Rewolucja w profilaktyce sercowo-naczyniowej: model PREVENT skuteczniejszy niż dotychczasowe algorytmy

Nowe narzędzie opracowane przez American Heart Association – PREVENT – trafniej niż dotychczasowe modele ocenia ryzyko chorób układu krążenia, nie biorąc pod uwagę rasy jako predyktora. Jak pokazuje badanie opublikowane w „Nature Medicine”, model działa równie dobrze we wszystkich grupach etnicznych. To krok w stronę bardziej sprawiedliwej, precyzyjnej i skutecznej profilaktyki.

W obliczu rosnącej liczby przypadków chorób układu krążenia – 127 milionów dorosłych Amerykanów zmagało się z nimi w latach 2017–2020 – potrzeba lepszego narzędzia do ich prognozowania stała się pilna. Odpowiedzią na tę potrzebę ma być PREVENT – nowy model opracowany przez American Heart Association.

Jak tłumaczy prof. Sadiya Khan, współautorka badania i profesor epidemiologii sercowo-naczyniowej na Uniwersytecie Magerstadt, „ocena nowych równań PREVENT na zróżnicowanej próbie pacjentów jest kluczowa, aby zapewnić lekarzom podstawowej opieki zdrowotnej i kardiologom pewność, że mogą wykorzystywać te równania do dokładnego przewidywania ryzyka chorób układu krążenia u pacjentów, zwłaszcza w populacjach wrażliwych”.

W odróżnieniu od poprzednich algorytmów, PREVENT nie wykorzystuje rasy jako predyktora – co, jak podkreślają autorzy, jest zgodne z coraz powszechniejszym poglądem, że rasa to konstrukt społeczny, a nie biologiczny wskaźnik ryzyka.

To podejście wywołało jednak pytania o jego skuteczność w grupach narażonych na rasizm i dyskryminację. Khan tłumaczy: „Usunięcie rasy jako predyktora wzbudziło również obawy, że może to niedoszacować ryzyka u osób, które są bardziej narażone na rasizm lub dyskryminację, co zwiększa ryzyko chorób układu krążenia”.

Aby sprawdzić skuteczność modelu, naukowcy przeanalizowali dane ponad 2,5 miliona weteranów USA w wieku 30–79 lat, bez wcześniejszych chorób serca ani nerek. Wyniki pokazały, że PREVENT działa równie dobrze wśród osób pochodzenia azjatyckiego, latynoskiego, czarnoskórego i białego. Co więcej – przewidywał ryzyko dokładniej niż wcześniej stosowane algorytmy.

Khan podkreśla: „Rasa to złożona konstrukcja społeczna... Jednak wszechobecne skutki rasizmu wpływają również na czynniki ryzyka chorób układu krążenia, takie jak nadciśnienie tętnicze i cukrzyca, które są uwzględniane w równaniach programu PREVENT”.

Dzięki PREVENT lekarze mogą skuteczniej identyfikować pacjentów, którzy są w grupie ryzyka, i wdrażać wcześniej działania prewencyjne, takie jak zmiany stylu życia czy leczenie farmakologiczne.

Zespół prof. Khan kontynuuje badania nad skutecznością PREVENT w różnych populacjach i scenariuszach klinicznych – również w skali globalnej. Cel jest jasny: dokładniej identyfikować pacjentów, którym można skutecznie zapobiegać rozwojowi chorób układu sercowo-naczyniowego.