Przełomowa terapia dla pacjentów z rakiem prostaty na liście priorytetów refundacyjnych

Po raz kolejny eksperci Polskiego Towarzystwa Onkologii Klinicznej przygotowali listę Top 10 Onko – zestawienie najbardziej wyczekiwanych przez pacjentów i onkologów terapii onkologicznych do refundacji. W tegorocznym rankingu na 2025 rok ponownie znalazła się terapia radioligandowa z lutetem dla pacjentów z przerzutowym rakiem prostaty, która od trzech lat pozostaje w gronie priorytetów.

Rak prostaty to najczęściej diagnozowany nowotwór u mężczyzn w Polsce, z rosnącą liczbą zachorowań – w 2021 roku wykryto go u blisko 18 tys. pacjentów. To również druga najczęstsza przyczyna zgonów onkologicznych wśród mężczyzn. Choć współczesna medycyna oferuje wiele metod leczenia, takich jak chirurgia, hormonoterapia czy radioterapia, pacjenci z zaawansowaną postacią choroby nadal potrzebują nowych rozwiązań.

W zaawansowanych stadiach raka prostaty, gdy nowotwór nie reaguje już na hormonoterapię, a chemioterapia daje ograniczone rezultaty, możliwości terapeutyczne drastycznie maleją. W takich przypadkach szczególnie cenne są terapie ukierunkowane molekularnie, takie jak radioligand z lutetem, który działa na nowotwory wykazujące ekspresję białka PSMA. Dla pacjentów z przerzutami do narządów miąższowych, dla których standardowe leczenie nie przynosi oczekiwanych efektów, to może być jedyna skuteczna opcja.

Radioligand łączy w sobie radioaktywny izotop lutetu z ligandem, który wybiórczo wiąże się z receptorami PSMA na komórkach raka prostaty. Dzięki temu promieniowanie działa precyzyjnie, niszcząc komórki nowotworowe i minimalizując uszkodzenia zdrowych tkanek. PSMA pełni tu podwójną rolę – jako cel terapeutyczny i marker umożliwiający wcześniejsze wykrycie przerzutów w badaniach PET.

Jak podkreślają eksperci z Narodowego Instytutu Onkologii, terapia radioligandowa przynosi korzyści pacjentom, którzy nie odpowiadają już na standardowe leczenie. Badania kliniczne i obserwacje z codziennej praktyki pokazują, że terapia ta wydłuża życie, poprawia jakość życia pacjentów i zmniejsza dolegliwości bólowe związane z przerzutami do kości. W Polsce terapia radioligandowa z lutetem stosowana jest obecnie w ramach ratunkowego dostępu do leków (RDTL), jednak eksperci liczą na szybkie jej objęcie refundacją.

Onkolodzy podkreślają, że lek powinien jak najszybciej znaleźć się w wykazie refundacyjnym na 2025 rok. Biorąc pod uwagę rosnącą liczbę pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty oraz ograniczone możliwości terapeutyczne w późnych stadiach choroby, radioligand z lutetem może znacząco wpłynąć na poprawę wyników leczenia i komfort życia chorych.