PoZdroweek 30/2025: Eli Lilly pierwszym bilionerem biofarmacji, a Abbott kupuje za 21 mld dol. Exact Sciences

Kapitalizacja giełdowa Eli Lilly przekroczyła krągły bilion dolarów. To pierwszy przypadek w historii światowej biofarmacji. Schyłek roku sprzyja wzmożeniu aktywności w zakresie przejęć. Abbott Laboratories postanowił zaproponować ok. 21 mld dol. za Exact Sciences, spółkę specjalizującą się w diagnostyce nowotworowej, co jest największą wartością transakcji od 2 lat. Alkermes podwyższył swoją ofertę na przejęcie Avadel Pharmaceuticals w rywalizacji z Lundbeckiem. W Polsce umowę o współpracy z amerykańską giełdową firmą biotechnologiczną podpisał Captor Therapeutics. W najbardziej pozytywnym scenariuszu wrocławska firma może liczyć na kilkusetmilionowe (w dolarach) opłaty za sukcesy rozwojowe i tantiemy dla cząsteczek degraderów białka NEK-7.

Krajowy indeks WIGmed stracił o 1,4% w tym tygodniu notowań giełdowych. Polska różniła się pod tym względem od rynków zagranicznych. Europejski indeks MSCI Europe Health Care (SPYH) zyskał 0,5%. Jeszcze lepiej zachował się globalny MSCI World Health Care (XDWH), który poszedł w górę o 1,5%.  Przewaga, jaką miały jeszcze parę tygodni temu polskie akcje spółek sektora ochrony zdrowia, zniknęła. Papiery z warszawskiej Książęcej utraciły supremację wobec zagranicznych konkurentów, choć minimalnie ich indeks jest jeszcze ponad kreską.

Na słowa uznania zasługują akcje Eli Lilly, których posiadacze święcili zapewne chwile triumfu w ostatnim tygodniu. Korki od szampana mogły wystrzelić też w siedzibie głównej koncernu w Indianapolis, ponieważ wartość rynkowa akcji tej największej spółki biofarmaceutycznej świata po raz pierwszy w historii branży przekroczyła bilion dolarów.

Dzięki temu Eli Lilly dołączyło do grona dwunastu korporacji, których wartość rynkowa akcji przekroczyła kwotę trzynastocyfrową – m. in. obok Nvidii, Apple, Google, Amazona i Microsoftu. Następny w kolejce – Johnson&Johnson może się pochwalić niespełna 500 mld dol. kapitalizacji.

Źródło: TradingView

Wśród czołowej dwudziestki MSCI Global Health Care najlepiej radziły sobie akcje Roche (+10,3%), Mercka (+5,2%) i Johnson&Johnson (+4,1%). Po przeciwnej stronie rankingu stóp zwrotu znalazły się Boston Scientific (-5,7%), Sanofi (-4,8%) i Novartis (-3,0%).

Źródło: opracowanie własne na podstawie stooq.pl

U nas wyjątkowo dobrze zachowały się kursy akcji NanoGroup (+12,0%), Captor Therapeutics (+8,7%) i Selvity (+6,3%). Największe spadki cen odczuli właściciele walorów Genomtecu (-11,9%), Voksela (-7,1%) i Celon Pharmy (-6,1%).

Źródło: opracowanie własne na podstawie stooq.pl

Abbott wystąpił z ofertą na ok. 21 mld dol. dla akcjonariuszy Exact Sciences za przejęcie kontroli nad spółką, co daje to 51% premii wobec notowań podmiotu przejmowanego w przededniu ogłoszenia transakcji (wliczając w to zadłużenie nabywanej spółki wartość wynosi blisko 23 mld dol.).

Gdyby operacja zakończyła się sukcesem (cena oferowana to 105 dol.), to byłby to największy tegoroczny deal i w perspektywie ostatnich dwóch lat. Na wieść o złożeniu propozycji akcje firmy-celu zyskały w środę i czwartek odpowiednio 23% i 18%. W całym tygodniu zyskały one ponad 50%.

Zarządy integrujących się firm spodziewają się, że transakcja zostanie zamknięta w II kw. 2026 r., pod warunkiem uzyskania zgód walnych zgromadzeń akcjonariuszy i organów regulacyjnych. Abbott spodziewa się, że Exact Sciences wygeneruje w tym roku przychody przekraczające 3 mld dol., co przyczyniłoby się do zwiększenia całkowitej sprzedaż produktów diagnostycznych koncernu z Chicago do ponad 12 mld dol. rocznie po finalizacji przejęcia.

