Wiceminister Kęcka: Pestycydy wpływające na płodność znikną z żywności. Polska zaostrza przepisy

Polska zaostrza przepisy dotyczące bezpieczeństwa żywności i po raz pierwszy od 2006 roku uruchamia nadzwyczajny mechanizm ochronny przewidziany w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Nowe rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadza zasadę praktycznie zerowej tolerancji dla wybranych pestycydów w żywności importowanej spoza Unii Europejskiej. Rząd alarmuje, że substancje te mogą wpływać między innymi na płodność, układ hormonalny oraz materiał genetyczny człowieka. – „Zwiększamy realne bezpieczeństwo zdrowotne żywności, eliminujemy ryzyko narażenia na substancje, które mogą wpływać na płodność, rozwój, funkcjonowanie układu hormonalnego czy materiał genetyczny” – podkreślała wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka.

W Dzienniku Ustaw opublikowano nowe rozporządzenie dotyczące szczególnych wymagań dla środków spożywczych w zakresie pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin. To jedna z najważniejszych zmian dotyczących bezpieczeństwa żywności w Polsce w ostatnich latach.

W konferencji poświęconej bezpieczeństwu żywności i bezpieczeństwu konsumentów uczestniczyli Stefan Krajewski, minister rolnictwa i rozwoju wsi, Małgorzata Gromadzka, sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, oraz Katarzyna Kęcka, sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia.

Podczas wydarzenia podkreślono, że jest to pierwsze wykorzystanie mechanizmu przewidzianego w art. 7 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia od momentu przyjęcia ustawy w 2006 roku.

Minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski zaznaczył, że nowe regulacje mają chronić zarówno konsumentów, jak i polskich producentów żywności.

Nowe przepisy zostały przygotowane na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przepis ten pozwala ministrowi zdrowia, wspólnie z ministrem rolnictwa i rozwoju wsi, wprowadzać dodatkowe ograniczenia lub szczególne wymagania dla żywności, jeśli istnieje ryzyko zagrożenia dla zdrowia publicznego.

To pierwszy przypadek wykorzystania tego narzędzia od momentu uchwalenia ustawy w 2006 roku. Rząd podkreśla, że decyzja była konieczna ze względu na obecność w części żywności importowanej substancji zakazanych na rynku Unii Europejskiej.

Stefan Krajewski zwrócił uwagę, że nowe przepisy są również efektem ścisłej współpracy pomiędzy resortami.

Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że nowe regulacje mają przede wszystkim wymiar zdrowotny. Chodzi o ograniczenie kontaktu konsumentów z substancjami, które mogą wpływać między innymi na płodność, rozwój organizmu, funkcjonowanie układu hormonalnego oraz materiał genetyczny.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyna Kęcka podkreślała, że rozporządzenie zostało podpisane 30 kwietnia przez resort zdrowia, a jego publikacja stanowi ważny krok dla bezpieczeństwa zdrowotnego Polaków.

Wiceminister zdrowia szczegółowo wyjaśniła także trzy najważniejsze cele nowych regulacji.

Wiceminister zdrowia ujawniła również, że przygotowanie przepisów wymagało wielu tygodni intensywnej współpracy pomiędzy resortami.

Najważniejszym elementem rozporządzenia jest wprowadzenie zasady braku wykrywalnych pozostałości dla wybranych substancji czynnych środków ochrony roślin.

Nowe regulacje obejmują między innymi tiofanat metylowy, karbendazym, benomyl oraz glufosynat. Są to substancje niedopuszczone do stosowania w Unii Europejskiej ze względu na ich potencjalnie szkodliwy wpływ na zdrowie.

Rząd podkreśla, że nawet niewielkie ilości tych substancji mogą stanowić zagrożenie, dlatego Polska zdecydowała się na bardziej restrykcyjne rozwiązania niż te obecnie obowiązujące na poziomie europejskim.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Małgorzata Gromadzka podkreśliła, że Polska wykorzystuje wszystkie dostępne narzędzia prawne, aby chronić konsumentów i polskich producentów.

Wiceminister rolnictwa przypomniała, że prace nad regulacjami rozpoczęły się już w styczniu i wymagały zaangażowania wielu instytucji oraz służb kontrolnych.

Sekretarz stanu w MRiRW zaznaczyła, że nowe przepisy są odpowiedzią zarówno na postulaty rolników, jak i oczekiwania konsumentów dotyczące jakości żywności.

Jak podkreślają przedstawiciele rządu, Polska nie chce ograniczać się wyłącznie do minimalnych wymagań obowiązujących na poziomie unijnym.

Małgorzata Gromadzka wyjaśniła, że równolegle trwają prace nad rozwiązaniami europejskimi, jednak Polska zdecydowała się działać szybciej i bardziej stanowczo.

Wiceminister rolnictwa zwróciła uwagę, że nad bezpieczeństwem żywności pracują również służby fitosanitarne kontrolujące towary na granicach.

To jest praca wielu miesięcy, ale to jest praca również wszystkich służb fitosanitarnych, które pracują na granicy, które kontrolują te towary, bo żaden towar nie przechodzi bez kontroli. Ale również to jest kwestia kilku lat postulowania o zmiany właśnie dopuszczalności stężenia tych substancji w tych produktach” – powiedziała Małgorzata Gromadzka.

Przedstawiciele rządu wielokrotnie podkreślali podczas konferencji, że nadrzędnym celem nowych regulacji jest ochrona zdrowia publicznego.

Małgorzata Gromadzka w emocjonalnym wystąpieniu zaznaczyła, że państwo ma obowiązek reagować na zagrożenia związane z żywnością importowaną spoza UE.

Nowe regulacje będą obowiązywać przez 12 miesięcy lub do czasu przyjęcia odpowiednich rozwiązań na poziomie Unii Europejskiej.

Polska dołącza tym samym do państw, które zdecydowały się na samodzielne zaostrzenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności. Podobne działania podjęła wcześniej Francja, która w 2026 roku zakazała importu żywności zawierającej pozostałości wybranych substancji, w tym karbendazymu, benomylu i glufosynatu.

Nowe wymagania dla żywności w Polsce mogą stać się jednym z najważniejszych elementów krajowej polityki bezpieczeństwa żywnościowego ostatnich lat. Po raz pierwszy od dwóch dekad państwo zdecydowało się bowiem wykorzystać nadzwyczajny mechanizm ochronny, aby ograniczyć obecność najbardziej kontrowersyjnych pestycydów w żywności trafiającej na polski rynek.