Pracodawcy i związkowcy apelują: "Groźna luka w prawie może zachwiać stabilnością systemu ochrony zdrowia"

W obliczu pogarszającej się sytuacji finansowej ochrony zdrowia w Polsce, Rada Dialogu Społecznego (RDS) wydała jednoznaczny apel do rządu i Ministerstwa Zdrowia. Pracodawcy i związki zawodowe domagają się zakazu stosowania przepisów prawa restrukturyzacyjnego wobec samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SPZOZ). Ich zdaniem, taka praktyka stanowi poważne zagrożenie dla stabilności całego systemu oraz zaufania do instytucji publicznych.

SPZOZ, czyli Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, to jednostka ochrony zdrowia działająca w interesie publicznym i finansowana ze środków publicznych. Nie prowadzi działalności komercyjnej, a jej celem jest realizacja misji zdrowotnej, a nie generowanie zysku. W polskim systemie prawnym SPZOZ nie jest uznawany za przedsiębiorcę – jasno wskazuje na to art. 2 pkt 4 ustawy o działalności leczniczej z 15 kwietnia 2011 r.

Jednak mimo tego, w ostatnich miesiącach obserwuje się niepokojące przypadki prób objęcia SPZOZ procedurami restrukturyzacyjnymi, które zostały stworzone z myślą o przedsiębiorcach posiadających zdolność upadłościową. Jak alarmują partnerzy społeczni w RDS, część zakładów decyduje się na taki krok, wspierana przez zewnętrzne kancelarie prawne.

Związkowcy i pracodawcy ostrzegają, że tego typu praktyki mogą doprowadzić do:

• utraty statusu „publiczności” przez SPZOZ,

• naruszenia praw pracowników i kontrahentów,

• poważnego zachwiania zaufania do systemu zamówień publicznych,

• a nawet destabilizacji całego systemu ochrony zdrowia.

W stanowisku RDS czytamy:

Rada Dialogu Społecznego apeluje do Rady Ministrów o nowelizację ustawy Prawo restrukturyzacyjne, tak by expressis verbis wyłączyć możliwość stosowania jej przepisów wobec SPZOZ. Obecny brak jednoznacznego zapisu prowadzi do rozszerzającej interpretacji przepisów i omijania prawa.

Dodatkowo, RDS oczekuje od Ministerstwa Zdrowia rozpoczęcia dialogu z partnerami społecznymi, by uświadomić kierownictwu SPZOZ oraz opinii publicznej, że stosowanie prawa restrukturyzacyjnego w ich przypadku jest niedopuszczalne.

W stanowisku podkreślono jasno, że SPZOZ – jako jednostki publiczne – korzystają ze specjalnego statusu zaufanego płatnika i nie mogą być traktowane jak zwykłe przedsiębiorstwa. Objęcie ich przepisami prawa restrukturyzacyjnego naraża na straty pracowników, dostawców i wykonawców usług, którzy mają prawo oczekiwać terminowej zapłaty ze środków publicznych.

Uchwała Rady Dialogu Społecznego weszła w życie 11 września 2025 roku. Mimo upływu czasu, Rada Ministrów nie odniosła się jeszcze do treści apelu. To rodzi obawy o dalsze próby obchodzenia prawa i osłabiania fundamentów publicznego systemu ochrony zdrowia.