Ponad 100 mln szczepień dzieci na świecie. Globalna akcja wyrównawcza przynosi efekty

Big Catch-Up szczepienia dzieci to największa globalna inicjatywa wyrównawcza po pandemii COVID-19. Program dostarczył ponad 100 milionów dawek szczepionek do 18,3 miliona dzieci w 36 krajach. Mimo sukcesów, szczepienia rutynowe dzieci nadal nie docierają do milionów niemowląt na świecie.

Program Big Catch-Up objął w latach 2023–2025 około 18,3 miliona dzieci w wieku od 1 do 5 lat w 36 krajach. W ramach inicjatywy podano ponad 100 milionów dawek szczepionek.

Szczególnie istotne jest to, że aż 12,3 miliona dzieci stanowiły tzw. „dzieci zero-dawkowe”, które wcześniej nie otrzymały żadnej szczepionki. Dodatkowo 15 milionów dzieci nie było zaszczepionych przeciwko odrze.

Program zakończył się 31 marca 2026 r. i zmierza do osiągnięcia celu objęcia co najmniej 21 milionów dzieci.

Pandemia COVID-19 znacząco zakłóciła programy szczepień dzieci na całym świecie. W wielu krajach doszło do spadku wyszczepialności i narastania luk odpornościowych.

Program Big Catch-Up miał na celu nadrobienie tych zaległości oraz przywrócenie dostępu do podstawowych usług zdrowotnych. Dzięki temu udało się ograniczyć ryzyko wybuchów chorób zakaźnych, którym można zapobiegać poprzez szczepienia.

W ramach programu podano także 23 miliony dawek szczepionki przeciw polio (IPV) dzieciom, które wcześniej nie były odpowiednio chronione. To kluczowy element walki o eradykację polio.

Jednocześnie rosnące luki w szczepieniach przeciw odrze prowadzą do wzrostu zachorowań. W 2024 roku odnotowano około 11 milionów przypadków odry, a liczba krajów z dużymi ogniskami choroby niemal się potroiła od 2021 roku.

Jednym z głównych celów Big Catch-Up było zmniejszenie nierówności w dostępie do szczepień. Najwięcej dzieci bez szczepień żyje w regionach dotkniętych konfliktami, ubóstwem lub słabą infrastrukturą zdrowotną.

36 krajów uczestniczących w programie odpowiada za aż 60 proc. dzieci zero-dawkowych na świecie. Program po raz pierwszy na dużą skalę objął także starsze dzieci (1–5 lat), które wcześniej pominięto w systemie.

W wielu krajach osiągnięto znaczące rezultaty. W Etiopii ponad 2,5 miliona dzieci zero-dawkowych otrzymało pierwszą szczepionkę DTP1. Podano tam także prawie 5 milionów dawek IPV i ponad 4 miliony dawek szczepionki przeciw odrze.

W Nigerii zaszczepiono około 2 miliony dzieci, które wcześniej nie otrzymały żadnej dawki, oraz podano 3,4 miliona dawek IPV.

Dr Sania Nishtar z Gavi podkreśliła:

Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus zaznaczył:

Z kolei Catherine Russell z UNICEF przypomniała: