Sebastian Goncerz: "Problemem finansowym w ochronie zdrowia nie są wynagrodzenia lekarzy". Ile naprawdę kosztują lekarze w 2025?

Narracja o tym, że wynagrodzenia lekarzy pochłaniają 80 proc. budżetów szpitali, coraz mocniej funkcjonuje w mediach. Ale ile w tym prawdy? Związek Zawodowy Lekarzy postanowił to sprawdzić. „Lekarze zjadają budżet ochrony zdrowia”, „Pensje pochłaniają 80 proc. środków szpitali” – takie nagłówki krążą w sieci i są chętnie powtarzane zarówno przez polityków, jak i część opinii publicznej. Sebastian Goncerz, przewodniczący Porozumienia Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy (OZZL) postanowił jednak nie bazować na medialnych skrótach. Zamiast tego – razem z zespołem – przeanalizował dane finansowe z ponad 300 publicznych szpitali w Polsce. Efekty tej pracy przedstawiono podczas konferencji, która rzuca nowe światło na realne koszty zatrudnienia personelu medycznego.

Jak pokazuje raport sporządzony przez Porozumienie Rezydentów OZZL, średnio 55 proc. budżetów szpitali przeznaczane jest na cały personel medyczny, czyli nie tylko lekarzy, ale też pielęgniarki, ratowników i techników. Jeśli wziąć pod uwagę wagę instytucji (np. szpitale kliniczne i uniwersyteckie), średnia ta rośnie o 1 punkt procentowy – do 56 proc. Liczba 80 proc.? Dotyczy zaledwie 7 szpitali spośród 321 przebadanych. To ledwie 2,18 proc. próby.

Sebastian Goncerz nie ukrywa irytacji:

Spośród całej puli wydatków kadrowych, lekarze pochłaniają średnio 23 proc. budżetów szpitali. A więc mniej niż co czwarta złotówka z budżetu trafia do kieszeni lekarskiej. To nie tylko obala mit, ale i pokazuje, jak proporcjonalny jest ten wydatek – zwłaszcza na tle systemów zagranicznych (USA 56 proc., Niemcy 60 proc., Singapur 60 proc.), gdzie wydatki na personel medyczny są porównywalne.

Szczególnie ciekawe dane dotyczą lekarzy zatrudnionych na etacie – tych, których wynagrodzenia podlegają waloryzacji ustawowej. Kosztują średnio 8 proc. budżetu szpitali. Rezydenci? Zaledwie 1,8 proc., przy czym ich wynagrodzenia pochodzą bezpośrednio z budżetu Ministerstwa Zdrowia.

Podczas prezentacji padła też odpowiedź na pytanie: czy to wynagrodzenia są winne deficytom szpitali? Z danych wynika, że aż 45 proc. placówek zadeklarowało deficyt, który łącznie sięga ponad 1,5 miliarda złotych. Jednak analiza pokazuje, że problemy finansowe pojawiały się na długo przed podwyżkami czy ustawą o minimalnych wynagrodzeniach.

Co więcej, część szpitali wydaje nawet 15 proc. budżetu na samą obsługę długu. To blisko osiem razy więcej niż koszt szkolenia rezydentów, które wynosi średnio 1,8 proc. budżetu szpitali.

Jednym z najbardziej uderzających wniosków z konferencji była... trudność w zdobyciu danych. Jak relacjonują członkowie zespołu, wiele szpitali utrudniało dostęp do informacji, żądało opłat (nawet do 1500 zł!), a niektóre odmawiały odpowiedzi pod absurdalnymi pretekstami – np. że pytania są „chaotyczne” lub „nie napisane po polsku”.

To również pokazuje, że brak transparentności w ochronie zdrowia jest jednym z największych problemów systemowych. I zagraża podejmowaniu racjonalnych decyzji – także przez decydentów.

Na zakończenie Sebastian Goncerz jasno formułuje wniosek: mity o wynagrodzeniach lekarzy, które "zjadają budżet państwa" są szkodliwe, bo odciągają uwagę od prawdziwych przyczyn kryzysu.

Jeśli to nie jest reforma, to czy będzie to destrukcja polskiej służby zdrowia?