Raport QuintilesIMS: Rośnie wartość rynku aptecznego

Wzrost wartościowy rynku farmaceutycznego na poziomie 1,4 mld zł w okresie styczeń – wrzesień 2017 roku jest porównywalny ze wzrostem w analogicznym okresie roku ubiegłego, który wyniósł 1,3 mld zł – wynika z najnowszej analizy QuintilesIMS. Największą składową osiągniętego wzrostu jest sprzedaż w rynku aptecznym (rynek aptek otwartych oraz rynek sprzedaży wysyłkowych e-aptek). 

Rynek apteczny stanowił 83,9% całego rynku farmaceutycznego. Dynamika rynku aptecznego (segmenty Rx i CH) na poziomie 4,2% była wyższa niż w analogicznym okresie 2016 roku, kiedy wynosiła 3,5% rdr. Największą sprzedaż (wartościowo) wygenerował segment leków na receptę (Rx – refundowane i nierefundowane), który miał blisko 58% udziału w rynku aptecznym. Wzrósł on o 2,3%, czyli ponad 311 mln zł. Natomiast segment leków i produktów dostępnych bez recepty (CH), który stanowił 42%, wzrósł o 6,8%, czyli o ponad 634 mln zł.

Rynek sprzedaży wysyłkowych e-aptek (segment CH) stanowił 1,2% całego rynku farmaceutycznego. W analizowanym okresie osiągnął wartość ponad 335 mln zł i dynamikę na poziomie 19,4%, co oznacza wzrost o blisko 54 mln zł rdr.

Rynek szpitalny stanowił 14,9% całego rynku farmaceutycznego. Dynamika rynku szpitalnego na poziomie 9,5% była niższa od dynamiki rynku w analogicznym okresie 2016 roku, która wynosiła 11,8% rdr. Największą sprzedaż (wartościowo) wygenerował segment leków będących w programach lekowych i chemioterapii, który miał 70% udziału w rynku szpitalnym. Wzrósł on o 10,8%, czyli o 286 mln zł. Natomiast segment leków będących poza tymi wykazami, który stanowił 30%, wzrósł o 5,6%, czyli o 68 mln zł.

Rynek aptek

Głównym elementem wzrostu rynku aptecznego (rynek aptek otwartych oraz rynek sprzedaży wysyłkowych e-aptek) jest segment leków i produktów dostępnych bez recepty (CH), który wygenerował 690 mln zł. Infekcja w 1Q 2017 roku i związana z nią sprzedaż leków i produktów stosowanych w przeziębieniu, jak również sprzedaż wygenerowana przez nowo wprowadzane produkty są czynnikami, które w istotny sposób przyczyniły się do osiągnięcia wartości rynku CH na poziomie 10,3 mld zł. Tegoroczny wzrost segmentu leków refundowanych jest efektem niskiej bazy w 2016 – spadek wartości rynku w roku ubiegłym wynikał z obniżek cen w procesie renegocjacji decyzji refundacyjnych z Ministrem Zdrowia. Do czynników pozytywnie wpływających na rozwój rynku leków refundowanych w bieżącym roku należy kontynuacja wzrostu sprzedaży leków, które otrzymały pozytywne decyzje refundacyjne w ostatnich dwóch latach oraz projekt Leki 75+, który został wprowadzony we wrześniu 2016 roku, a następnie, w pierwszych miesiącach 2017 roku, rozszerzany o nowe substancje czynne. Leki będące na liście „S” przynoszą ponad 90 mln wzrostu.

Do czynników ograniczających wzrost rynku leków refundowanych należy przeniesienie leków stosowanych w leczeniu onkologicznym do rynku szpitalnego, co przynosi zmniejszenie wartości rynku o blisko 100 mln zł. Odmiennie niż w roku poprzednim, segment leków nierefundowanych rozwija się wolniej niż segment leków refundowanych i przynosi ponad dwukrotnie niższy przyrost w porównaniu z 2016 rokiem.

W dalszym ciągu dynamicznie rozwijającym się segmentem rynku farmaceutycznego jest rynek szpitalny. Tegoroczne tempo wzrostu na poziomie blisko 10% wynika z utrzymującego się rozwoju leków ujętych w programach lekowych i katalogu chemioterapii. Głównymi obszarami wzrostu są leki stosowane w leczeniu WZW C, stwardnienia rozsianego oraz chorobach onkologicznych. Również zmiany opisów wybranych programów lekowych, dotyczące rozszerzenia kryteriów kwalifikacji chorych lub wydłużenia czasu leczenia pacjenta, niewątpliwie wpływają na wartość tego segmentu poprzez zwiększenie liczby osób włączonych do programów.

