Immuno-PET w Gliwicach: przełomowe badanie otwiera nowe szanse w leczeniu nowotworów

W Gliwicach rozpoczęło się badanie, które może zrewolucjonizować sposób leczenia nowotworów w Polsce. Narodowy Instytut Onkologii jako pierwszy w kraju zastosował innowacyjny radioznacznik 89Zr-DFO-Pembrolizumab do obrazowania immuno-PET, umożliwiającego nieinwazyjne śledzenie reakcji układu odpornościowego na terapię.

Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach uruchomił pionierskie badanie kliniczne INTROSPECTION, w którym po raz pierwszy w Polsce zastosowano nowy radioznacznik 89Zr-DFO-Pembrolizumab do obrazowania immuno-PET.

Projekt ma na celu ocenę wpływu radioterapii paliatywnej, w tym radioterapii z przestrzennym zróżnicowaniem dawki, samodzielnie lub w połączeniu z immunoterapią, na odpowiedź układu odpornościowego u pacjentów, którzy wyczerpali już możliwości leczenia systemowego i radioterapii radykalnej.

Immuno-PET to technika łącząca molekularną swoistość pembrolizumabu – przeciwciała monoklonalnego stosowanego w leczeniu różnych nowotworów – z wysoką czułością obrazowania PET. Radioznacznik 89Zr-DFO-Pembrolizumab wiąże się z receptorem PD-1 obecnym głównie na limfocytach T naciekających guz, a także na limfocytach B, komórkach NK i makrofagach.

Gliwicki zespół badawczy uważa, że projekt INTROSPECTION pozwoli na uzyskanie nowej wiedzy o funkcjonowaniu układu odpornościowego, zwłaszcza w kontekście połączenia immunoterapii z różnymi sposobami frakcjonowania radioterapii. Badanie ma szansę przyczynić się do opracowania skuteczniejszych schematów leczenia pacjentów onkologicznych oraz rozwijania spersonalizowanego obrazowania i terapii w Polsce.

Badanie realizowane jest we współpracy trzech jednostek Narodowego Instytutu Onkologii w Gliwicach: III Kliniki Radioterapii i Chemioterapii, Zakładu Radiofarmacji i Obrazowania Laboratoryjnego PET oraz Zakładu Medycyny Nuklearnej i Endokrynologii Onkologicznej. W skład zespołu badawczego wchodzą specjaliści radioterapii, radiofarmacji i medycyny nuklearnej, a także fizycy medyczni i radiochemicy.

Na czym polega badanie PET?

Badanie PET (pozytonowa tomografia emisyjna) polega na podaniu pacjentowi radioaktywnego znacznika, który pozwala śledzić procesy metaboliczne w organizmie.

Za pomocą specjalnego skanera rejestruje się promieniowanie emitowane przez znacznik, dzięki czemu lekarze mogą obrazować funkcjonowanie tkanek i narządów na poziomie komórkowym.

W onkologii PET umożliwia m.in. wczesne wykrycie nowotworów, ocenę ich aktywności metabolicznej oraz skuteczności leczenia.

Ile kosztuje badanie PET?

Koszt badania PET zależy od rodzaju użytego radioznacznika i placówki.

W Polsce średnia cena wynosi od 3 000 do 5 500 zł, przy czym w wielu przypadkach badanie może być refundowane przez NFZ, jeśli istnieją odpowiednie wskazania medyczne (np. podejrzenie nowotworu, kontrola po leczeniu onkologicznym).

Warto zauważyć, że cena badania PET/CT lub PET/MR może być wyższa ze względu na zastosowanie dodatkowych technologii obrazowania.

Czy badanie PET wykaże raka?

Tak – badanie PET jest jednym z najczulszych narzędzi diagnostycznych w onkologii.

Dzięki radioznacznikowi (najczęściej ¹⁸F-FDG, czyli fluorodeoksyglukoza) możliwe jest wykrycie nawet bardzo małych ognisk nowotworu, zanim staną się one widoczne w tomografii komputerowej lub rezonansie magnetycznym.

Jedno jest pewne – PET pozwala na dokładną ocenę aktywności metabolicznej komórek nowotworowych, a tym samym wspomaga decyzję o dalszym leczeniu.

Ile trwa całe badanie PET?

Cała procedura trwa zwykle od 1,5 do 3 godzin.

