Rewolucja w leczeniu guzów głowy i szyi. Gdańsk dołączył do grona ośrodków z technologią ZAP-X

W Szpitalu im. Mikołaja Kopernika w Gdańsku zaprezentowano najnowszej generacji aparat ZAP-X, wykorzystywany do leczenia guzów mózgu, głowy i szyi. To dopiero drugi ośrodek w Polsce, który posiada tę technologię. Dzięki urządzeniu pacjenci mogą być leczeni metodą nieinwazyjną, bez konieczności operacyjnego otwierania czaszki.

Oficjalna prezentacja aparatu ZAP-X odbyła się w środę w Szpitalu im. M. Kopernika. Urządzenie to jeden z najnowocześniejszych akceleratorów liniowych na świecie, przeznaczony do radiochirurgii stereotaktycznej i radioterapii precyzyjnej w leczeniu guzów mózgu, głowy i szyi.

Dzięki nowej technologii możliwe jest przeprowadzanie zabiegów bez konieczności otwierania czaszki. Terapia jest małoinwazyjna, a pacjent po naświetlaniu nie wymaga hospitalizacji. – „Metoda naświetlania jest nieinwazyjna i bezbolesna. Pacjent po naświetlaniu nie wymaga hospitalizacji i rekonwalescencji, a naświetlanie trwa do godziny” – wyjaśniła specjalista ds. fizyki medycznej Anna Melkau.

Aparat wykorzystuje ponad tysiąc różnych kątów emisji wiązek, co pozwala niezwykle precyzyjnie dotrzeć do guza i jednocześnie oszczędzić zdrowe tkanki. Urządzenie posiada wbudowane osłony wolframowe, co zwiększa bezpieczeństwo personelu.

Kwalifikacja pacjentów do leczenia odbywa się podczas spotkań multidyscyplinarnych, z udziałem m.in. neurochirurgów i onkologów.

Dyrektor medyczna Wojewódzkiego Centrum Onkologii w Gdańsku, dr n. med. Monika Nowaczyk, zaznaczyła, że dzięki otwarciu nowej pracowni opieka nad pacjentami stała się jeszcze bardziej kompleksowa.

W przyszłości ZAP-X ma być wykorzystywany także w leczeniu zmian nienowotworowych – m.in. neuralgii, drżeń samoistnych czy nawet uzależnień.

Zakup i uruchomienie aparatu kosztowało prawie 24 mln zł. Ponad 17 mln zł pochodziło z funduszy unijnych i budżetu państwa, samorząd województwa przekazał 3,35 mln zł, a spółka Copernicus dołożyła ponad 1,8 mln zł.

W ramach inwestycji sfinansowano nie tylko zakup urządzenia, ale także niezbędne roboty budowlane, instalację, odbiory techniczne i szkolenie personelu.

Pierwsze dwa zabiegi z użyciem ZAP-X wykonano już w lipcu 2025 roku, jeszcze przed oficjalnym otwarciem pracowni. Gdańsk jest drugim miastem w Polsce – po Olsztynie – które wprowadziło tę technologię do praktyki klinicznej.