Exact Sciences słynie z produkowania nieinwazyjnych testów przesiewowych Cologuard wykonywanych w kierunku wystąpienia raka jelita grubego. Ponadto firma wykonuje również testy umożliwiające wczesne wykrywanie wielu typów nowotworów oraz identyfikację molekularną w celu oceny ryzyka nawrotu choroby. Według szacunków eksperckich ok. 20 milionów osób na całym świecie, w tym 2 miliony Amerykanów, zostaje co roku zdiagnozowanych z rakiem.

Portfel produktowy Exact Sciences jest szeroki. Obejmuje on bowiem:

- Cologuard i Cologuard Plus Tests - wiodące nieinwazyjne testy na raka jelita grubego,

- Cancerguard wykrywa 50 typów nowotworów, nawet najbardziej agresywnych, takich jak trzustki, jajnika, wątroby, przełyku, płuca i żołądka,

- Oncoguard wykrywa najczęstszy rak wątroby u osób z marskością wątroby lub przewlekłym zapaleniem wątroby typu B,

- Rizikguard jest testem genetycznym, który pomaga ocenić dziedziczne ryzyko niektórych nowotworów,

- Oncotype DX dostarcza kluczowych informacji na temat prawdopodobnych korzyści z chemioterapii lub terapii hormonalnej w leczeniu raka piersi,

- Oncodetect wykrywa bardzo małe ślady nowotworu we krwi, które mogą pozostać po leczeniu lub operacji, aby pomóc przewidzieć nawrót raka i podejmować dalsze decyzje terapeutyczne,

- OncoExTra Test analizuje DNA i RNA guza pacjenta, aby kierować terapią zaawansowanych, przerzutowych lub nawracających guzów litych.

Joshua Jennings, analityk z banku inwestycyjnego TD Cowen, ocenił, że projektowana transakcja może dodać nowych sił witalnych biznesowi diagnostycznemu Abbotta.

Poniedziałek (17.11.2025)

-  Captor Therapeutics podpisał umowę o współpracy badawczej oraz opcji licencyjnej z amerykańską publiczną firmą farmaceutyczną. Ze względu na strategiczny charakter współpracy oraz na prośbę partnera, jego nazwa oraz szczegółowe warunki finansowe umowy objęte są klauzulą poufności.

Na mocy tej umowy Captor udzieli kontrahentowi odpłatnej wyłączności na określony czas w celu przeprowadzenia badań nad opracowanymi przez spółkę degraderami białka NEK7. Badania te mają być prowadzone w zwierzęcych modelach chorobowych partnera.

Zgodnie z warunkami potencjalnej umowy licencyjnej, Captor będzie uprawniony do otrzymania płatności wstępnej z góry w wysokości kilku milionów dolarów, otrzymania płatności za osiągnięcie kamieni milowych o łącznej wartości kilkuset milionów dolarów oraz otrzymania tantiem od przyszłej sprzedaży produktów licencjonowanych.

- Mabion uważa, że osiągnie próg rentowności na poziomie zysku EBITDA (zysk operacyjny powiększony o amortyzację) do końca przyszłego roku. To główny wniosek płynący z zaprezentowanej strategii rozwoju spółki na lata 2025-2030.

Ziszczenie się planów ma doprowadzić do osiągnięcia w 2030 r. przychodów ze sprzedaży o 1,5 razy wyższych niż średnia w latach 2021-2025 (co dawałoby nieco ponad 100 mln zł rocznie), przy marży EBITDA powyżej 30%.

Mabion podał, że filary realizacji wizji strategicznej obejmują rozwój i produkcję leków biopodobnych (mAb), a także oferowanie możliwości rozwoju ADC w ramach strategicznych partnerstw, zwiększenie całkowitej zdolności produkcyjnej substancji leczniczych o 40-50%, zwiększenie ogólnej efektywności sprzętu i skrócenie czasu realizacji kluczowych procesów o 20%, a także wzmocnienie wyników jakościowych.

- NanoGroup kupił za 7,5 mln zł akcje nowej emisji Auxilius Pharma w ramach rundy inwestycyjnej spółki o łącznej wartości 15 mln zł - podał NanoGroup.

W razie sukcesu odkrywczego Auxilius Pharma zamierza złożyć wniosku do FDA o dopuszczenie preparatu AUX-001 do obrotu w 2028 r.

Wtorek (18.11.2025)

- Synektik poinformował, że w IV kwartale roku obrotowego 2024/25 miał 54,6 mln zł zysku EBITDA (wzrost o 61% w porównaniu z poprzednim rokiem) przy sprzedaży 199,2 mln zł (+41% rdr).

Głównym źródłem przychodów była tradycyjnie sprzedaż sprzętu medycznego i usług serwisowych. Sprzedaż w tym segmencie wyniosła 187,1 mln zł (+46% rdr), a EBITDA wyniosła 60,1 mln zł. Biznes radiofarmaceutyków zamknął kwartał na porównywanym poziomie jak rok wcześniej, gdyż uzyskano w nim 12,2 mln zł przychodów.

W minionym roku podatkowym Grupa Synektik sprzedała na rzecz polskich, czeskich i słowackich szpitali 27 systemów robotycznych da Vinci (9 sztuk w ostatnim kwartale), a obecnie znajduje się 113 urządzeń pod jej opieką, w tym serwisową.

Środa (19.11.2025)

- Nowym prezesem zarządu Neuki zostanie Grzegorz Dzik, który zastąpi Piotra Sucharskiego. Inauguracja jego prezesury rozpocznie się 1 stycznia 2026 r. Nowy szef toruńskiej firmy jest w zarządzie spółki od sierpnia 2010 r., a wcześniej w latach 2004-2010 pracował dla Grupy Lafarge.

- ARP przyznała 100 mln zł finansowania Polfie Tarchomin, która produkuje leki krytyczne (antybiotyki, insuliny i wysokoaktywne terapie onkologiczne).

Czwartek (20.11.2025)

- Zarząd Diagnostyki zakłada na 2025 r. wzrost przychodów na poziomie ponad 20%, średniej ceny badania o kilkanaście procent, a wolumenu badań o wysokie kilka procent. W zbliżającym się roku władze spółki spodziewają się wzrostu cen badań i wolumenu, ale ta dynamika ma okazać się niższa niż w 2025 r.

Mimo zapowiadanych zmian cen świadczeń w diagnostyce obrazowej spółka nadal optymistycznie podchodzi do możliwości rozwoju w tej dziedzinie.

Spółka nie planuje podwyższenia rekomendacji odsetku przeznaczonego zysku na wypłatę dywidendy. Zamierza utrzymać rekomendację 50% zysku w postaci wypłaty do akcjonariuszy. Prezes podtrzymał dotychczasowe stanowisko, że firma nie będzie rozglądać się za przejęciami poza Polską.

- Selvita spodziewa się, że całoroczna dynamika wartości zamówień na 2025 r. może być niższa niż ta zanotowana po III kwartale br.

Spółka podała, że wartość zakontraktowanego portfela zamówień na rok 2025, wynikających z podpisanych na 17 listopada 2025 r. umów handlowych oraz umów o dotacje (backlog), wynosi 359,6 mln zł (+8% w porównaniu do poziomu rok wcześniej).

Piątek (21.11.2025)

- NanoGroup ujawnił, że celem strategicznym przedsiębiorstwa w horyzoncie do 2028 r. jest zawarcie co najmniej dwóch dużych umów partneringowych i wejście do Top 3 największych polskich grup biotechnologicznych pod względem wartości rynkowej. Żeby to osiągnąć spółka zakłada posiadanie minimum 10 aktywnie rozwijanych projektów w portfolio badawczym.

Największy potencjał partneringowy drzemie w systemie NanOX - innowacyjnym systemie umożliwiającym długotrwałe przechowywanie i ciągłe monitorowanie nerek przeznaczonych do transplantacji. NanOX obejmuje trzy linie produktowe: NanOX Recovery Box - wyrób medyczny klasy 2b, jednorazowy set perfuzyjny (NanOX 4K Perfusion Sets) - wyrób klasy 2a, oraz płyn perfuzyjny NanOX 4 Kidney Fluid - wyrób klasy 3. Optymalnym momentem partneringowym dla systemu NanOX ma być przełom 2026 i 2027 roku.

- Spółka zależna Selvity dostała zlecenie o wartości ok. 9,7 mln zł. Termin jego realizacji przypada na przyszły rok. Polega ono na wsparciu wewnętrznych programów badawczych klienta w obszarze chemii medycznej. Kontrahentem jest firmą biotechnologiczna ze Stanów Zjednoczonych.

- Operator medyczny Świat Zdrowia z Grupy Neuca zbliży się do liczby 100 placówek własnych w 2026 r. Dojdzie do tego wskutek zakładanych ok. 10 nowych inwestycji.

Poniedziałek (17.11.2025)

- Johnson&Johnson wyda nieco ponad 3 mld dol. na przejęcie startupu biotechnologicznego Halda Therapeutics. Nabywany podmiot rozwija technologię Riptac, której zadaniem jest zasadniczo stłumienie białka niezbędnego do przeżycia komórki nowotworowej.

