Trendy Globalnego Wskaźnika Obciążenia Chorobą (GBD) po pandemii COVID-19

Obserwacja tendencji zdrowotnych za pomocą wskaźników jest niezbędna dla planowania działań profilaktyczno-leczniczych oraz monitorowania i prognozowania zapadalności na choroby w danym społeczeństwie, w wybranym okresie czasu. Skutki pandemii COVID-19 będą odczuwalne przez wiele lat na całym świecie, natomiast już na dzień dzisiejszy można wymienić główne powody, przez które ludność nie żyje w pełni zdrowia, czyli wskazać trendy Globalnego Wskaźnika Obciążenia Chorobą.

Jest to jedna z możliwości zmierzenia problemów zdrowotnych całej społeczności światowej poprzez wskazanie przyczyn utraty zdrowia, które dominują wśród ludności globalnej. Są to główne wyzwania dla specjalistów zdrowia publicznego  i wyznaczniki działań prozdrowotnych, które należy podjąć, aby zmniejszyć skalę niekorzystnego wpływu wybranych zjawisk. Czasy pandemii koronawirusa wyegzekwowały wszelkie niedoskonałości w systemach ochrony zdrowia na całym świecie i udowodniły, że życie społeczeństwa w zdrowiu zależne jest od wysiłku specjalistów licznych dziedzin.

Tuż przed wybuchem pandemii oszacowano, iż głównymi przyczynami utraty zdrowia wśród ludności Polski od lat są choroby kardiologiczne, zwłaszcza choroba niedokrwienna serca, rak płuc, ból w okolicy lędźwiowej kręgosłupa oraz udar mózgu. W skali globalnej, choroby układu krążenia odpowiadają za aż 49% zgonów, zgodnie z analizami opublikowanymi przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego. Wysokie miejsce w rankingu GBD zajmują również nowotwory (37%) oraz przyczyny ogólnoustrojowe (38%). Dla ludności Polski statystyki te są wyższe o kilka punktów procentowych.

Ze względu na skalę zarażeń Sars-Cov-2 w wielu krajach wprowadzono przymusowe kwarantanny, liczne obostrzenia i ograniczenia, natomiast największym wrogiem okazały się dezinformacja i uogólniony lęk przed nieznanym dotąd wirusem i chorobą, którą wywołuje. Brak możliwości nawiązania kontaktu z bliskimi, utrudnienia związane z umówieniem wizyty u specjalisty czy problemy finansowe przyczyniły się do wystąpienia masowych problemów na tle psychicznym, ogromnym odczuciem samotności i zwiększeniem ryzyka zapadnięcia na choroby przewlekłe tj. nerwica, depresja, lęk uogólniony.

Mimo mierzenia się z narastającym zjawiskiem utraty zdrowia z powodu chorób układu krążenia oraz nowotworów, w 2030 roku to depresja ma być odpowiedzialna w największym stopniu za globalne obciążenie chorobą. Optymizmem nie napawają również dane z WHO wskazujące, że przez ostatnie 45 lat zjawisko popełniania samobójstwa wzrosło o 60%, z czego 90% związane było z długotrwałą depresją lub nadużywaniem substancji psychoaktywnych, zwłaszcza alkoholu. 

Takie tendencje wskaźnika GBD wskazują na konieczność zwrócenia uwagi na zdrowie psychiczne społeczeństwa światowego oraz odpowiednie przygotowanie systemów ochrony zdrowia na ogromne zapotrzebowanie w zakresie poradnictwa psychoterapeutycznego. Należy zwrócić uwagę specjalistów na holistyczne ujęcie zdrowia, ponieważ choroby układu krążenia oraz nowotwory będą stale narastającymi problemami obok których pojawi się nowe wyzwanie związane bezpośrednio z potrzebami natury psychicznej jednostki i społeczeństwa.

Autor: Katarzyna Warszawska

Polecane: