Szczepienia tak, ale dobrowolne?

Szczepienia ochronne są najskuteczniejszym oraz najbardziej opłacalnym i  bezpiecznym sposobem zapobiegania chorobom zakaźnym. Przybywa jednak osób sceptycznych wobec tego rodzaju profilaktyki. Coraz więcej rodziców ma wątpliwości co do obowiązującego kalendarza i działania samych szczepień. Czy słusznie?

„Szczepienia działają”

Pod hasłem „szczepienia działają” rozpoczyna się XII Europejski Tydzień Szczepień.Tegoroczne obchody skupić mają się na propagowaniu potrzeby szczepień i korzyściach płynących z uodpornienia na każdym etapie życia. Przy okazji wydarzenia, WHO przypomina, że poczyniono postępy wyeliminowania odry i różyczki, jednak kluczowe wyzwania pozostają. Szczepienia stanowią niewątpliwe wsparcie zdrowia publicznego. Ideą obchodzonego co rok tygodnia szczepień jest promowanie zalet szczepień oraz ich istotnej roli w globalnych i regionalnych wysiłkach na rzecz promowania zdrowia.

Szczepienia jako skuteczna profilaktyka

- Szczepienia ochronne to bardzo specyficzna forma profilaktyki. Wykonuje się je u osób w pełni zdrowych, zwykle u dzieci. Szczepienia mogą wywoływać odczyny poszczepienne, to może zaś wzbudzać niepokój rodziców, należy jednak pamiętać, iż okazały się one bardzo skuteczne i niewątpliwie są sukcesem współczesnej medycyny. Nikt nie chce pamiętać jak dramatyczne i dotkliwe w skutkach były epidemie chorób zakaźnych,podkreśla prof. dr hab. n. med. Ewa Bernatowska, specjalista alergolog, immunolog i pediatra.

Moda na nieszczepienie czy zdrowy rozsądek?

Działania na rzecz propagowania wiedzy w temacie szczepień i niepożądanych odczynów poszczepiennych podejmuje Stowarzyszenie Wiedzy o Szczepieniach „STOP NOP”. W komentarzu dla nas wiceprezes Justyna Socha, mówi że celem inicjatywy nie jest zwalczanie szczepień a zmiana systemu, podjęcie uczciwego dialogu publicznego w temacie dobrowolności szczepień, gwarantowanej dokumentami międzynarodowymi i krajowymi, rzetelna rejestracja i leczenie niepożądanych odczynów oraz uruchomienie systemu odszkodowań dla ofiar powikłań poszczepiennych.

Wiceprezes zwraca uwagę na represje wobec lekarzy rzetelnie informujących pacjentów o ryzyku szczepień. - W oparciu o podstawową niewiedzę społeczeństwa na temat możliwych powikłań poszczepiennych, w Polsce utrzymuje się przymus szczepień, uważa. Stowarzyszenie apeluje, by podjąć publiczną debatę i wypracować oczekiwane przez poszkodowanych obywateli zmiany prawa w interesie społeczeństwa, w tym szczególnie szczepionych dzieci.

Szczepienia tak, ale dobrowolne

Dr Katarzyna Bross-Walderdorff opowiada się jednak za wolnością wyboru w kwestii szczepień, dokładnie jak ma to miejsce w przypadku zgody na zabieg medyczny. - Argumenty dotyczące zagrożenia epidemiami były zasadne, myślę że nie są w dzisiejszych czasach, przy takim poziomie stanu higieny i zdrowia jaki mamy, zauważa.

Wątpliwości wokół szczepienia na gruźlicę

Przy okazji dyskusji na temat szczepień, coraz częściej podnoszony jest kontrowersyjny tematu szczepień noworodków przeciwko gruźlicy. Popularną szczepionką BCG dzieci w Polsce szczepione są już w pierwszych dobach po urodzeniu. Kolejne wątpliwości budzi fakt, że w Europie Zachodniej, zaprzestano tych szczepień a pozbawione zjadliwości prątki będące w składzie szczepionki wywołują wysoki odsetek niepożądanych odczynów. Według zaleceń WHO z obowiązku masowych szczepień można jednak zrezygnować, gdy w kraju osiągnie się zapadalność poniżej 5 przypadków na 100 tys., w Polsce w 2014 r. takich przypadków było dokładnie 17,4 na 100 tys. ludności.

Konieczna rzetelna edukacja w zakresie szczepień

„Szczepionki chronią przed niebezpiecznymi dla zdrowia i życia chorobami a ich pozytywne efekty znacznie przewyższają szkody wynikające z ewentualnych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP)”, uważa dr n. med. Iwona Paradowska - Stankiewicz, Krajowy Konsultant ds. Epidemiologii, z NIZP-PZH. Pogląd taki jest oczywiście słuszny. Warto jednak przy okazji takiego wydarzenia jakim jest Europejski Tydzień Szczepień oprócz propagowania rzetelnej wiedzy na temat szczepień, nie bagatelizować problemu niepożądanych odczynów poszczepiennych.

Anna Grela

Źródło: WHO, Sejm, GIS, IGiChP