Halda przedstawiła pierwsze wyniki z badań klinicznych I/II fazy w październiku br. w projekcie HLD-0915. Aktywność przeciwnowotworową zaobserwowano u pacjentów z mocno leczonym wcześniej przerzutowym rakiem prostaty opornym na kastrację we wszystkich kohortach dawkowych. U 22 pacjentów, którzy ukończyli co najmniej 2 cykle terapii 59% uzyskało odpowiedź na antygen swoisty gruczołu krokowego PSA50, a 32% odpowiedź w przypadku PSA90.

Ze szczegółami wyników badania zapoznasz się tutaj: http://haldatx.com/halda-therapeutics-announces-first-in-human-results-for-hld-0915-an-oral-riptac-therapeutic-demonstrating-encouraging-safety-and-anti-tumor-activity-in-metastatic-castration-resistance-prost/

Wtorek (18.11.2025)

- FDA rozszerzyła etykietę terapeutyczną dla Epkinly (epcoritamab-bysp). Pozwoli to na stosowanie preparatu w leczeniu pacjentów z chłoniakiem grudkowym na wczesnym etapie choroby. Decyzja regulatora została oparta na rezultatach pozyskanych z badania III fazy klinicznej EPCORE FL-1 (488 pacjentów). Podawano w nim Epinkly w skojarzeniu z lenalidomidem i rytuksymabem. Ten schemat doprowadził do ogólnego wskaźnika odpowiedzi (ORR) na poziome 95,7% i redukcją ryzyka progresji choroby lub śmierci z jej powodu o 79%.

Epkinly, podawane podskórnie, zostało stworzone przy użyciu technologii DuoBody duńskiego Genmabu. Spółka wciągnęła w 2020 r. do współpracy rozwojowej AbbVie. Lek został pierwotnie zatwierdzony przez FDA w 2023 r. w leczeniu nawrotowego/opornego, rozproszonego, dużokomórkowego chłoniaka B.

Środa (19.11.2025)

- Alkermes nie odpuścił w wyścigu po Avadel Pharmaceuticals. Irlandzka spółka podniosła swoją pierwotną ofertę do 20 dol. za akcję Avadela plus dodatkowe 2,5 dol. w prawach do wartości warunkowej (CVR) - poprzednio było 18,5 dol. gotówką + 1,5 dol. w prawach dodatkowych. Poprawa oferty ma na celu zwycięstwo w zaciekłej rywalizacji z Lundbeckiem o kandydata do akwizycji. Propozycja Lundbecka obejmuje 21 dol. za akcję w gotówce oraz do 2 dol. w CVR powiązanych ze sprzedażą Lumryz i eksperymentalnej terapii waliloksybatu.

Po ocenie nowej oferty Alkermesa i jedynej oferty Lundbecka, zarząd Avadela uznał, że ta druga nie stanowi już propozycji od faworyzowanej przez niego firmy. Warunki związane z prawami do wartości dodatkowej Alkermesa są zdaniem menedżerów spółki-celu lepsze, biorąc pod uwagę to, iż cele sprzedażowe w ofercie Lundbecka są mało prawdopodobne do osiągnięcia.

- Kurs akcji Agios Pharmaceuticals stracił podczas sesji 51%, co obrazuje niezadowolenie części inwestorów z powodu wyników badania III fazy klinicznej dla mitapivatu, cząsteczki rozwijanej w kierunku terapii anemii sierpowatej, które osiągnęło tylko jeden z głównych punktów końcowych. Pomimo tych niejednoznacznych rezultatów Agios zadeklarował, że zamierza przedstawić wyniki badania Rise Up urzędnikom FDA, aby wesprzeć swoje dążenia do rozszerzonej akceptacji terapeutycznej dla mitapivatu.

Cząsteczka jest już zatwierdzona do obrotu w USA. Lek sprzedawany pod marką handlową Pyrukynd służy do terapii anemii hemolitycznej u dorosłych z niedoborem kinazy pirogronianowej. Urząd bada też cząsteczkę pod kątem ewentualnego rozszerzenia autoryzacji w obszarze talasemii (niedokrwistość tarczowatokrwinkow), co może potrwać do 7 grudnia br.

W teście Rise U wzięło udział 207 pacjentów w wieku co najmniej 16 lat, mających anemię sierpowatą, których dotknęły od 2 do 10 kryzysów bólu sierpowatowego (nagłe epizody silnego bólu) i mieli stężenie hemoglobiny w zakresie od 5,5 do 10,5 g/dL podczas trwania badania klinicznego.

Agios podał, że badanie kliniczne osiągnęło swój główny cel – odpowiedź na hemoglobinę (Hb), a mitapivat wykazał statystycznie istotną poprawę w porównaniu z placebo. 40,6% pacjentów w grupie przyjmującej mitapivat osiągnęło odpowiedź Hb, zdefiniowaną jako wzrost o ≥1,0 g/dL względem wartości wyjściowej w porównaniu ze średnim odczytem w okresie od 24 do 52 tygodnia. W grupie placebo wskaźnik wyniósł 2,9%.

Jednak drugi główny cel badania - zmniejszenie rocznego wskaźnika kryzysów bólu sierpowatej anemii - nie osiągnął istotności statystycznej, mimo że mitapivat dawał nieco większą ulgę. Spółka zauważyła, że roczna częstość epizodów bólu wyniosła 2,62 w grupie mitapiwatowej i 3,05 u osób otrzymujących placebo.

Czwartek (20.11.2025)

- Chiński Innovent Biologics, z którym umowę licencyjną ma Eli Lilly, osiągnął kolejny sukces w odniesieniu do mazdutydu. Spółka pochwaliła się rezultatami dla cząsteczki z III fazy klinicznej, w której zostały spełnione wszystkie główne i kluczowe cele drugorzędne u dorosłych Chińczyków z umiarkowaną do ciężkiej otyłością.

Na początku tego roku chiński nadzorca rynku farmaceutycznego dał zielone światło dla preparatu sprzedawanego pod marką Xinermei w terapii otyłości i cukrzycy typu 2. Najnowszy odczyt dotyczył cierpiących na cięższy problem otyłości. W badaniu Glory-2 uczestniczyły 462 osoby z BMI co najmniej 30 kg/m² (w tym było 16% z cukrzycą typu 2). Pacjenci zostali losowo przydzieleni do przyjmowania mazdutydu w dawce 9 mg lub placebo przez 60 tygodni.

Główny cel badania został osiągnięty, ponieważ mazdutyd wykazał średnią redukcję masy ciała o 18,6% w 60. tygodniu w porównaniu z 3,0% w przypadku placebo. 44% uczestników grupy przyjmującej mazdutyd osiągnęło utratę masy ciała o 20% lub więcej, a w grupie placebo było to tylko 2,6%.

W podgrupie osób otyłych nie mających cukrzycy typu 2 wyniki okazały się jeszcze lepsze. Średnia obniżka masy ciała wyniosła 20,1% (w grupie mazdutydu) wobec 2,8% dla placebo. Odsetek osób osiągających utratę masy ciała ≥20% wynosił odpowiednio 48,7% i 3,1%.

Profil bezpieczeństwa był pozytywny, ponieważ tylko 2,9% uczestników grupy stosującej preparat przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych.

- Moderna wyznaczyła kurs strategiczny, który polega na osiągnięciu rentowności w 2028 roku, co obejmuje wprowadzenie nowych szczepionek oraz dodatkowe inwestycje w pipeline w dziedzinie onkologii i chorób rzadkich. Mimo tych optymistycznych perspektyw spółka podała ponadto, że zaciągnęła pięcioletnią pożyczkę od Ares Management o wartości do 1,5 mld dol. Nie doprowadziło to do szczególnego zachwytu inwestorów, gdyż cena akcji po publikacji tych informacji spadła o 7,5%.

Koncern planuje wprowadzenie trzech nowych szczepionek mRNA w ciągu najbliższych trzech lat: szczepionki przeciw grypie, szczepionki przeciw COVID-19/grypie oraz szczepionki przeciw norowirusowi. Moderna w przypadku szczepionki antygrypowej chce złożyć wnioski dopuszczeniowe w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Kanadzie i Australii do stycznia 2026.

Piątek (21.11.2025)

- Duńskie Stowarzyszenie ds. Odszkodowań Pacjentów poinformowało, że czterech pacjentów z Danii, którzy utracili wzrok po zastosowaniu leków Novo Nordisk na odchudzanie i cukrzycę (Wegovy i Ozempic) dostanie od spółki odszkodowanie.

Niezależna instytucja, która ocenia roszczenia pacjentów w imieniu państwa, przyznała czterem osobom łączną kwotę 800 000 koron duńskich (około 123 253 dolarów). Piąte roszczenie zostało odrzucone. Stowarzyszenie dostało łącznie 43 wnioski w tej kwestii.

Sprawa wpisuje się w zawiadomienie komitetu bezpieczeństw unijnej EMA, który stwierdził związek między semaglutydem a niearterytyczną przednią niedokrwienną neuropatią nerwu wzrokowego. Novo po tym musiało uzupełnić ulotkę informacyjną dołączoną do preparatu, dodając bardzo rzadkie działanie niepożądane, które może dotyczyć maksymalnie 1 na 10 000 pacjentów.