Raport PZH: Otyłość i stres skracają życie. Eksperci apelują o pilne zmiany systemowe

Nowy raport Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB pokazuje, że stan zdrowia Polaków się pogarsza. Oczekiwana długość życia przestała rosnąć, a ponad połowa dorosłych zmaga się z nadwagą lub otyłością. Eksperci alarmują: „To nie pandemia spowodowała kryzys, ona tylko go obnażyła”.

Raport „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania 2025” ujawnia, że w ostatnich latach wyhamował wzrost oczekiwanej długości życia. W latach 2014–2019 zwiększyła się ona zaledwie o 0,2 roku u kobiet i 0,3 roku u mężczyzn. To ogromne spowolnienie w porównaniu do wcześniejszych dekad.

Prof. Bogdan Wojtyniak z NIZP PZH – PIB komentuje:

Pandemia COVID-19 tylko pogłębiła te problemy, ale – jak podkreślają autorzy – przyczyny są znacznie głębsze i sięgają lat wcześniejszych.

Z raportu wynika, że aż 55,8% Polaków powyżej 20. roku życia ma nadwagę, a 13,9% cierpi na otyłość. Coraz częściej problem ten dotyka także dzieci i młodzież. To jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla zdrowia publicznego w Polsce.

Na taki stan wpływ mają m.in. zła dieta, siedzący tryb życia i niska aktywność fizyczna – szczególnie wśród młodych ludzi. Dodatkowo, rosnące spożycie przetworzonej żywności, alkoholu i tytoniu jeszcze pogarsza sytuację.

Eksperci zwracają uwagę, że coraz większym problemem jest pogarszający się stan zdrowia psychicznego. Na psychikę Polaków wpływa m.in. niepewność związana z sytuacją geopolityczną, media cyfrowe oraz skutki pandemii.

Kolejnym czynnikiem pogarszającym zdrowie są zmiany klimatyczne i zanieczyszczenie środowiska. Sprzyjają one rozprzestrzenianiu się nowych chorób zakaźnych i antybiotykooporności.

Jak podkreśla Anna Smaga z NIZP PZH – PIB:

Zdaniem autorów raportu, aż 70–80% czynników wpływających na nasze zdrowie leży poza systemem opieki medycznej.

Dlatego konieczne są działania profilaktyczne, edukacja zdrowotna oraz wspieranie zdrowych wyborów żywieniowych i stylu życia.

Na tle krajów UE Polska od lat przeznacza najmniej środków na zdrowie publiczne w stosunku do ogólnych wydatków na ochronę zdrowia. Choć rosną nakłady na leczenie, nie przekłada się to na poprawę zdrowia obywateli.

Raport wzywa do podjęcia pilnych działań systemowych, takich jak:

• regulacje ograniczające promocję niezdrowych produktów,

• obowiązkowa edukacja zdrowotna w szkołach,

• skuteczna profilaktyka i promocja aktywności fizycznej,

• silna i nowoczesna struktura zdrowia publicznego, zdolna reagować na nowe zagrożenia.

Eksperci apelują o zmianę podejścia do zdrowia – ma ono stać się częścią każdej polityki społecznej i gospodarczej.

Trwają już prace nad nową edycją Narodowego Programu Zdrowia. Ma on objąć m.in. walkę z otyłością, promocję zdrowego stylu życia i lepszą koordynację międzysektorową.

Dr Bernard Waśko, dyrektor NIZP PZH – PIB, podkreśla: