PoZdroweek 2/2025 – BigPharma deklaruje gigantyczne nakłady na inwestycje w USA

Firmy farmaceutyczne próbują udobruchać administrację Donalda Trumpa, deklarując nowe inwestycje w USA. Wszystko po to, aby nadchodzące taryfy celne nie były zbyt dolegliwe dla branży. Według szacunków politykazdrowotna.com BigPharma chce zainwestować ok. 166 mld dol. na rozbudowę mocy produkcyjnych i badawczych w najbliższych latach. Zapraszamy do lektury cotygodniowego PoZdroweek.

W piątek na ul. Książęcej, przy której w Warszawie ma siedzibę Giełda Papierów Wartościowych (GPW), doszło do epokowego wydarzenia. WIG - indeks akcji, skupiający wszystkie spółki na rynku głównym GPW, zaczął być wyliczany 16 kwietnia 1991 r. Wartość początkowa wskaźnika koniunktury giełdowej wyniosła wówczas 1 000 pkt. Minęło prawie ćwierć wieku, czyli trochę więcej niż równowartość pokolenia, a WIG na ostatniej sesji zeszłego tygodnia po raz pierwszy przekroczył 100 000 pkt. 

W tym czasie można było zatem stukrotnie pomnożyć kapitał na giełdzie w ujęciu nominalnym. To oznacza, że każde 10 tys. zł wyłożone na akcje w dniu inauguracji kwotowania WIG po ponad dwóch dekadach przerodziło się w krągły milion złotych.

W branży ochrony zdrowia dominowały wzrosty cen akcji. WIGmed poszedł w górę o 1,9%. Jego europejski odpowiednik MSCI Europe Health Care zyskał w ciągu tygodnia 2,7%, a w podobnym rozmiarze zwyżkował globalny MSCI World Health Care (+2,4%).

Rynki wciąż są pod wpływem polityki taryf celnych zainicjowanej przez administrację Donalda Trumpa. Niektóre globalne koncerny szumnie ogłaszają, że planują zwiększyć skalę inwestycji w segmencie badawczo-rozwojowym i produkcyjnym w Stanach Zjednoczonych – w zeszłym tygodniu taki zamiar ogłosiły AbbVie, Amgen i Roche (wcześniej takie plany ujawniły Eli Lilly, Johnson&Johnson i Novartis). Łącznie ta szóstka zadeklarowała inwestycje w USA w wysokości blisko 170 mld dol.

Widmo 25% sektorowej taryfy celnej dla branży ochrony zdrowia wisi niczym miecz Damoklesa. Te obawy nie powinny dziwić, gdyż Donald Trump zapowiedział, że cła farmaceutyczne osiągną "poziom, którego naprawdę nigdy wcześniej nie widzieliście". Słowa prezydenta uszczegółowił na początku kwietnia Howard Luttnick, sekretarz handlu, który wyznał, że taryfy zostaną wdrożone „w ciągu najbliższego miesiąca lub dwóch”.

Analitycy branży healthcare zastanawiają się, co dokładnie oznacza deklaracja amerykańskiego prezydenta. David Risinger, specjalista Leerink Partners, sądzi, że cła prawdopodobnie podniosą ceny leków dla pacjentów w USA, ponieważ nawet jeśli firmy przestawią się na produkcję preparatów w kraju, to i tak zajmie to lata i będzie kosztować więcej niż produkcja za granicą.

Steve Scala, ekspert banku inwestycyjnego TD Cowen, uważa, że przewidywanie potencjalnego wpływu taryf na firmy farmaceutyczne jest trudne, ponieważ mają one rozległe i złożone sieci produkcyjne, czasami zlokalizowane w różnych krajach. Jego zdaniem na najlepszej pozycji są Eli Lilly, Bristol Myers Squibb i AbbVie, gdyż mają więcej dużych zakładów produkcyjnych w Stanach Zjednoczonych niż na całym świecie.
 

Źródło: opracowanie własne na podstawie TradingView

Wzrosty kursów akcji przeważały w czołowej dwudziestce MSCI World Health Care – to przede wszystkim przypadki Intuitive Surgical (+9,9%), AbbVie (+9,3%) i Boston Scientific (+8,9%). Pod kreską znalazły się za to notowania UnitedHealth, Johnson&Johnson, Gilead Sciences i Abbott.
 

Źródło: opracowanie własne na podstawie stooq.pl

Mocniej bujało w WIGmed. Rozrzut zmian cen wśród akcji wiodącej dwudziestki indeksu było większy. Bo z jednej strony solidną zwyżką zakończyły tydzień Selvita (+10,0%), Bioceltix (+7,7%) i Mabion (+7,6%), ale z drugiej strony powodów do radości nie mieli akcjonariusze Scope Fluidics (-8,2%) i Captor Therapeutics (-6,8%).
 

Źródło: opracowanie własne na podstawie stooq.pl

POLSKA

Poniedziałek (21.4.2025)

- Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapewniło, że w Polsce nie ma pryszczycy, ani podejrzenia występowania tej choroby. Resort przekazał również, że od 4 kwietnia br. na Słowacji nie zostały zidentyfikowane nowe ogniska wirusa, natomiast na Węgrzech zakończono likwidację zwierząt z ogniska zgłoszonego 17 kwietnia br. 

Wtorek (22.4.2025)

- Grupa Diagnostyka miała w zeszłym roku ok. 223 mln zł zysku netto jednostki dominującej, co oznacza wzrost o 81% w porównaniu z 2023 r. Zysk EBITDA (zysk operacyjny powiększony o amortyzację) wyniósł ok. 500 mln zł (+31% wobec 2023 r.). Skonsolidowane przychody z działalności operacyjnej zamknęły się kwotą 1,97 mld zł, co oznacza wzrost o 24% w stosunku do poprzednich rocznych rezultatów.

Zarząd spółki zapowiedział rekomendowanie wypłaty 3,31 zł dywidendy na akcję. Łącznie na ten cel trafi 111,7 mln zł, czyli połowa zysku uzyskanego w 2024 r.

- Pure Biologics dostał od Agencji Badań Medycznych (ABM) oświadczenie o rozwiązaniu umów o dofinansowanie dwóch projektów badań klinicznych. ABM wezwał spółkę do zwrotu łącznie 1,9 mln zł w terminie 30 dni od dnia doręczenia pism, wraz z odsetkami. Jako przyczynę rozwiązania ABM wskazała zbycie praw autorskich i majątkowych do projektów będących przedmiotem umów. 

Zdaniem Pure Biologics wskazane powody decyzji nie są zgodne ze stanem faktycznym, a firma wciąż posiada prawa autorskie oraz majątkowe do tych projektów. Mimo to cena akcji spółki zniżkowała w środę o blisko 9%.

- Bioceltix złożył do Europejskiej Agencji Leków (EMA) wniosek o wydanie pozytywnej rekomendacji dla preparatu BCX-EM na zapalenie stawów u koni. Firma podkreśliła, że bardzo dobre wyniki z badania klinicznego kandydata na lek potwierdziły skuteczność i bezpieczeństwo jego stosowania. 

Wynika z nich, że efekt terapeutyczny leku utrzymuje się nawet po trzech miesiącach od podania jednorazowej dawki. W ocenie spółki lek BCX-EM zapowiada przełom na skalę światową w weterynarii, a w razie pozytywnej decyzji EMA o jego dopuszczeniu do obrotu już w 2026 r. może trafić do sprzedaży.

Bioceltix objaśnił, że zgodnie z jego najlepszą wiedzą weryfikacja przez EMA kompletności i poprawności dokumentacji nastąpi do 14 maja. Wstępna lista ewentualnych pytań ze strony urzędu spodziewana jest do 7 sierpnia 2025, a końcowa lista ewentualnych pytań ze strony EMA do 11 września 2025 r.

Środa (23.4.2025)

- Scope Fluidics poinformował, że nie planuje wypłacić dywidendy z zeszłorocznego zysku netto. Decyzja najwyraźniej nie przypadła do gustu inwestorom, którzy w ciągu kwadransa od podania wiadomości doprowadzili do 10% przeceny akcji spółki.

Zarząd spółki zarekomendował, aby zysk w kwocie 85,3 mln zł wygenerowany w 2024 r. przeznaczyć na pokrycie strat z lat ubiegłych, a pozostałą część (ok. 83,9 mln zł) pozostawić niepodzieloną, do czego przychyliła się rada nadzorcza. Według stanu na 31 marca 2025 r. grupa Scope Fluidics posiadała ok. 138 mln zł gotówki i jej ekwiwalentów na swoich kontach. 

- Nestmedic podjął decyzję o ubieganiu się o dopuszczenie na rynek urządzenia Pregnabit Pro przez amerykańską FDA. Spółka wyjaśniła, że od kilku kwartałów znajduje się w procesie konsultacji z przedstawicielami nadzorcy i jest po trzech oficjalnych spotkaniach z nim w tej sprawie. Dalsze procedowanie wiąże się m.in. z przeprowadzeniem badań klinicznych z udziałem kilkudziesięciu ciężarnych pacjentek w kilku ośrodkach medycznych w USA, co potrwa ok. 12 miesięcy. 

Nestmedic oszacował, że finalizacja certyfikacji w FDA będzie kosztować ok. 9 mln zł, do czego będzie potrzebne mu pozyskanie finansowania ze strony inwestorów. Dotychczas rozwój technologii spółki (w tym systemu chmurowego Pregnabit Cloud) pochłonął ponad 20 mln zł. 

- Ryvu Therapeutics podpisał z ABM umowę o dofinansowanie projektu ADCraft (małocząsteczkowe payloady nowej generacji do koniugatów lek-przeciwciało w onkologii). Wartość ogółem projektu netto to 13,2 mln zł, a rekomendowana wartość dofinansowania przez ABM wynosi 9,9 mln zł. Inicjatywa ma zostać zakończona w ciągu 18 miesięcy.

- Mabion ogłosił strategię na lata 2025-2030. Spółka oszacowała roczny potencjał przychodowy w okresie 2026-2028 na poziomie 150-350 mln zł, który po zakończeniu budowy I etapu zakładu Mabion II potencjał wzrośnie do ponad 500 mln zł rocznie, przy marży EBITDA przekraczającej 35%.

Firma oceniła, że posiada lukę kapitałową w wysokości 50-70 mln zł, której zamknięcie jest niezbędne dla realizacji planu. W celu domknięcia tej luki Mabion preferuje pozyskanie finansowania dłużnego. Alternatywą dla tego scenariusza jest pozyskanie inwestora branżowego/finansowego oraz emisja akcji.

Spółka zwołała walne zgromadzenie na 26 maja 2025 r., na którym ma być m.in. podjęta uchwała w sprawie upoważnienia zarządu do emisji do ok. 8 mln akcji w ramach kapitału docelowego w okresie do trzech lat (ok. 50% obecnego kapitału).

Największym planowanym projektem inwestycyjnym na lata 2026-2028 jest budowa zakładu Mabion II w Konstantynowie Łódzkim, który zostanie wybudowany etapami, najprawdopodobniej przy wykorzystaniu technologii modułowej.

"Infrastruktura o powierzchni ok. 3.800 m kw. (w porównaniu do poprzednio planowanej ok. 20.000 m kw.) ma umożliwić równoległą produkcję różnych produktów biologicznych, z pełną zgodnością z wymogami EMA i FDA" – podała firma w komunikacie.

"Preferowana technologia modułowa powinna pozwolić na skrócenie czasu realizacji inwestycji do ok. 35 miesięcy. Szacowany koszt budowy I etapu zakładu Mabion II to obecnie ok. 180-220 mln zł. Budowa I etapu Mabion II pozwoli na podwojenie mocy produkcyjnych oraz możliwość równoczesnej obsługi wielu klientów" - dodała.

- Senat nie wniósł poprawek do ustawy obniżającej składkę zdrowotną dla przedsiębiorców od 2026 r. Zmiana przełoży się na ubytek wpływów ze składki do NFZ w kwocie ok. 4,6 mld zł, co zostanie pokryte zgodnie z zapewnieniami resortu finansów z budżetu państwa. 

