Raport NIK: miliardy na dializy zamiast na profilaktykę. Eksperci: laboratoria mogą odwrócić trend

Najwyższa Izba Kontroli alarmuje, że Polska wydaje miliardy złotych na dializy i przeszczepy nerek, a zaniedbuje profilaktykę i wczesną diagnostykę. W latach 2021–2024 aż 92 proc. środków przeznaczono na kosztowne procedury wysokospecjalistyczne. Eksperci podkreślają, że zmiana tego modelu wymaga inwestycji w medycynę laboratoryjną i uznania diagnostów za kluczowych partnerów w ochronie zdrowia.

Według raportu NIK w latach 2021–2024 na leczenie przewlekłej choroby nerek przeznaczono ponad 6 miliardów złotych. Z tej kwoty aż 92 proc. trafiło na dializy i przeszczepy, czyli procedury wysokospecjalistyczne. Zaledwie niewielki ułamek środków przeznaczono na profilaktykę i badania przesiewowe, które mogłyby zapobiec dramatycznym i kosztownym skutkom choroby.

Eksperci wskazują, że konieczna jest zmiana filozofii finansowania ochrony zdrowia – od leczenia skutków do wczesnej diagnostyki. Kluczową rolę odgrywa tu medycyna laboratoryjna. To dzięki prostym badaniom, takim jak oznaczenie poziomu glukozy czy kreatyniny, można wykryć choroby nerek we wczesnym stadium, zanim stan pacjenta stanie się zagrożeniem życia i obciążeniem finansowym dla systemu.

Na problem od lat zwraca uwagę prezes Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych dr n. med. Monika Pintal-Ślimak.

Raport przygotowany przez MedTech Polska i Deloitte potwierdza, że większe wykorzystanie badań laboratoryjnych przynosi wymierne oszczędności. Szacunki pokazują, że częstsze wykonywanie badań przesiewowych mogłoby zaoszczędzić setki milionów złotych rocznie i jednocześnie ochronić tysiące pacjentów przed powikłaniami.

Obecny model finansowania badań, w którym traktuje się je jako dodatkowy wydatek, jest – jak wskazują eksperci – krótkowzroczny.

Diagności apelują o lepsze finansowanie, większą dostępność badań profilaktycznych oraz wzmocnienie roli laboratoriów w systemie ochrony zdrowia. Tylko wtedy możliwe będzie odwrócenie niekorzystnych trendów i skuteczna walka z przewlekłą chorobą nerek.