Rekordowy rok dla chirurgii robotowej w Polsce – ponad 17 tys. operacji

Rok 2024 okazał się przełomowy dla rozwoju chirurgii robotowej w Polsce. Jak wynika z najnowszego raportu Modern Healthcare Institute, w minionym roku przeprowadzono aż 17,1 tysiąca operacji z udziałem robotów chirurgicznych, co oznacza wzrost o 70% w porównaniu do 2023 r. Zabiegi tego typu wykonywane są już w ponad 100 szpitalach w całym kraju.

Zdaniem prof. Tomasza Drewy, prezesa Polskiego Towarzystwa Urologicznego, Polska nadrabia wieloletnie zaległości względem innych krajów w zakresie nowoczesnych metod leczenia chirurgicznego. Kluczowe okazały się lata 2022 i 2023, kiedy to Narodowy Fundusz Zdrowia zaczął refundować operacje robotowe w takich dziedzinach jak urologia, ginekologia i chirurgia. Refundacja zachęciła placówki do inwestycji w roboty i zwiększyła dostępność zabiegów.

Aż 97% wszystkich zabiegów robotowych w 2024 roku zostało sfinansowanych ze środków publicznych, a jedynie 3% komercyjnie przez pacjentów. Większość operacji (ok. 97%) dotyczyła leczenia nowotworów. Wśród nich dominowała urologia -to właśnie w tej specjalności wykonano 67% wszystkich operacji robotowych, w tym aż 61% prostatektomii, czyli usunięcia gruczołu krokowego.

Pozostałe zabiegi to głównie operacje raka jelita grubego (13%) i nowotworów ginekologicznych, w tym raka trzonu macicy (12%). Niewielki odsetek stanowiły zabiegi z zakresu kardiochirurgii, torakochirurgii, chirurgii przewodu pokarmowego, bariatrii czy pediatrii.

W zdecydowanej większości zabiegów (88%) w 2024 roku wykorzystywano systemy robotyczne da Vinci, które nadal dominują na rynku. System Versius odpowiadał za 12% operacji, a robot Hugo pojawił się w Polsce dopiero w grudniu 2024 r., wykonując do końca roku 7 zabiegów.

Średnio w Polsce wykonano 94 operacje robotowe na każde 1000 nowych zachorowań na raka. Jednak dostęp do tej technologii jest bardzo zróżnicowany regionalnie - w woj. mazowieckim przeprowadzono aż 185 operacji na 1000 przypadków, podczas gdy w opolskim – zaledwie 13. Brakuje też ogólnopolskiego rejestru operacji robotowych, co utrudnia monitorowanie i planowanie opieki.

W 2024 roku najwięcej operacji w asyście robota przeprowadzono w:

1. Centrum Onkologii w Bydgoszczy - 838 operacji przy użyciu trzech robotów da Vinci
2. Śląskim Centrum Urologii UROVITA w Chorzowie - 782 zabiegi (systemy Versius)
3. Wojskowym Instytucie Medycznym w Warszawie - 704 operacje w ponad 10 dziedzinach

Wśród najaktywniejszych chirurgów znaleźli się:

• dr Paweł Wisz, który ustanowił nowy rekord Polski – 491 operacji w sześciu placówkach
• prof. Tomasz Drewa – 309 zabiegów w Bydgoszczy
• dr Łukasz Nyk – 303 operacje w czterech szpitalach

Eksperci cieszą się z rosnącej liczby operacji robotowych w różnych specjalizacjach - nie tylko urologii, ale też chirurgii onkologicznej czy ginekologii. Jednak autor raportu, Krzysztof Jakubiak, ostrzega przed możliwym zahamowaniem tego rozwoju z powodu ograniczeń budżetowych NFZ. Zmniejszanie różnic w finansowaniu operacji klasycznych, laparoskopowych i robotowych może utrudnić dalszą ekspansję nowoczesnych technologii w polskich szpitalach.