O zawetowanie przepisów zaapelowali do prezydenta Andrzeja Dudy m.in. Magdalena Biejat, kandydatka Lewicy na prezydenta i Adam Zandberg, kandydat w majowych wyborach Partii Razem, a także Porozumienie Rezydentów OZZL i Naczelna Izba Lekarska. 

Premier Donald Tusk zapowiedział, że o ile prezydent zawetowałby zmiany w składce zdrowotnej, to wówczas podejmie kroki, by wrócić do tematu po wyborach prezydenckich (druga tura wyborów odbędzie się w czerwcu br.).

- PolTREG zawarł z ABM umowę na dofinansowanie projektu "Badania przedkliniczne antygenowo-specyficznych limfocytów Tregs (agTregs/PTG-020) w leczeniu cukrzycy typu 1". Kwota dofinansowania przyznanego przez ABM to ok. 6,4 mln zł, a całkowita wartość projektu wynosi ok. 8,3 mln zł. Ma on zostać wykonany do 31 marca 2026 r.

Czwartek (24.4.2025)

- Medicalgorithmics podpisał umowę z nowym nieujawnionym z nazwy klientem typu IDTF (niezależny ośrodek diagnostyki i testów medycznych – przyp. red.) w USA (wiadomo jedynie, że jest to podmiot z czołowej piątki amerykańskich IDTF). Została ona zawarta na 24 miesiące od daty zaakceptowania przez klienta integracji rozwiązania spółki z jego systemami z automatycznym przedłużeniem o kolejne 12-miesięczne okresy. 

Wartość umowy szacowana jest na 31-46 mln zł przez pierwsze 24 miesiące obowiązywania, a oczekiwane średniomiesięczne wynagrodzenie to 1,1-1,7 mln zł w pierwszym roku i 1,5-2,1 mln zł w drugim roku. Ostateczna wartość przychodów Medicalgorithmics zależy od wolumenu świadczonych usług. Umowa przewiduje minimalne gwarantowane wynagrodzenie dla spółki na poziomie 243 tys. zł miesięcznie, co daje 6,8 mln zł przez 24 miesiące.

W ocenie Łukasza Kosiarskiego, analityka Ipopema Securities, jest to przełomowa umowa dla spółki.

„Zakładane miesięczne przychody z nowej umowy powinny skokowo zwiększyć przychody spółki z rynku USA, oraz pozwolić osiągnąć break-even (próg rentowności – przyp. red.) na poziomie EBITDA. […] Co również ważne, minimalizuje się ryzyko emisji akcji, które ostatnio było mocniej uwzględniane w wycenie, chociaż trzeba przyznać, że margines przesunięcia jest niewielki i umowa ratuje spółkę przez scenariuszem emisji ratunkowej w ostatniej chwili. Powrót do rentowności powinien pozwolić spółce na możliwość zaciągania finansowania zewnętrznego i refinansowanie niekorzystnej umowy pożyczki od Biofund” – wyjaśnił specjalista firmy inwestycyjnej.

Kosiarski wycenia wartość godziwą jednej akcji firmy na 40,1 zł, co w porównaniu z kursem giełdowym daje potencjał wzrostu ceny na poziomie 128%.

Piątek (25.4.2025)

- Diagnostyka podtrzymała poziom wydatków inwestycyjnych na ten rok w wysokości ok. 150 mln zł (wobec 132,7 mln zł w 2024 r.). W tej kwocie uwzględnione są przejęcia innych podmiotów (80-100 mln zł). Spółka prowadzi rozmowy w sprawie akwizycji m.in. ze średnimi lub małymi podmiotami w dziedzinie diagnostyki obrazowej. Będzie to sfinansowane z własnych przepływów pieniężnych – firma nie ma potrzeby sięgania po emisję nowych akcji lub obligacji. Zarząd spółki ocenił, że jeżeli chodzi o diagnostykę obrazową i laboratoryjną liczba celów przejęć może być mniejsza niż 10 (w każdym z obszarów).

- Lux Med powiększył liczbę zarządzanych placówek medycznych. Dołączył do niej szpital Medical Magnus Clinic (MMC) w Łodzi. To siedemnasty szpital działający w ramach struktur Lux Med. Kwota, za którą została nabyty MMC, nie została ujawniona. Placówka, która działa od 1987 r. specjalizuje się m.in. w leczeniu sportowców, w tym mistrzów olimpijskich i świata.

