Powstanie ustawa o opiece długoterminowej. Rząd przygotowuje nowy system wsparcia seniorów i osób niesamodzielnych

Projekt ustawy o opiece długoterminowej został wpisany do wykazu prac legislacyjnych rządu. Jego głównym celem jest stworzenie ram prawnych dla spójnego i skoordynowanego systemu opieki długoterminowej w Polsce oraz poprawa dostępności i jakości wsparcia dla osób wymagających stałej pomocy.

Autorzy projektu zwracają uwagę, że obecny system opieki długoterminowej w Polsce jest rozproszony pomiędzy sektor zdrowia i pomocy społecznej. W efekcie osoby potrzebujące często nie wiedzą, gdzie szukać wsparcia.

Jak czytamy w rządowych założeniach, ustawa ma być odpowiedzią na rosnące potrzeby starzejącego się społeczeństwa, ograniczone zasoby kadrowe w opiece formalnej oraz konieczność odciążenia opiekunów nieformalnych, którzy dziś często samodzielnie zajmują się bliskimi wymagającymi całodobowej pomocy.

Jedną z kluczowych zmian ma być powołanie powiatowych koordynatorów opieki długoterminowej, którzy będą działać przy powiatowych centrach pomocy rodzinie (PCPR). Ich zadaniem będzie m.in.:

• tworzenie i rozwijanie lokalnego systemu opieki długoterminowej,

• współpraca z placówkami ochrony zdrowia, pomocą społeczną i organizacjami pozarządowymi,

• informowanie osób potrzebujących o dostępnych formach wsparcia,

• pomoc w uzyskaniu świadczeń dopasowanych do indywidualnych potrzeb.

Projekt zakłada również ściślejszą współpracę pomiędzy instytucjami ochrony zdrowia i pomocy społecznej. Placówki medyczne będą zobowiązane informować ośrodek pomocy społecznej, gdy pacjent wymaga weryfikacji swojej samodzielności, zwłaszcza jeśli nie ma wsparcia rodziny.

Z kolei pracownicy pomocy społecznej mają sygnalizować lekarzom POZ potrzebę zapewnienia wizyty lekarskiej lub pielęgniarskiej dla osób w trudnej sytuacji zdrowotnej.

Nowy system opieki długoterminowej będzie monitorowany na trzech poziomach: powiatowym, wojewódzkim i krajowym. Na poziomie lokalnym ocenie podlegać ma dostępność i jakość świadczonych usług, a na poziomie krajowym – efektywność polityki publicznej w tym obszarze.

Ustawa ma zdefiniować pojęcia takie jak: opieka długoterminowa, opieka nieformalna oraz opiekun nieformalny.
To ma być punkt wyjścia do stworzenia spójnych przepisów i zasad finansowania opieki.

Za przygotowanie projektu odpowiada sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Marzena Okła-Drewnowicz. Rząd planuje przyjąć projekt w IV kwartale 2025 roku, a następnie skierować go do dalszych prac legislacyjnych.