Wyjątkowy mecz o zdrowie w Europejskim Dniu Prostaty

To pierwsza taka inicjatywa urologów ze Szpitala Miejskiego nr 4 w Gliwicach i zawodników Piasta Gliwice Futsal. Cel jest jeden: mówić jak najwięcej o profilaktyce raka prostaty.

Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów, każdego roku w Polsce około 20 tysięcy mężczyzn dowiaduje się, że ma raka prostaty. Mężczyźni często wstydzą się przyznać do swoich dolegliwości. Wielu wciąż zakłada, że problemy z prostatą to powód do wstydu. Nic bardziej mylnego.

Unikanie regularnych badań i lekceważenie alarmujących sygnałów takich jak trudności przy oddawaniu moczu lub częste oddawanie moczu, ból, obecność krwi w moczu mogą sprawić, że choroba zostanie wykryta zbyt późno. Wtedy nasze możliwości pomocy pacjentowi stają się ograniczone. Czy na hali sportowej można porozmawiać o edukacji zdrowotnej? Zdecydowanie tak. Zaskoczyła mnie pozytywnie otwartość zawodników gliwickiego Piasta na taką inicjatywę. Są otwarci, bardzo autentyczni w przekazywaniu informacji. Wiedzą doskonale, że bez zdrowia nie ma przyszłości – mówi dr Mariusz Seweryn, urolog ze Szpitala Miejskiego nr 4 w Gliwicach.

Warto się zjednoczyć, działać dla tak ważnego celu. Musimy być świadomi swojego ciała, troszczyć się o nie jak najlepiej – podkreśla Jakub Kozłowski, zawodnik Piasta Gliwice Futsal.

Europejski Dzień Prostaty (15.09) został ustanowiony przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne (European Association of Urology EAU). Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego oraz motywowanie mężczyzn do profilaktyki. Wykrycie choroby w początkowej fazie zwiększa szanse na jej całkowite wyleczenie. Dlatego każdy mężczyzna, który skończył pięćdziesiąt lat powinien raz w roku poddać się kontroli lekarskiej u urologa. Panowie, których bliscy chorowali na raka prostaty, powinny zadbać o profilaktykę jeszcze wcześniej, nawet przed czterdziestką. Jeśli dzięki naszej akcji choć jeden mężczyzna zdecyduje się na pójście do urologa i wykonanie badań to ten mecz będzie wygrany. Taki sukces jest najważniejszy – podsumowuje dr Mariusz Seweryn.

Rak prostaty rozwija się powoli i we wczesnych stadiach często nie daje charakterystycznych objawów, co utrudnia jego wykrycie. Objawy mogą sugerować łagodny rozrost prostaty, który również występuje u mężczyzn w podeszłym wieku. W miarę postępu choroby mogą pojawić się różnorodne symptomy, które powinny zwrócić uwagę i skłonić do wizyty u lekarza. 

• Problemy z oddawaniem moczu – jedne z najczęstszych i najwcześniejszych objawów.
• Ból i dyskomfort podczas oddawania moczu – w miarę rozwoju nowotworu, prostata może uciskać na cewkę moczową, co powoduje dyskomfort lub ból podczas oddawania moczu oraz zwężenie strumienia moczu.
• Krew w moczu lub nasieniu (krwiomocz, hematospermia) – obecność krwi w moczu lub nasieniu to objawy, które zawsze wymagają konsultacji medycznej. Mogą wskazywać na zaawansowane stadium raka prostaty lub inne schorzenia układu moczowo-płciowego​.
• Problemy z erekcją i potencją – rak prostaty może wpływać na funkcje seksualne, powodując problemy z erekcją. W niektórych przypadkach, zaburzenia erekcji mogą być jednym z pierwszych objawów nowotworu​.
• Ból w okolicach miednicy, bioder i dolnej części pleców – jeżeli rak prostaty jest bardziej zaawansowany, może dochodzić do naciekania tkanek i przerzutów do kości, co objawia się bólami w okolicy lędźwiowej, bioder czy ud. Ból może być stały lub nasilać się podczas ruchu.
• Ogólne osłabienie i utrata masy ciała – jak w przypadku innych nowotworów, w zaawansowanych stadiach mogą występować objawy ogólnoustrojowe, takie jak nagła utrata wagi, zmęczenie oraz brak apetytu.

Brak objawów nie powinien być wytłumaczeniem dla unikania badań profilaktycznych. Łagodny rozrost prostaty jest jednym z najczęstszych schorzeń mężczyzn w wieku podeszłym. Rozpoznanie choroby umożliwia podjęcie właściwej terapii i złagodzenie objawów.

Regularne badania to klucz do wczesnego wykrycia raka prostaty. Do najważniejszych badań profilaktycznych zaliczamy:

• Oznaczenie poziomu PSA (antygenu specyficznego dla prostaty) – to proste badanie krwi, które pozwala wykryć nieprawidłowości w gruczole krokowym. Podwyższone stężenie PSA może wskazywać na raka, ale nie jest to jedyny wskaźnik. Ostateczne rozpoznanie nowotworu wymaga dalszych badań.
• Badanie per rectum – fizykalne badanie prostaty przez odbyt, które pozwala lekarzowi ocenić jej konsystencję. Charakterystycznym objawem nowotworu jest twarda, spoista struktura gruczołu.
• Biopsja prostaty – w przypadku nieprawidłowych wyników badań, lekarz może zlecić pobranie fragmentu tkanki do badania histopatologicznego, które pozwala na potwierdzenie lub wykluczenie obecności komórek nowotworowych​.

Aby monitorować stan prostaty, rekomenduje się wykonanie podstawowych badań profilaktycznych takich jak: badania ogólnego moczu, morfologii , kreatyniny, mocznika, kwasu moczowego,  PSA, testosteronu oraz badania USG układu moczowego  oceniającego  nerki, moczowody,  gruczoł krokowy (prostatę) oraz zaleganie moczu po mikcji. Warto też skontaktować się z urologiem, który pomoże zadbać o podstawy profilaktyki, w tym także nauki samobadania jąder. Oceni czynniki ryzyka, na podstawie wywiadu i badania przedmiotowego oraz ustali spersonalizowany plan opieki zdrowotnej.