Przeszczep serca u 7-tygodniowej dziewczynki. Najmłodsza pacjentka w Polsce

Przeszczep serca siedmiolatki to pierwsza operacja w Polsce wykonana u tak małego dziecka. Ten przełomowy zabieg został zrealizowany w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu.

Gabrysia urodziła się z bardzo skomplikowaną wadą serca, więc pod skrzydła kardiologów i kardiochirurgów ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu trafiła zaraz po narodzinach. Nieprawidłowość budowy serca i naczyń krwionośnych u dziewczynki zdiagnozowano już w trakcie badań prenatalnych. Z tego względu kardiochirurdzy musieli podjąć ryzykowną, ale jak się okazało słuszną decyzję o pilnej transplantacji serca. Dziewczynka miała zaledwie siedem miesięcy.

Operacja polegała na równoczesnemu przeszczepieniu serca i rekonstrukcji żył płucnych oraz systemowych, które miały nieprawidłowe ujście u pacjentki i stanowiły rzadką anomalię (to jedynie 0,4% do 2% wszystkich wrodzonych wad serca), która objawia się dusznością i sinicą. 

Do rekonstrukcji naczyń użyto fragmentów naczyń dawcy. Operacja przebiegła pomyślnie i bez żadnych komplikacji w trakcie, dzięki czemu życie dziewczynki zostało uratowane. Gabrysia jest pod opieką Poradni Transplantacyjnej dla Dzieci działającej przy Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu. Przechodzi standardowe badania, w których ocenia się pracę przeszczepionego serca oraz monitoruje przyjmowane leki. 

Pierwszym małoletnim pacjentem w Polsce, który przeszedł przeszczep serca, był piętnastoletni chłopiec. Doznał nieodwracalnego uszkodzenia serca przez pozapalną kardiomiopatii rozstrzeniowej. Transplantację z powodzeniem przeprowadził doc. Zbigniew Religa, w 1988 roku, a chłopiec był jego najmłodszym pacjentem.

Dwadzieścia lat później w Śląskim Centrum Chorób Serca wykonano pierwszy w Polsce przeszczep niemowlęcia. Dziewczynka miała dziewięć miesięcy i borykała się z karidiomiopatią rozstrzeniową w przebiegu niescalenia wsierdzia lewej komory. W 2010 roku nastąpił kolejny przełom - wykonano przeszczep serca u sześciomiesięcznego chłopca. Operacja została przeprowadzona w tym samym szpitalu. 

Jak informuje Śląski Uniwersytet Medyczny: obecnie oddział Kardiochirurgii, Transplantacji Serca i Mechanicznego Wspomagania Krążenia u Dzieci w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu to jeden z dwóch ośrodków w Polsce, w których wykonywane są przeszczepy serca u dzieci i jedyny, który wykonuje tego typu zabiegi u pacjentów poniżej pierwszego roku życia.

Dotychczas w Śląskim Centrum Chorób Serca w Zabrzu przeprowadzono 135 transplantacji serca u dzieci. 

W transplantacji serc u dzieci, a zwłaszcza niemowląt, największym wyzwaniem jest znalezienie odpowiednich dawców i współpraca z ośrodkami, które ich zgłaszają.

Potencjalny dawca powinien spełnić szereg wytycznych, które obejmują między innymi: wiek poniżej 55 lat, brak wcześniej występujących chorób serca, odbyte badanie fizykalne, badanie EKG i RTG, badania immunologiczne, badania w kierunku HIV, WZW B i C, toksoplazmozy, CMV itp.