Sobota (26.4.2025)

- ZUS zarejestrował 25,5 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy w 2024 r. Przełożyły się one na 253,5 mln dni nieobecności w pracy z powodu choroby. Wydatki na absencję chorobową wyniosły w zeszłym roku ponad 31 mld zł, co w 59% było pokryte przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a w pozostałej części przez pracodawców i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

ŚWIAT

Poniedziałek (21.4.2025)

- AstraZeneca i Daiichi Sankyo poinformowały, że wstępne wyniki badania III fazy DESTINY-Breast09 kombinacji przeciwciało-lek Enhertu (trastuzumab derukstekan) oraz Perjeta (pertuzumab) firmy Roche wykazały korzyści w zakresie przeżycia wolnego od progresji choroby w porównaniu z obecnym standardem opieki u wcześniej nieleczonych pacjentek z HER2-dodatnim rakiem piersi z przerzutami.

Wtorek (22.4.2025)

- Novo Nordisk potwierdził publicznie, że złożył wniosek do FDA o zatwierdzenie doustnej wersji agonisty receptora GLP-1 Wegovy (semaglutyd). Wniosek dotyczący semaglutydu o dawce 25 mg na nadwagę/otyłość został złożony na początku tego roku, co jest zgodne z harmonogramem, na który wskazał na początku lutego br. Lars Fruergaard Jørgensen, dyrektor generalny duńskiego koncernu. Szczegóły na ten temat zostaną podane 7 maja 2025, gdy Novo Nordisk opublikuje wyniki za I kwartał tego roku. 

W zeszłym tygodniu inwestorzy byli zachwyceni pierwszymi rezultatami badań III fazy nad doustnym orforglipronem Eli Lilly. Wynikało z nich, że preparat obniżył wagę o ok. 8% po 40 tygodniach dawkowania.

Novo Nordisk niedawno pokazało dane z badania III fazy OASIS 4 w trakcie konferencji ObesityWeek. Wykazały one, że dawka 25 mg semaglutydu przyczyniła się do średniej utraty masy o 13,6% po 64 tygodniach, w porównaniu z 2,2% w przypadku placebo.

- Bristol Myers Squibb poinformował, że jego lek na schizofrenię Cobenfy (ksanomelina/chlorek trospium) nie osiągnął istotności statystycznej dla pierwszorzędowego punktu końcowego w badaniu III fazy, mającym za zadanie rozszerzenie jego zastosowania jako terapii dodatkowej. 

W badaniu ARISE oceniano lek – podwójnego agonistę receptorów muskarynowych M1/M4 – jako leczenie wspomagające do istniejących leków przeciwpsychotycznych u dorosłych z nieodpowiednio kontrolowanymi objawami schizofrenii. Cobenfy wykazał zmniejszenie całkowitego wyniku w skali PANSS o 2 pkt proc. w porównaniu z placebo (-14,3 dla Cobenfy wobec -12,2 dla placebo).

- Analiza przeprowadzona przez Ernst & Young na zlecenie Pharmaceutical Research and Manufacturers of America dowodzi, że wprowadzenie 25% ceł na import leków do USA  zwiększyłoby koszty medykamentów o prawie 51 mld dol. rocznie, podnosząc ich ceny o blisko 13%. Warunek: taryfy importowe zostaną przeniesione w pełni na konsumentów. W raporcie nie został uwzględniony wpływ ewentualnych ceł odwetowych krajów dotkniętych stawką sektorową na import.

- Roche obwieścił, że zainwestuje w USA 50 mld dol. w ciągu najbliższych 5 lat, w związku z obawami o wpływ ewentualnych nowych ceł Białego Domu na zagraniczne produkty farmaceutyczne. Inwestycja stworzy dodatkowe 1 tys. miejsc pracy, co dorzuci kolejne stanowiska do ponad 25 tys. osób zatrudnianych przez koncern w Ameryce.

