Ponad 10 mld zł na szpitale ogólne. Nowy raport o wydatkach powiatów i miast na ochronę zdrowia

Powiaty i miasta na prawach powiatu wydały w latach 2015–2025 ponad 10 mld zł na szpitale ogólne – wynika z nowego raportu przygotowanego przez Związek Powiatów Polskich. Tylko w 2025 roku samorządy przekazały na ochronę zdrowia ponad 2,1 mld zł, z czego znaczną część pochłonęło finansowanie szpitali i pokrywanie ich strat. Autorzy raportu podkreślają, że mimo iż system ochrony zdrowia finansują głównie Ministerstwo Zdrowia i NFZ, samorządy odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu lokalnych placówek medycznych.

Raport „Nakłady JST na ochronę zdrowia – analiza trendów i struktury wydatków ze szczególnym uwzględnieniem wydatków na szpitale ogólne” pokazuje, jak duże środki samorządy przeznaczają na funkcjonowanie ochrony zdrowia.

Autorzy dokumentu przypominają, że „finansowanie ochrony zdrowia należy do zadań Ministra Zdrowia oraz Narodowego Funduszu Zdrowia”, jednak samorządy każdego roku wspierają szpitale dodatkowymi pieniędzmi.

Według raportu to właśnie szpitale ogólne są podstawą lokalnego systemu zabezpieczenia zdrowotnego mieszkańców.

Z danych przedstawionych przez Związek Powiatów Polskich wynika, że w ciągu ostatnich dziesięciu lat powiaty i miasta na prawach powiatu wydały na szpitale ogólne ponad 10 mld zł. Autorzy raportu zauważają, że największy wzrost wydatków był widoczny w powiatach ziemskich. W przypadku miast na prawach powiatu tempo wzrostu nakładów było bardziej umiarkowane.

W dokumencie podkreślono:

W 2025 roku miasta na prawach powiatu przeznaczyły na ochronę zdrowia ponad 1,3 mld zł. Wydatki tej grupy samorządów od 2023 roku utrzymują się na poziomie przekraczającym 1,2 mld zł rocznie.

W przypadku powiatów wydatki były bardziej zmienne. W 2023 roku wyniosły ponad 850 mln zł, rok później spadły do 631 mln zł, a w 2025 roku ponownie wzrosły – do prawie 882 mln zł. Raport pokazuje także różnice w strukturze wydatków samorządowych.

W powiatach zdecydowana większość pieniędzy przeznaczanych na ochronę zdrowia trafia właśnie do szpitali. W 2025 roku aż 85,43 proc. wszystkich wydatków powiatów na ochronę zdrowia stanowiły nakłady na szpitale ogólne. Autorzy raportu ocenili, że „pozostałe obszary miały jedynie uzupełniające znaczenie”.

Inaczej wygląda sytuacja w miastach na prawach powiatu. Tam największą część wydatków pochłaniało przeciwdziałanie alkoholizmowi – niemal 38 proc. budżetu zdrowotnego. Szpitale ogólne znalazły się na drugim miejscu z udziałem wynoszącym 33 proc.

Raport zwraca uwagę, że duża część pieniędzy przekazywanych przez samorządy trafia na pokrywanie strat finansowych placówek medycznych.

Autorzy dokumentu napisali wprost:

W przypadku powiatów ziemskich wydatki na pokrycie ujemnych wyników finansowych szpitali osiągnęły rekordowy poziom w 2020 roku – blisko 128 mln zł. W 2019 roku było to prawie 94 mln zł.

Miasta na prawach powiatu w 2025 roku przekazały na pokrycie strat szpitali ponad 50 mln zł. Podobny poziom wydatków odnotowano również w latach 2020 i 2016. Raport pokazuje, że bez wsparcia samorządów wiele szpitali ogólnych miałoby poważne problemy finansowe.

Powiaty oraz miasta na prawach powiatu nadal odgrywają ważną rolę w utrzymaniu lokalnej ochrony zdrowia, mimo że formalnie finansowanie systemu należy do państwa i NFZ.