Posłowie alarmują: chorzy Ukraińcy tracą dostęp do darmowej opieki zdrowotnej

Zmiany przepisów sprawiły, że część obywateli Ukrainy utraciła dostęp do bezpłatnej opieki zdrowotnej w Polsce. Problem dotyczy szczególnie osób ciężko chorych, które nie mogą podjąć pracy i tym samym uzyskać ubezpieczenia zdrowotnego w NFZ. Ministerstwo Zdrowia wskazuje jednak alternatywne ścieżki dostępu do świadczeń oraz wyjaśnia zasady ich weryfikacji.

Od 5 marca 2026 r. obowiązują nowe zasady dostępu do świadczeń zdrowotnych dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR. Na mocy przepisów tylko osoby pracujące i ubezpieczone mogą korzystać z leczenia finansowanego przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Wyjątkiem są tzw. grupy wrażliwe, w tym:

- dzieci i młodzież

- kobiety w ciąży i połogu

- ofiary przemocy

- osoby przebywające w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania

Pozostali, mimo legalnego pobytu, mogą utracić dostęp do leczenia.

Do parlamentarzystów trafiają sygnały o poważnych problemach. Kamil Wnuk z Polski 2050 podkreśla, że sytuacja dotyczy m.in.:

- pacjentów dializowanych

- osób w trakcie leczenia onkologicznego

- pacjentów po przeszczepach

- osób z chorobami przewlekłymi

Jak zaznacza:

Wiceminister Tomasz Maciejewski przyznał, że nie da się dokładnie określić liczby osób, które utraciły prawo do świadczeń.

Podkreślił:

Resort zdrowia wskazuje, że dostęp do leczenia możliwy jest także z innych tytułów niż praca.

Obywatele Ukrainy mogą uzyskać ubezpieczenie zdrowotne m.in. gdy:

- pobierają emeryturę lub rentę

- uczą się lub studiują w Polsce

- korzystają z pomocy społecznej

- są zgłoszeni jako członkowie rodziny osoby ubezpieczonej

Dotyczy to m.in. dzieci, małżonków czy rodziców pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.

Podstawowym narzędziem sprawdzania uprawnień jest system eWUŚ.

Tomasz Maciejewski wyjaśnia:

Jeśli system nie potwierdzi prawa do leczenia, pacjent musi przedstawić dokumenty, np.:

- zaświadczenie z ZUS

- dokument z urzędu pracy

- decyzję o przyznaniu świadczeń socjalnych

Osoby należące do grup uprzywilejowanych muszą potwierdzić swoje uprawnienia.

Wymagane są:

- dokument tożsamości

- numer PESEL ze statusem UKR

- dodatkowe zaświadczenia (np. o ciąży, pobycie w ośrodku, statusie ofiary przemocy)

W przypadku dzieci wystarczy dokument tożsamości i numer PESEL.

W sytuacji zagrożenia życia pomoc medyczna przysługuje każdemu.

Obywatele Ukrainy muszą jedynie:

- potwierdzić tożsamość

- wskazać numer PESEL ze statusem UKR

Zmiany przepisów wywołują duże kontrowersje i obawy o zdrowie najbardziej potrzebujących. Największym problemem pozostają osoby ciężko chore, które nie mogą podjąć pracy i jednocześnie nie kwalifikują się do innych form ubezpieczenia.