Rząd przyjął projekt noweli ustawy cofającej komercjalizację

Rada Ministrów przyjęła wczoraj projekt nowelizacji ustawy o działalności leczniczej, która m.in. ma "wstrzymać proces komercjalizacji szpitali". Projekt trafi teraz do prac parlamentarnych. Jakie zmiany przewiduje?

Rada Ministrów przyjęła wczoraj projekt nowelizacji ustawy o działalności leczniczej. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia nowe przepisy mają usprawnić funkcjonowanie szpitali, “zoptymalizować koszty ich działalności” i w efekcie “zwiększyć dostępność do usług medycznych”. W praktyce nowela przede wszystkim wprowadza zapisy, dzięki którym szpitale, które mają ujemny wynik finansowy nie będą zobligowane do przeprowadzenia procesu restrukturyzacji. Długi takiej placówki miałyby być pokrywane przez właściciela (np. samorząd). W projekcie dopuszczono też możliwość likwidacji takiego szpitala. Zapisy te dotyczą samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Ustawa wprowadza też zakaz zbywania większości udziałów prywatnym podmiotom w szpitalach, których właścicielem jest Skarb Państwa lub samorząd.  Znoszony jest też obowiązek posiadania przez szpital ubezpieczenia od zdarzeń medycznych. Nowelizacja da natomiast samorządom możliwość kupowania usług medycznych w szpitalach.

Co konkretnie wprowadza nowelizacja?

1)     Dług szpitala pokryje organ założycielski - w przypadku wystąpienia ujemnego wyniku finansowego w samodzielnym publicznym zakładzie opieki zdrowotnej ma on pokryć stratę netto we własnym zakresie, tj. przez zmniejszenie funduszu zakładu, a jeśli ten fundusz nie wystarczy na pokrycie całej straty, to wtedy podmiot tworzący będzie zobowiązany do pokrycia pozostałej części, jednak nie więcej niż do wysokości wynikającej z sumy straty netto i kosztów amortyzacji. Gdy SP ZOZ nie będzie w stanie samodzielnie pokryć straty netto, to możliwa  będzie jego likwidacja. 

2)     “Powstrzymanie komercjalizacji” – ustawa wprowadza zakaz zbywania podmiotom prywatnym akcji lub udziałów w spółkach kapitałowych z udziałem Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jeśli miałyby one utracić pakiet większościowy, czyli kontrolę nad podmiotami leczniczymi. Jak tłumaczy resort zdrowia “umożliwi to zahamowanie niekontrolowanego przez państwo procesu zbywania udziałów i akcji w ww. spółkach. Chodzi o zachowanie wpływu państwa na funkcjonowanie podmiotów leczniczych, tak aby każdemu można było zagwarantować konstytucyjne prawo do ochrony zdrowia”.

3)     Zyski szpitali mają być przekazywane na ich działalność lub podwyżki dla pracowników – w ustawie zapisano zakaz wypłaty dywidendy w spółkach kapitałowych, w których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego bądź uczelnia medyczna mają ponad 51 proc. akcji lub udziałów. Zyski będą przeznaczone na inwestycje i podwyżki płac. Regulacja ta nie będzie miała zastosowania w stosunku do spółek, w których w dniu wejścia w życie ustawy, ww. podmioty publiczne nie miały 100 proc. udziałów albo akcji.

4)     Dyrektorzy publicznych szpitali będą musieli przygotowywać raporty o sytuacji swoich placówek – zgodnie z ustawą kierownik samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej będzie miał obowiązek sporządzania do końca maja każdego roku raportu o sytuacji ekonomiczno-finansowej szpitala. Podstawą sporządzenia raportu będzie sprawozdanie finansowe za poprzedni rok obrotowy. Raport będzie zawierał prognozę sytuacji ekonomiczno-fiansowej na kolejne 3 lata obrotowe oraz analizę sytuacji ekonomiczno-finansowej za poprzedni rok obrotowy. Taki document ma umożliwić lepszy nadzór nad szpitalami.

5)     Szpitale nie będą miały obowiązku ubezpieczenia się – ustawa przewiduje zniesienie obowiązkowego posiadania przez podmiot medyczny umowy ubezpieczenia od zdarzeń medycznych. Ministerstwo podkreśla jednak, że nie zwalnia to placówek od odpowiedzialności z tytułu zdarzenia medycznego.

6)     Samorządy będą mogły kupować świadczenia – ustawa wprowadza możliwość kupowania świadczeń przez samorząd terytorialny u podmiotów, dla których jest on organem tworzącym. W praktyce oznacza to, że samorząd będzie mógł kupować dodatkowe świadczenia dla swoich mieszkańców, na takich samych zasadach jak NFZ kontraktuje je dla wszystkich ubezpieczonych. Aby nie doszło do podwójnego finansowania tych samych świadczeń – przez NFZ i samorząd – dopuszczono finansowanie przez jst jedynie tzw. nadlimitów. Zdaniem Ministerstwa Zdrowia sfinansowanie świadczeń ponad kwotę gwarantowaną przez NFZ nie naruszy zasady równego dostępu do usług medycznych.

7)     Samorządy będą mogły "oddać" nadzorowany przez siebie szpital - zapisy ustawy pozwalają podmiotom tworzącym dany SPZOZ przekazać go innemu samorządowi lub publicznej uczelni medycznej.

Dodatkowo kierownicy placówek medycznych nie będą już musieli przekazywać do Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz samorządom zawodów medycznych informacji o liczbie osób, które wykonują zawód medyczny na podstawie umów cywilnoprawnych albo jako praktykę zawodową. Uproszczono procedurę rejestracji podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Konkursy na zastępców szefów placówek bedycznych nie będą już przeprowadzane przez organy właścicielskie (np. samorząd) tylko przez samych dyrektorów tych placówek. Uczelnie medyczne nie będą już musiały przeprowadzać co pół roku kontroli w swoich szpitalach.

Nowelizacja ma wejść w życie w 14 dni od daty publikacji w Dzienniku Ustaw.

Redakcja

Źródło: kprm