Po podaniu znacznika pacjent odpoczywa ok. 60 minut, aby preparat rozprowadził się po organizmie. Samo skanowanie trwa ok. 30 minut.

Jak podkreślają specjaliści, badanie jest bezbolesne i nieinwazyjne, choć wymaga pozostania w bezruchu przez cały czas obrazowania.

Czym różni się klasyczne PET od Immuno-PET?

Klasyczne PET pokazuje aktywność metaboliczną tkanek, natomiast Immuno-PET pozwala obserwować reakcję układu odpornościowego na leczenie nowotworów.

W gliwickim badaniu zastosowano radioznacznik ⁸⁹Zr-DFO-Pembrolizumab, który łączy się z receptorem PD-1 na limfocytach T.

Dzięki temu lekarze mogą śledzić, jak działa immunoterapia i jak organizm reaguje na nią w czasie rzeczywistym.

To przełomowe rozwiązanie, które umożliwia spersonalizowaną ocenę skuteczności leczenia nowotworów.

Czym jest projekt INTROSPECTION?

INTROSPECTION to innowacyjne badanie kliniczne prowadzone w Narodowym Instytucie Onkologii w Gliwicach.

Celem projektu jest zrozumienie, jak radioterapia paliatywna i immunoterapia wpływają na układ odpornościowy pacjentów onkologicznych.

Dzięki technologii immuno-PET naukowcy mogą ocenić, w jaki sposób układ odpornościowy reaguje na różne dawki promieniowania oraz które metody są najbardziej skuteczne i bezpieczne.

Co to jest radioznacznik ⁸⁹Zr-DFO-Pembrolizumab?

To specjalny związek chemiczny łączący pierwiastek cyrkon-89 (⁸⁹Zr) z przeciwciałem pembrolizumabem – lekiem immunoterapeutycznym.

Radioznacznik ten wiąże się z receptorem PD-1, obecnym na limfocytach T, i pozwala na dokładne obrazowanie aktywności układu odpornościowego w całym ciele pacjenta.

Jak dowodzą eksperci z NIO, umożliwia on śledzenie odpowiedzi immunologicznej w czasie rzeczywistym, co jest ogromnym postępem w personalizacji leczenia.

Dlaczego badanie Immuno-PET uznawane jest za przełom?

W przeciwieństwie do tradycyjnych badań obrazowych, Immuno-PET nie tylko pokazuje guz, ale także mapuje aktywność komórek odpornościowychwokół niego.

To podejście może zrewolucjonizować onkologię, ponieważ lekarze zyskują narzędzie do monitorowania efektywności immunoterapii bez konieczności wykonywania biopsji.

Z całą pewnością technologia ta otwiera drogę do dokładniejszego i bardziej spersonalizowanego leczenia raka.

Gdzie w Polsce wykonuje się badanie Immuno-PET?

Obecnie badanie Immuno-PET prowadzone jest wyłącznie w Gliwicach, w Narodowym Instytucie Onkologii (NIO-PIB).

To pierwsze tego typu centrum badawcze w kraju, łączące specjalistów z zakresu radioterapii, medycyny nuklearnej, radiofarmacji i fizyki medycznej.

W przyszłości technologia ta może zostać wdrożona także w innych ośrodkach onkologicznych w Polsce.

Jakie są potencjalne korzyści dla pacjentów z badania Immuno-PET?

Najważniejszą korzyścią jest możliwość wcześniejszej i bardziej precyzyjnej oceny skuteczności leczenia.

Dzięki tej metodzie lekarze mogą szybciej zauważyć, czy immunoterapia działa – i w razie potrzeby zmienić plan leczenia, zanim choroba się rozwinie.

Warto podkreślić, że badanie jest nieinwazyjne, bezbolesne i bardzo dokładne, co znacząco poprawia komfort pacjentów onkologicznych.

Czy Immuno-PET zastąpi tradycyjne badania onkologiczne?

Nie całkowicie – raczej je uzupełni.

Immuno-PET dostarcza nowego typu informacji biologicznej, której nie widać w klasycznym PET czy tomografii komputerowej.

Ostatecznie można stwierdzić, że w połączeniu z innymi metodami diagnostycznymi stworzy pełniejszy obraz choroby, a tym samym pozwoli na jeszcze skuteczniejsze leczenie.