Całkowita wartość rynku aptek otwartych (segmenty Rx i CH), liczona w cenach detalicznych, w okresie styczeń – wrzesień 2017 roku wyniosła 23,6 mld zł, co oznacza wzrost o 4,2%, czyli o ponad 945 mln zł, w porównaniu do analogicznego okresu 2016 roku.

Wartość rynku Rx wyniosła 13,6 mld złotych. Segment sprzedaży leków na receptę odnotował wzrost na poziomie 2,3%, osiągając wartość o ponad 311 mln zł wyższą niż w 2016 roku. Wartość rynku leków refundowanych wyniosła 9,2 mld zł i wzrosła o 2,0% - czyli o ponad 180 mln zł. Wartość rynku leków nierefundowanych wyniosła 4,4 mld zł i wzrosła o 3,0% - czyli o blisko 131 mln zł.

Wartość rynku CH wyniosła 10,0 mld zł. Segment sprzedaży leków i produktów bez recepty odnotował wzrost na poziomie 6,8%, osiągając wartość o ponad 634 mln zł wyższą niż w 2016 roku. W segmencie tym duży wpływ na wzrost wartości sprzedaży miały produkty z następujących klas CHC1: 01 – preparaty stosowane w kaszlu, grypie i innych chorobach układu oddechowego (+186 mln), 04 – witaminy, minerały (+115 mln), 03 – trawienie, układ pokarmowy (+77 mln). Klasy te przyniosły łącznie 378 mln zł wzrostu – stanowi to 60% całkowitego wzrostu na rynku aptecznym CH.

Przybyło aptek sieciowych

Na koniec września 2017 roku w Polsce funkcjonowało 14 976 aptek. Całkowita liczba aptek wzrosła o 354 w stosunku do września 2016 roku. Na przestrzeni tego okresu zmieniła się liczba aptek sieciowych. We wrześniu 2017 roku było ich 6 383 (+681 aptek, rdr). Trzy największe pod względem liczby aptek sieci to: Dbam o Zdrowie, Dr.Max oraz APTEKA cef@rm 36,6. O 327 zmniejszyła się liczba aptek niezależnych, które we wrześniu 2017 roku stanowiły 57,4% całkowitej liczby aptek i odpowiadały za 41,1% wartości sprzedaży na rynku aptecznym.

Średni miesięczny obrót apteki w okresie styczeń – wrzesień 2017 roku wyniósł 177 tys. zł (-0,5% rdr). Średnia miesięczna wartość sprzedaży leków Rx refundowanych w tym okresie wyniosła 62 tys. zł. (-3,5% rdr), co stanowiło 35% jej całkowitego obrotu.

Dopłaty pacjentów

Średni wydatek pacjenta na jedno opakowanie produktu (Rx i CH) wyniósł 13,8 zł i wzrósł o 1,2% rdr. Udział wydatków pacjenta w całkowitym koszcie leków na receptę (refundowanych i nierefundowanych) wyniósł 55,9% i spadł w porównaniu do analogicznego okresu 2016 roku o 1,2 p.p.

Analizując rynek leków na receptę, warto odnieść się do całkowitej liczby pojedynczych ordynacji lekarskich. W okresie styczeń – wrzesień 2017 roku wyniosła ona 354 mln, co oznacza spadek o 785 tys. (-0,2%) w stosunku do 2016 roku. Spośród klas ATC1 najwyższy przyrost liczby ordynacji lekarskich dotyczył klasy ATC1 R – układ oddechowy i wynikał z wprowadzenia leków zawierających mometasone w postaci aerozolu do nosa do refundacji. Zwiększyło to liczbę ordynacji lekarskich o blisko 450 tys.

E-apteki

Całkowita wartość rynku sprzedaży wysyłkowych e-aptek, liczona w cenach detalicznych, w okresie styczeń – wrzesień 2017 roku wyniosła ponad 335 mln zł, czyli o ponad 54 mln zł więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Oznacza to wzrost na poziomie 19%.

Rynek szpitalny

Całkowita wartość rynku szpitalnego, liczona w cenach producenta netto, w okresie styczeń – wrzesień 2017 roku wyniosła blisko 4,2 mld zł, czyli o 364 mln zł więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Oznacza to wzrost na poziomie 9,2%.

Blisko 70% rynku szpitalnego (wartościowo) stanowił segment leków będących w programach lekowych i chemioterapii. Istnieją jednak klasy ATC1 gdzie ten udział jest wyższy – przypadku klasy ATC1 L – leki przeciwnowotworowe wynosi on ponad 98%.

AS

Źródło: QuintilesIMS