ZPP alarmuje ws. zakazu e-papierosów. Kontrowersje wokół projektu ustawy UD213: „To prezent dla grup przestępczych”

Projekt ustawy UD213, zakładający zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów oraz ograniczenie aromatów w woreczkach nikotynowych, przyjęty przez Radę Ministrów 10 marca, wywołał i wywołuje kontrowersje. Związek Przedsiębiorców i Pracodawców ostrzega, że proponowane regulacje – choć motywowane troską o zdrowie publiczne – mogą przynieść poważne skutki gospodarcze, fiskalne i społeczne, w tym gwałtowny rozwój szarej strefy.

10 marca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD213), kierując go do dalszych prac parlamentarnych. Nowelizacja zakłada daleko idące zmiany na rynku produktów nikotynowych.

Projekt przewiduje wprowadzenie zakazu sprzedaży jednorazowych e-papierosów w Polsce, obejmującego zarówno produkty zawierające nikotynę, jak i te jej pozbawione. Według rządu oba typy produktów stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia publicznego, szczególnie w kontekście rosnącej popularności wśród młodych ludzi.

Nowe przepisy mają również ograniczyć dostępność woreczków nikotynowych poprzez dopuszczenie do sprzedaży wyłącznie wariantów o smaku tytoniowym. Wyeliminowane mają zostać smaki owocowe, słodkie i miętowe, które – według argumentacji projektodawców – zwiększają atrakcyjność tych produktów dla młodzieży.

Dodatkowo projekt wzmacnia nadzór nad rynkiem, przyznając Prezesowi Biura do spraw Substancji Chemicznych uprawnienia do zlecania badań składu płynów i emisji z e-papierosów. Regulacje obejmują także nowe produkty nikotynowe, takie jak gumy, tabletki czy napoje, które mają trafiać do sprzedaży wyłącznie w reżimie farmaceutycznym.

Celem projektowanych zmian jest ograniczenie używania produktów nikotynowych, zwłaszcza przez osoby młode. Dane Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego wskazują, że jednorazowe e-papierosy są szczególnie popularne wśród osób w wieku 18–24 lat, a wiele osób rozpoczyna ich używanie jeszcze przed osiągnięciem pełnoletności.

Rząd argumentuje, że regulacje stanowią odpowiedź na rosnące szkody społeczne. Podkreśla się również, że nawet e-papierosy bez nikotyny nie są całkowicie bezpieczne, a ich dostępność może sprzyjać sięganiu po produkty zawierające nikotynę.

W odpowiedzi na projekt UD213 głos zabrał Jakub Bińkowski, wiceprezes Zarządu Związku Przedsiębiorców i Pracodawców, kierując oficjalne stanowisko do Marszałka Sejmu. Organizacja pracodawców, w tym sektora MŚP, podkreśla, że proponowane regulacje mogą mieć daleko idące konsekwencje gospodarcze.

Już na wstępie stanowiska zaznaczono szeroki kontekst zmian oraz ich wpływ na gospodarkę:

Jednym z najważniejszych argumentów ZPP jest potencjalny wpływ regulacji na finanse publiczne. Organizacja powołuje się na analizy rynkowe, które wskazują na bardzo poważne ubytki dochodów budżetowych.

W stanowisku podkreślono skalę zagrożenia:

ZPP wskazuje również, że nawet oficjalna Ocena Skutków Regulacji przyznaje spadek wpływów z akcyzy oraz wzrost wydatków publicznych:

Kluczowym elementem krytyki projektu jest ryzyko gwałtownego rozwoju nielegalnego rynku. ZPP argumentuje, że zakazy nie eliminują popytu, lecz przenoszą go poza legalny obrót.

Organizacja zwraca uwagę na strukturę rynku i konsekwencje zakazów:

Szczególnie mocno wybrzmiewa ostrzeżenie dotyczące skutków społecznych i kryminalnych:

Pomimo krytyki konkretnych rozwiązań ZPP deklaruje poparcie dla celów prozdrowotnych projektu, wskazując jednak na konieczność ich racjonalnego wdrażania.

W stanowisku podkreślono potrzebę uwzględnienia szerszego kontekstu gospodarczego:

ZPP wnioskuje o skierowanie projektu do szerokich konsultacji parlamentarnych:

Spór wokół projektu UD213 pokazuje napięcie między polityką zdrowotną a interesami gospodarczymi. Z jednej strony rząd dąży do ograniczenia używania produktów nikotynowych, szczególnie wśród młodych ludzi. Z drugiej strony przedsiębiorcy wskazują na ryzyko niezamierzonych konsekwencji, takich jak spadek dochodów budżetowych czy rozwój szarej strefy.

Debata parlamentarna nad projektem będzie kluczowa dla określenia, czy możliwe jest znalezienie kompromisu między ochroną zdrowia publicznego a stabilnością rynku i finansów państwa.