Rehabilitacja po COVID-19. Co rekomenduje prezes AOTMiT?

Prezes AOTMiT opublikował we wtorek rekomendację dotyczącą rehabilitacji leczniczej dla osób po chorobie COVID-19. Określa w niej m.in. zalecane technologie i działania, a także warunki realizacji. Chodzi głównie o rehabilitację oddechową, którą ozdrowieńcy mogą wykonywać również w domu.

Chodzi o rekomendację nr 1/2021 z dnia 14 maja 2021 roku Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzanych w ramach programów polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów, dotyczących rehabilitacji leczniczej dla osób po chorobie COVID-19

Prezes Agencji rekomenduje stosowanie w ramach programów polityki zdrowotnej technologii medycznych polegających na rehabilitacji oddechowej wykonywanej codziennie, samodzielnie w warunkach domowych oraz na rehabilitacji oddechowej wykonywanej pod nadzorem fizjoterapeuty, 2 razy w tygodniu, prowadzonej indywidualnie lub grupowo, w populacji osób pełnoletnich, po przejściu COVID-19 (wymagany wpis w dokumentacji medycznej rozpoznania U.07.1 lub U07.2), u których powstałe w czasie COVID-19 ubytki funkcjonalne mimo upływu czasu nie ustąpiły; realizowanych w czasie maksymalnie 6 tygodni.

Jak wskazuje, w pierwszej kolejności rehabilitacją należy objąć: osoby leczone z powodu COVID-19 na oddziale intensywnej terapii lub przy pomocy wysokoprzepływowej tlenoterapii, u których wykluczono niewydolność serca III lub IV klasy NYHA, w stanie neurologicznym umożliwiającym wykonywanie ćwiczeń, z wynikiem zmodyfikowanej skali duszności Borga (3-6) lub z wynikiem testu 6MWT ≤300 m.

W oparciu o wyniki badania RCT Liu 2020 Prezes Agencji rekomenduje następujące technologie medyczne:

− trening mięśni oddechowych – na urządzeniach oporowych (zastawka z dociskiem sprężynowym) ew. trenażerze oddechowym - 3 serie po 10 oddechów przy 60% maksymalnego ciśnienia wydechowego w ustach, z okresem odpoczynku 1 minuty między seriami,

− ćwiczenia kaszlu – 3 serie po 10 aktywnych kaszlnięć,

− trening przepony – do 30 dobrowolnych skurczów przepony w pozycji leżącej, z ciężarem 1-3 kg na przedniej ścianie jamy brzusznej (w celu zapobieżenia obniżeniu przepony),

− ćwiczenia rozciągające – w pozycji leżącej lub bocznej z ugiętymi kolanami pacjent zgina ręce, prostuje poziomo, w odwodzeniu i w rotacji na zewnątrz.

Jednocześnie Prezes Agencji rekomenduje realizację rehabilitacji oddechowej z uwzględnieniem warunków obejmujących:

− zaangażowanie wyłącznie fizjoterapeutów, − kwalifikację do PPZ przez fizjoterapeutę na podstawie badania podmiotowego i przedmiotowego (obejmującego ocenę występowania objawów klinicznych), bez konieczności wykonywania badań laboratoryjnych.

Co nie jest rekomendowane?

Prezes Agencji nie rekomenduje stosowania w rehabilitacji postcovidowej technik "nieskutecznych lub o nieudowodnionej skuteczności", m.in. zabiegów z zakresu fizykoterapii (m. in. działanie ciepła, prądu elektrycznego, fal elektromagnetycznych, pola magnetycznego), hydroterapii.

Bez drogich urządzeń i specjalnych warunków

Jak podkreśla prezes w rekomendacji, działania zaproponowane w programie nie wymagają drogich, specjalistycznych urządzeń, ani specjalnych, trudnych do spełnienia, warunków lokalowych i można je realizować blisko miejsca zamieszkania pacjenta, nie kolidując z pracą zawodową osób zawodowo. Ponadto projekt uwzględnia zestaw ćwiczeń oddechowych bezpieczny do wykonywania w warunkach domowych.

Prezes przypomniał, że obecnie realizowany program pilotażowy w zakresie rehabilitacji leczniczej dla osób po COVID-19, który ze względów organizacyjnych może objąć tylko część osób potrzebujących wsparcia po omawianej chorobie i że jest dostępne świadczenie finansowane ze środków NFZ pn. „Program i warunki realizacji świadczeń z zakresu rehabilitacji pacjentów po przebytej chorobie COVID-19 w podmiotach leczniczych będących zakładami lecznictwa uzdrowiskowego lub podmioty realizujące rehabilitację leczniczą w trybie stacjonarnym, które posiadają niezbędną bazę zabiegową do prowadzenia rehabilitacji pacjentów” oraz świadczenie finansowane ze środków NFZ pn. „PROGRAM FIZJOTERAPII DLA OSÓB PO PRZEBYCIU COVID-19” realizowany w warunkach ambulatoryjnych i domowych.

Rekomendacja Prezesa - jak podkreśla -  "została przygotowana w taki sposób, aby Programy Polityki Zdrowotnej o szerokim zakresie mogły stanowić uzupełnienie dostępności świadczeń względem obecnie istniejących programów rehabilitacyjnych i pozwoliły dotrzeć do szerszego grona odbiorców. Zatem wydaje się, że zaproponowane rozwiązanie jest optymalne z punktu widzenia pacjenta, systemu i samorządu".

Źródło: AOTMiT