zgonów na świecie, a niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że zaostrzenie POChP może być tak groźne, jak zawał serca. Osoby chorujące na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc powinny być szczególnie ostrożne w okresie jesienno-zimowym. Dlaczego?

Co roku z powodu przewlekłej obturacyjnej choroby płuc umiera ponad 3 mln osób. W Polsce według szacunków zmaga się z nią ok. 2 mln osób, w tym postać zaawansowana dotyczy ok. 400 tys. pacjentów.  

POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc, jest najczęstszą przewlekłą chorobą układu oddechowego. Jej główną przyczyną jest palenie papierosów. POChP jest chorobą postępującą, często prowadzącą do inwalidztwa oddechowego i skracającą życie. 

Jak czytamy w komunikacie prasowym niewiele osób wie, że zaostrzenie POChP to nasilenie objawów choroby i wymaga ono szczególnej uwagi. Większość pacjentów doświadcza zaostrzeń, ale zaledwie ok. 46 proc. przypadków jest zgłaszanych lekarzom. 

Chorzy na POChP często bagatelizują początkowe objawy zaostrzeń, starają się je przeczekać. Podejmują samodzielne leczenie, zwiększając dawki stosowanych wcześniej leków lub włączając antybiotyki przechowywane w domowych apteczkach. Lekceważenie zaostrzeń, wynika w głównej mierze z braku wiedzy na temat choroby, ale też z nieumiejętności właściwego ich rozpoznawania1. 

Zaostrzenie POChP to nasilenie objawów tej choroby, czyli duszności, kaszlu, konieczności wykrztuszania plwociny. Są one bardziej intensywne niż zazwyczaj, choć pewne wahania w objawach można zaobserwować zawsze. Nieraz trudno jest odróżnić to, co stałe, od tego, co nietypowe. Dlatego warto, aby chory na POChP prowadził dzienniczek i każdego dnia zapisywał, jakie objawy wystąpiły, a w razie jakichkolwiek niepokojących sygnałów skontaktował się z lekarzem1. 

Zaostrzenie POChP jest tak samo groźne jak zawał serca czy udar mózgu, ale przez chorych postrzegane jest zupełnie inaczej. Osoba z zawałem szybko zgłasza się po pomoc, a pacjent z zaostrzeniem POChP czeka, często bagatelizuje objawy lub jest leczony tak, jakby miał przeziębienie. Jak wynika z badań obserwacyjnych, każde zaostrzenie przyśpiesza pojawienie się kolejnego. Dlatego tak ważne jest kontrolowanie choroby, adekwatnie do stadium jej rozwoju. Dzięki temu można zapobiegać występowaniu kolejnych zaostrzeń. Ryzyko chorób układu sercowo-naczyniowego jest wyższe u chorych na POChP. Dlatego tak ważne jest, aby spowalniać postęp choroby.

Zaostrzenia nie tylko pogarszają jakość funkcjonowania chorych, ale również są niebezpieczne dla ich życia. Jak wskazują dane z przeprowadzonych badań, 1 na 5 pacjentów umiera w ciągu roku od pierwszej hospitalizacji z powodu POChP3. Ryzyko występowania zaostrzeń rośnie zaś z każdym kolejnym incydentem tego rodzaju. Konsekwencje zaostrzeń POChP wykraczają poza płuca - po zaostrzeniu POChP znacząco wzrasta ryzyko wystąpienia udaru mózgu czy zawału serca.

Właściwie dobrana terapia umożliwia zapobieganie i skuteczne leczenie zaostrzeń. Aby takie leczenie można było wdrożyć, lekarz powinien mieć rzeczywisty obraz choroby pacjenta. Ważne jest więc, aby pacjent notował wszystkie objawy choroby, również takie, które uważa za typowe czy oczywiste.

POChP jest chorobą postępującą, którą obecnie można skutecznie kontrolować. Podstawowym celem jest zmniejszanie ryzyka zaostrzeń, ale żeby było to możliwe, chory musi je najpierw zgłosić swojemu lekarzowi. 

Niezgłaszanie lekarzom zaostrzeń POChP od lat stanowi poważny problem, gdyż utrudnia dobór optymalnego leczenia, prowadzi do szybszego postępu choroby, do inwalidztwa oddechowego, a nawet zgonu. 

– tłumaczy prof. dr hab. n. med. Paweł Śliwiński, członek zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Chorób Płuc, Kierownik II Kliniki Chorób Płuc w Instytucie Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie i dodaje:

Zaostrzenia POChP często występują w sezonie jesienno-zimowym, kiedy to objawy choroby mogą się nasilać. Dlatego szczególnie w tym okresie bardzo istotne jest to, aby pacjent zachował czujność i zgłaszał wszystkie niepokojące sygnały, a personel medyczny nie lekceważył objawów choroby oraz właściwie je identyfikował, aby nie mylił zaostrzeń u chorego z infekcją wirusową lub bakteryjną1. 

– mówi prof. dr hab. n. med. Piotr Kuna, kierownik II Katedry Chorób Wewnętrznych i Kliniki Chorób Wewnętrznych, Astmy i Alergii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i dodaje:

Konieczność istotnej poprawy opieki nad chorym na POChP jest coraz pilniejsza w związku ze starzeniem się społeczeństwa.

Skala zachorowań na POChP będzie się zwiększać, na co składa się wiele czynników, m.in. starzenie się społeczeństwa, zanieczyszczenie środowiska i ciągle wysoki odsetek osób palących papierosy.

Na podstawie przeprowadzonych przez Ministerstwo Zdrowia analiz, w ramach projektu „Mapy potrzeb zdrowotnych – Baza Analiz Systemowych i Wdrożeniowych”, szacuje się, iż w latach 2020–2023 nastąpi wzrost o 13% liczby hospitalizacji z powodu POChP7.

Stąd wynika pilna potrzeba kompleksowego spojrzenia na POChP i czynniki, jakie prowadzą do jej rozwoju, a także na samego pacjenta (choroby współwystępujące, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego). Konieczne jest podnoszenie poziomu wiedzy na temat POChP, nie tylko wśród pacjentów i ich bliskich, ale również w środowisku medycznym, u osób odpowiedzialnych za politykę zdrowotną naszego państwa oraz w całym społeczeństwie. Cel takiego założenia to poprawa opieki na chorymi oraz zmniejszenie śmiertelności z powodu POChP. Potrzebne są zmiany systemowe, tak aby chorzy mogli być leczeni zgodnie z międzynarodowymi zaleceniami, m.in., aby występowanie zaostrzeń prowadziło do szybkiej weryfikacji stosowanego leczenia.

Działania edukacyjne w obszarze przewlekłej obturacyjnej choroby płuc są prowadzone w ramach międzynarodowej kampanii „Speak Up for COPD”, którą wspierają m.in. firma AstraZeneca. Więcej informacji o kampanii w witrynie internetowej: https://www.speakupforcopd.com/. 

--

źródło: mat. prasowe