Polskie start-upy zdrowotne z coraz lepszym wynikami. Kto może zyskać najwięcej?

EIT Health czyli jednostka Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT), organu Unii Europejskiej, opublikowała właśnie wyniki pierwszej edycji badania „InnoStars Assessment of Healthcare Innovation Ecosystem Maturity” („Indeks Innowacyjności InnoStars”). To ważna analiza rozwoju wybranych ekosystemów innowacji w sektorze opieki zdrowotnej w Europie Środkowej, Wschodniej i Południowej. Co z niej wynika?

Okazuje się, że krajem, który posiada najbardziej dojrzały ekosystem innowacji w regionie jest Portugalia. Tuż za nią plasuje się grupa krajów, do której należy Polska.

Polskie start-upy z sektora opieki zdrowotnej, które uczestniczyły w programach EIT Health, osiągnęły najlepsze wyniki pod względem uzyskanych grantów zewnętrznych oraz znalazły się powyżej średniej pod względem zatrudnienia i odsetka start-upów wchodzących na rynek. Jednocześnie uzyskały gorsze wyniki pod względem wyceny i pozyskiwania finansowania zewnętrznego.

Indeks Innowacyjności InnoStars - opracowany przez EIT Health, wiodącą w Europie sieć innowatorów w sektorze opieki zdrowotnej - ocenia dojrzałość krajowych ekosystemów innowacji w dziesięciu krajach Europy Środkowej, Wschodniej i Południowej. Izrael, gdzie EIT ma również swoją społeczność, jest wskazany w raporcie jako kraj wzorcowy z uwagi na sukcesy jakie osiągnął jako światowy lider w dziedzinie innowacji w opiece zdrowotnej. Badanie miało na celu sprawdzić, w jaki sposób ekosystemy start-upów wykorzystały korzyści płynące z programów i jakie osiągnęły wymierne wyniki. Należy podkreślić, że zebrane wskaźniki wydajności tzw. wskaźniki twarde ograniczają się do programów start-upowych EIT Health, a nie do innowacji lub ekosystemów start-upowych rozwijanych w całym kraju.

Metodologia: wnioski podkreślają znaczenie współpracy

Do oceny start-upów, które uczestniczyły w programach EIT Health, autorzy badania wykorzystali wskaźniki wydajności czyli tzw. twarde wskaźniki: wycena, zatrudnienie, pozyskane fundusze zewnętrzne, pozyskane granty zewnętrzne oraz odsetek start-upów wchodzących na rynek. Na podstawie kwestionariuszy sprawdzili również wskaźniki miękkie, to znaczy zakres finansowania, pulę talentów, poziom wsparcia ze strony rządu, know-how i relacje pomiędzy uczestnikami ekosystemu.

Eksperci i łącznicy: liderzy innowacji w opiece zdrowotnej

Jedynym krajem, który uzyskał w badaniu ocenę 5 (ekspert) był Izrael, z najwyższą wyceną start-upów na poziomie 146 mln euro. To przykład kraju, który ułatwia zakładanie firm, zapewnia ukierunkowane programy dla innowatorów i ma zróżnicowane formy finansowania z dostępem do inteligentnych pieniędzy i wyspecjalizowanego kapitału wysokiego ryzyka. Dzięki temu posiada wielu doświadczonych przedsiębiorców i mentorów oraz wysoko rozwinięte, wyspecjalizowane społeczności działające na rzecz rozwoju innowacji.

Polska jest jednym z czterech krajów w monitorowanej grupie, poza Włochami, Węgrami i Portugalią, gdzie EIT Health ma dedykowanego Lidera Ekosystemu oraz partnerską sieć wiodących przedsiębiorstw, uniwersytetów i instytutów badawczych. Na podstawie Indeksu Innowacyjności InnoStars, Polska w modelu dojrzałości została sklasyfikowana jako Eksperymentator.

Takie kraje są w „środku” swojej drogi do innowacji – posiadają już wiele mechanizmów wspierania start-upów i rosnącą liczbę źródeł finansowania, w tym drugą generację rządowych programów finansowania i funduszy zagranicznych. W tych krajach innowatorzy mają większy dostęp do doświadczonych mentorów, a seryjni przedsiębiorcy zaczynają inwestować. Rozwijają się również sieci między zainteresowanymi stronami, takimi jak centra badawczo-rozwojowe i międzynarodowe korporacje.

Dwadzieścia sześć polskich firm uczestniczących w programach akceleracyjnych EIT Health plasuje się wśród najlepszych pod względem pozyskanych grantów zewnętrznych oraz powyżej średniej w zatrudnieniu i odsetku start-upów wchodzących na rynek. Z drugiej strony wspomniane firmy mają pole do poprawy w zakresie pozyskiwania finansowania zewnętrznego.

Lokalny przykład sukcesu: naturalna i bezpieczna ochrona przed promieniowaniem UV dzięki biotechnologii

Przykładem start-upu wspieranego przez różne programy EIT Health, który odniósł sukces w Polsce jest UVera. Celem firmy jest dostarczanie naturalnych, zdrowych i bezpiecznych środków ochrony przed promieniowaniem UV wytwarzanych w procesach biotechnologicznych. W przeciwieństwie do zwykłych, syntetycznych, chemicznych filtrów UV, które mogą dostać się do ludzkiego krwiobiegu i mieć niekorzystny wpływ na zdrowie, te innowacyjne substancje są zdrowe i ograniczają negatywny wpływ na środowisko naturalne.

W 2019 i 2020 roku firma została laureatem dwóch prestiżowych programów akceleracyjnych EIT Health: InnoStars Awards oraz EIT Health Catapult. Po sukcesie UVera pozyskała około 4,3 mln euro zewnętrznego finansowania z różnych źródeł, w tym od aniołów biznesu, Europejskiej Rady Innowacji i Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Startup znalazł się również na krótkiej liście Europejskiego Banku Inwestycyjnego w Turnieju Innowacji Społecznych i znalazł się w gronie 3% najlepszych, innowacyjnych, wpływowych i zrównoważonych projektów w Unii Europejskiej. W 2022 roku UVera dostarczyła zakontraktowanemu klientowi pierwszą licencję technologiczną.

Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) jest największym w Europie ekosystemem innowacji, skupiającym blisko 3000 partnerów z czołowych organizacji biznesowych, badawczych i edukacyjnych z całej Europy w ponad 80 centrach innowacji. EIT wzmacnia zdolność Europy do innowacji, wspierając rozwiązania istotnych globalnych wyzwań i pielęgnując talenty w dziedzinie przedsiębiorczości, aby tworzyć zrównoważony wzrost i miejsca pracy dla wykwalifikowanych pracowników w Europie. EIT jest organem UE i integralną częścią Horyzontu Europa, programu ramowego UE w zakresie badań naukowych i innowacji. Instytut wspiera dynamiczne paneuropejskie partnerstwa, Wspólnoty Wiedzy i Innowacji EIT, składające się z wiodących firm, laboratoriów badawczych i uniwersytetów, z których każde zajmuje się rozwiązywaniem pilnych globalnych wyzwań, od zmian klimatycznych, przez zdrowie, po energię odnawialną.