Czwartek (24.4.2025)

- Halozyme Therapeutics złożyła w sądzie okręgowym w New Jersey pozew o naruszenie patentu przeciwko firmie Merck. Spółka jest zdania , że podskórna formuła leku przeciwnowotworowego Keytruda (pembrolizumab) pozwanego podmiotu narusza wiele patentów, które Halozyme złożył na początku 2011 r. w celu ochrony swojej technologii podskórnego podawania MDASE (zmodyfikowany system hialuronidazy). Merck odrzucił zarzuty, twierdząc, że używa formy hialuronidazy ALT-B4 opracowanej niezależnie przez swojego partnera Alteogen, a nie technologii wynalezionej przez Halozyme.

- Merck przy okazji prezentacji wyników za I kw. br. ostrzegł, że spodziewa się ponieść ok. 200 mln dol. dodatkowych kosztów z powodu wdrożonych do tej pory ceł, ponieważ porusza się w trudnym środowisku handlowym między USA a Chinami.

Robert Davis, prezes spółki, starał się uspokoić inwestorów, mówiąc, że Merck już od czasu reformy podatkowej administracji Trumpa w 2017 r. był w trakcie zmiany łańcucha dostaw, aby wzmocnić swoją działalność w Stanach Zjednoczonych.

Całkowite przychody w wysokości 15,5 mld dol. w I kw. 2025 przekroczyły nieznacznie oczekiwania analityków (o ok. 200 mln dol.). Sprzedaż flagowej Keytrudy wzrosła o 4% do 7,2 mld dol. w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego. Merck odczuł boleśnie załamanie się popytu w Chinach – sprzedaż szczepionki na HPV Gardasil/Gardasil 9 spadła o 41% do 1,3 mld dol.

- Niemiecki Merck KGaA jest ponoć o krok od przejęcia za 3,5 mld dol. SpringWorks Therapeutics. Według doniesień The Wall Street Journal (WSJ) transakcja może zostać zawarta w poniedziałek, 28 kwietnia br. 

Spółka potwierdziła na początku roku, że negocjacje weszły w zaawansowaną fazę rozmów, lecz nabrała wody w usta na ten temat podczas publikacji rocznych wyników finansowych w marcu 2025.

Zdaniem WSJ cena za akcję w transakcji wyniesie 47 dol. za sztukę (w piątek kosztowały one 44,72 dol.). Jeśli operacja powiedzie się, niemiecka firma uzyska dostęp m.in. do Ogsiveo (nirogacestat) SpringWorks, doustnego inhibitora gamma sekretazy, który stosuje się w leczeniu guzów desmoidalnych.

Piątek (25.4.2025)

- Amgen planuje rozbudowę zakładu produkcyjnego w Ohio za kwotę 900 mln dol. Sfinalizowanie projektu doprowadzi do stworzenia 350 nowych miejsc pracy, w tym obiekcie, który został oddany do użytku w czerwcu 2021 r.

- Onc.AI ogłosił wyniki badań przeprowadzonych we współpracy z GSK, które wykazały, że oparty na sztucznej inteligencji wynik odpowiedzi CTRS dokładnie przewiduje całkowite przeżycie i zmianę objętości guza u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca przyjmujących inhibitor punktu kontrolnego anty-PD-1 Jemperli (dostarlimab) spółki GSK.

- Johnson&Johnson ogłosiła, że jej dwudziałający inhibitor IL-23 Tremfya (guselkumab) został zatwierdzony przez Komisję Europejską do leczenia dorosłych z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, na które cierpi ponad 2,5 mln ludzi na Starym Kontynencie.

Sobota (26.4.2025)

- Sasanlimab, podskórny inhibitor PD-1 Pfizer, wykazał 32% zmniejszenie ryzyka zdarzeń związanych z nieinwazyjnym rakiem pęcherza moczowego w połączeniu z terapią Bacillus Calmette-Guérin (BCG), co firma zademonstrowała podczas prezentacji danych III fazy na dorocznym spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Urologicznego (AUA).

Prawdopodobieństwo ustąpienia przypadków zdarzeń po 36 miesiącach leczenia wynosiło 82,1% w przypadku sasanlimabu w skojarzeniu z BCG i 74,8% w przypadku samego BCG.