System opieki onkologicznej w Polsce wciąż niewydolny – raport NIK wskazuje na poważne braki

Najwyższa Izba Kontroli (NIK) ujawniła poważne problemy w systemie opieki onkologicznej w Polsce. Mimo wprowadzanych reform i programów, pacjenci wciąż napotykają liczne bariery w dostępie do diagnostyki i leczenia nowotworów. Brak kompleksowej opieki, nierównomierny rozkład specjalistów oraz niewdrożona Krajowa Sieć Onkologiczna (KSO) sprawiają, że walka z rakiem jest w Polsce wyjątkowo trudna.

Jednym z głównych zarzutów NIK jest brak skoordynowanego systemu leczenia, który obejmowałby pacjenta na każdym etapie choroby. Obecnie pacjenci muszą samodzielnie organizować diagnostykę, leczenie i rehabilitację, co prowadzi do chaosu i niepotrzebnych opóźnień.

W Polsce działają tzw. Breast Cancer Units – specjalistyczne ośrodki leczenia raka piersi, ale są one nierównomiernie rozmieszczone. NIK podkreśla, że ich dostępność powinna być standardem w całym kraju i dla wszystkich typów nowotworów.

Pilotaż Krajowej Sieci Onkologicznej rozpoczął się w 2019 roku i miał zakończyć się wdrożeniem ogólnokrajowego systemu w 2023 roku. Tymczasem, choć regulacje weszły w życie w 2023 roku, do dzisiaj KSO nie funkcjonuje w pełnym zakresie. W efekcie pacjenci wciąż nie otrzymują zintegrowanej opieki, a leczenie w wielu przypadkach pozostaje chaotyczne.

Raport NIK ujawnia ogromne dysproporcje w dostępie do specjalistów onkologów. W niektórych województwach liczba lekarzy przypadających na pacjentów jest skrajnie niska. Szczególnie trudna sytuacja panuje w województwie opolskim, gdzie brakuje hematologów i onkologów dziecięcych, zmuszając pacjentów do poszukiwania pomocy w innych regionach.

NIK podkreśla, że konieczne jest stworzenie zachęt do pracy dla lekarzy onkologów w mniej obsadzonych regionach, np. poprzez system grantów czy dopłaty do wynagrodzeń.

Narodowa Strategia Onkologiczna (NSO) na lata 2020–2030 miała znacząco poprawić sytuację pacjentów, jednak raport NIK wskazuje, że jej realizacja jest niewystarczająca. Choć powstają nowe inwestycje, nadal brakuje dobrze funkcjonujących systemów koordynacji leczenia oraz wsparcia dla pacjentów.

NIK podkreśla, że brakuje odpowiednich środków na realizację wszystkich niezbędnych działań w ramach NSO. W szczególności brakuje dofinansowania dla ośrodków onkologicznych oraz programów profilaktycznych.

W raporcie NIK wskazuje na konieczność podjęcia szybkich działań naprawczych, które obejmują:

• Pełne wdrożenie Krajowej Sieci Onkologicznej,
• Zwiększenie liczby specjalistów onkologów w regionach, gdzie ich brakuje,
• Zwiększenie budżetu na onkologię,
• Stworzenie skutecznego systemu koordynacji leczenia,
• Poprawę profilaktyki i badań przesiewowych.

Cały raport dostępny na stronie Najwyższej Izby Kontroli.