Słodzone i „dietetyczne” napoje zwiększają ryzyko stłuszczeniowej choroby wątroby (MASLD)

Zarówno napoje słodzone cukrem, jak i ich „dietetyczne” odpowiedniki z niskokalorycznymi substancjami słodzącymi, wiążą się z wyraźnie wyższym ryzykiem rozwoju stłuszczeniowej choroby wątroby związanej z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD) – wynika z badania zaprezentowanego podczas kongresu UEG Week 2025.

Naukowcy obserwowali przez ponad 10 lat blisko 124 tys. uczestników brytyjskiego projektu UK Biobank, którzy na początku badania nie mieli problemów z wątrobą. Analizowali, jak często sięgali po różne napoje – zarówno słodzone cukrem, jak i oznaczone jako „zero”, „light” czy „bez cukru”.

Okazało się, że osoby, które codziennie wypijały więcej niż jedną szklankę któregokolwiek z tych napojów, miały nawet o 50 proc. wyższe ryzyko rozwoju stłuszczenia wątroby. Dodatkowo napoje ze sztucznymi słodzikami zwiększały ryzyko zgonu z powodu chorób wątroby.

MASLD (dawniej niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby) polega na odkładaniu tłuszczu w wątrobie, co z czasem może prowadzić do zapalenia, bólu, zmęczenia i utraty apetytu. Choroba dotyka obecnie ponad 30 proc. populacji świata i staje się coraz częstszą przyczyną zgonów.

Mechanizmy biologiczne różnią się w zależności od rodzaju napoju:

• Produkty z cukrem powodują gwałtowny wzrost poziomu glukozy i insuliny we krwi, sprzyjają tyciu oraz zwiększają stężenie kwasu moczowego, co prowadzi do odkładania tłuszczu w wątrobie.

• Napoje z sztucznymi słodzikami mogą zaburzać mikroflorę jelitową, osłabiać odczuwanie sytości, pobudzać apetyt na słodkie produkty i wpływać na gospodarkę hormonalną.

Badacze podkreślają, że najlepszą ochroną jest ograniczenie obu rodzajów napojów i zastąpienie ich wodą. Osoby wybierające wodę miały zauważalnie niższe ryzyko MASLD – nawet o kilkanaście procent.

Naukowcy planują kolejne badania, które mają wyjaśnić, jak dokładnie cukier i jego zamienniki wpływają na mikrobiom jelitowy i w jaki sposób przyczyniają się do rozwoju chorób wątroby.