Skala zaniedbań jest zbyt duża, by milczeć. Biała Księga Menopauzy trafiła do Ministerstwa Zdrowia

Polska nie jest przygotowana na potrzeby kobiet w okresie menopauzy, to wnioski z Białej Księgi Menopauzy opracowanej przez Kulczyk Foundation. Raport ujawnia skalę zaniedbań: niski poziom wiedzy u kobiet i lekarzy, brak standardów leczenia, krzywdzące stereotypy, niewystarczające wsparcie w miejscu pracy i chaos w dostępie do opieki medycznej. Dokument został oficjalnie przekazany wiceministrowi zdrowia Tomaszowi Maciejewskiemu. Eksperci nie mają wątpliwości: czas na zmiany systemowe.

Menopauza dotyczy każdej kobiety, ale w Polsce pozostaje jednym z najpoważniej zaniedbanych obszarów zdrowia publicznego. Biała Księga Menopauzy pokazuje, że problemem nie jest sama fizjologia, lecz to, jak system medyczny, społeczny i pracowniczy na nią reaguje. Według badań aż 93 proc. Polek nie potrafi poprawnie zdefiniować menopauzy, a połowa uważa ją za temat tabu. Brak wiedzy tworzy lęk i prowadzi do błędnych decyzji zdrowotnych.

Podczas prezentacji dokumentu Anna Samsel z Kulczyk Foundation podkreśliła:

Obecny na konferencji wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski zwrócił uwagę na problem, który, jak sam przyznał, go zdziwił: niski poziom świadomości menopauzalnej wśród personelu medycznego.

Zaznaczył również, że nie należy demonizować terapii hormonalnej.

Jego słowa potwierdzają, że problem nie wynika z braku narzędzi, lecz z braku spójnej polityki zdrowotnej i edukacji.

Jednym z najmocniejszych elementów Białej Księgi jest analiza skutków menopauzy dla rynku pracy. Kobiety w wieku 40–55 lat stanowią 20 proc. wszystkich pracujących, a jednocześnie to właśnie w tej grupie obserwuje się największe ryzyko odejścia z pracy.

Jak podkreśla Monika Dziekan, dyrektorka generalna Kulczyk Foundation:

Objawy, takie jak zaburzenia snu, mgła mózgowa, problemy z koncentracją czy uderzenia gorąca, wpływają na wydajność, poczucie bezpieczeństwa, relacje w zespołach i decyzje o karierze. W innych krajach koszty „cichej menopauzy” liczone są w miliardach. Polska, jak wskazuje raport, jeszcze takich danych nie posiada, co samo w sobie jest dowodem na skalę zaniedbań.

Brak wytycznych w systemie ochrony zdrowia sprawia, że kobiety z objawami menopauzy trafiają do wielu specjalistów, zanim otrzymają właściwą diagnozę. W Wielkiej Brytanii, jak przywołuje raport, średnio potrzeba 10 wizyt, aby usłyszeć słowo menopauza. W Polsce sytuacja jest podobna.

Dr Katarzyna Skórzewska przypomniała dramatyczną historię terapii hormonalnej po 2002 roku:

Dopiero reinterpretacja danych naukowych zmieniła postrzeganie HTM, ale strach pozostał.

Biała Księga rekomenduje:
– stworzenie standardów opieki menopauzalnej,
– edukację lekarzy i położnych,
– upowszechnienie narzędzi takich jak kwestionariusz MTT,
– zbudowanie ścieżki diagnostycznej obejmującej także medycynę pracy.

Raport wskazuje, że brak wiedzy to klucz do większości problemów systemowych. Stąd silny nacisk na edukację:
– w szkołach (temat menopauzy pojawi się w edukacji zdrowotnej od 2025/2026),
– w środowisku medycznym,
– w miejscu pracy.

Anna Samsel dodaje:

Dokument przekazany Ministerstwu Zdrowia zawiera zestaw konkretnych rekomendacji obejmujących edukację, opiekę medyczną, rynek pracy i badania naukowe. To pierwsza w Polsce tak kompleksowa strategia dla kobiet 45–60.

Monika Dziekan podsumowała przekazując raport: