WHO publikuje wykaz podstawowych terapii

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wskazuje  kluczowe terapie stosowane w leczeniu i profilaktyce dzieci i dorosłych w swojej publikacji "Model Lists of Essential Medicines and Essential Medicines for Children". Szczególny nacisk w aktualizowanej liście WHO stawia na leczenie cukrzycy i nowotworów.

Jak wskazuje WHO, wykaz podstawowych terapii ma na celu identyfikację leków, które zapewniają największe korzyści zdrowotne i które powinny być dostępne i przystępne dla wszystkich.

To już 22 wersja wykazu obejmującego kluczowe dla dorosłych terapie oraz 8 edycja listy obejmująca terapię stosowane u dzieci. Listy aktualizowane są co dwa lata.

Zaktualizowane wykazy leków podstawowych obejmują 20 nowych leków dla dorosłych i 17 dla dzieci oraz określają nowe zastosowania dla 28 już wcześniej ujętych w wykazie leków. Komitet Ekspertów WHO ds. Doboru i Stosowania Podstawowych Terapii uznał w najnowszych listach, że szczególnie ważny dla pacjentów na całym świecie powinien być dostęp do 479 leków dla dorosłych i 350 dla dzieci.

Jakie zmiany na liście?

Komitet w aktualizowanych wykazach, jako szczególnie istotne wskazał na potrzebę dostępu do leczenia nowotworów i cukrzycy.

Jak zauważyli eksperci, mimo że od początku publikacji listy 1977 r. w wykazie znajduje się insulina, to jej produkcja "jest skoncentrowana w niewielkiej liczbie zakładów produkcyjnych, a trzech producentów kontroluje większość światowego rynku". Ponadto "brak konkurencji skutkuje wysokimi cenami, które są zaporowe dla wielu ludzi i systemów opieki zdrowotnej."

Dlatego też na liście dokonano zmiany dla długo działających analogów insuliny (insulina degludec, detemir i glargine) oraz ich leków biopodobnych wraz z insuliną ludzką, co "ma na celu zwiększenie dostępu do leczenia cukrzycy poprzez poszerzenie możliwości leczenia". Umieszczenie na liście oznacza, że ​​biopodobne analogi insuliny mogą kwalifikować się do programu wstępnej kwalifikacji WHO, co może poskutkować zwiększeniem konkurencji na rynku i obniżki cen wspomnianych terapii.

Na liście znajdują się również inhibitory kotransportera sodowo-glukozowego-2 (SGLT2) empagliflozynę, kanagliflozynę i dapagliflozynę jako terapię drugiego rzutu u osób dorosłych z cukrzycą typu 2.

Wykazano, że te leki podawane doustnie oferują szereg korzyści, w tym mniejsze ryzyko zgonu, niewydolności nerek i zdarzeń sercowo-naczyniowych. Inhibitory SGLT2 są dalej objęte patentem a w efekcie tego kosztowne. WHO podkreśla, że poprzez umieszczenie tej terapii na liście, chce promować szerszy dostęp do umów licencyjnych, aby umożliwić wytwarzanie i dostarczanie leków generycznych w szerszym zakresie do krajów o niskim i średnim dochodzie.

Do wykazu kluczowych terapii dodano również cztery nowe leki stosowane w leczeniu raka:

Rozszerzono także wskazanie dla stosowania imatynibu o celowane leczenie białaczki.

Dodano również nowe wskazania dotyczące raka u dzieci dla 16 już wymienionych leków, w tym dla glejaka o niskim stopniu złośliwości.

Na liście znalazły się także terapie wspomagające zaprzestanie palenia. W wykazie ujęto dwa leki nie zawierające nikotyny – bupropion i wareniklina.

W obszarze chorób zakaźnych nowe leki obejmują: cefiderokol, antybiotyk z grupy „rezerwowej” skuteczny przeciwko bakteriom wielolekoopornym, leki przeciwgrzybicze na echinokandynę w przypadku ciężkich infekcji grzybiczych oraz przeciwciała monoklonalne w zapobieganiu wściekliźnie

Zaktualizowane wykazy zawierają również nowe formuły leków na powszechne infekcje bakteryjne, wirusowe zapalenie wątroby typu C, HIV i gruźlicę, aby lepiej spełniać potrzeby w zakresie dawkowania i podawania zarówno dzieci, jak i dorosłych.

Dodatkowo 81 antybiotyków zostało sklasyfikowanych jako "Access, Watch or Reserve" w ramach AWare, narzędzia wspierającego zarządzanie środkami przeciwdrobnoustrojowymi i nadzór nad stosowaniem antybiotyków na całym świecie.

Zaktualizowane wykazy dostępne są tutaj:

World Health Organization model list of essential medicines: 22nd list (‎2021)‎

World Health Organization model list of essential medicines for children: 8th list (‎2021)

AWaRE

źródło: WHO