Polska ma technologię produkcji Oseltamiwiru. W ciągu roku można byłoby uruchomić produkcję

Polska w ciągu roku mogłaby zacząć produkować lek na grypę bez oglądania się na azjatyckich producentów - zapewnia Wojciech Maszewski, Dyrektor Departamentu Produktów Farmaceutycznych Łukasiewicz – Instytut Chemii Przemysłowej.

Główny Inspektor Sanitarny, dr Paweł Grzesiowski, poinformował, że fala epidemiczna grypy osiągnęła już swój szczyt. Mimo że notuje się o 30% mniej przypadków niż na początku lutego, to w ciągu ostatniego tygodnia odnotowano 72 tys. nowych zachorowań. Szacuje się, że rzeczywista liczba zachorowań może być dwukrotnie wyższa niż pokazują to oficjalne statystyki. Od stycznia z powodu grypy lub jej powikłań hospitalizowano 23 tys. osób, a dominującym szczepem wirusa jest A H1N1, odpowiadający za 60% zakażeń. Dr Grzesiowski podkreślił, że w porównaniu do ubiegłego roku liczba przypadków grypy była trzykrotnie wyższa, co spowodowało znaczne zwiększenie zapotrzebowania na leki przeciwgrypowe. Na przełomie stycznia i lutego popyt wzrósł o ponad 300%, co sprawiło, że leków brakowało w aptekach. Problem dostępności leków przeciwwirusowych jest poważniejszy, niż może się wydawać. Braki Oseltamiwiru w aptekach oznaczają większą liczbę hospitalizacji, rosnące obciążenie systemu ochrony zdrowia i wyższe koszty leczenia powikłań. To błędne koło, które można przerwać, inwestując w krajową produkcję API.

Skuteczne leki na grypę w swoim składzie mają Oseltamiwir, substancję czynną (API), która działa najefektywniej, jeśli zostanie podana w ciągu pierwszych 48 godzin od wystąpienia objawów. Już po pierwszym podaniu zmniejsza ryzyko powikłań i sprawia, że organizm szybciej radzi sobie z infekcją. To ona odpowiada za to, że lek redukuje replikację wirusa, skraca czas trwania choroby i znacząco zmniejsza ryzyko groźnych powikłań. 

W Polsce, podobnie jak w większości krajów europejskich, substancje czynne nie są produkowane na masową skalę, ale masowo sprowadzane od zewnętrznych, głównie azjatyckich, dostawców. Oseltamiwir produkowany jest dziś przede wszystkim w Chinach i Indiach. Oznacza to, że w sezonie epidemicznym, gdy światowy popyt gwałtownie rośnie, dostawcy priorytetowo traktują własne rynki. Europejczycy muszą więc ustawić się w kolejce po lek. To wiąże się z ryzykiem, że lek nie dotrze na czas albo będą przerwy w jego dostawie. Nie mamy wpływu na jego cenę i dostępność, a nawet, jak często podkreślają eksperci, wpływu na jakość substancji i kontroli. Kiedy pojawia się nagły wzrost zachorowań, jesteśmy zdani na łaskę i niełaskę azjatyckich producentów. jednak w Polsce mamy technologię popularnego leku na grypę.

Okazuje się, że w Polsce nie jesteśmy skazani tylko na import Oseltamiwiru, bo choć go nie produkujemy, to możemy to robić, bo mamy do tego technologię. Technologię produkcji fosforanu oseltamiwiru ma opracowaną Łukasiewicz – Instytut Chemii Przemysłowej (IChP). Polskie rozwiązanie spełnia najwyższe standardy jakości farmaceutycznej. Jak informuje Łukasiewicz - IChP, proces został opracowany w małej skali tak, aby możliwe było jego szybkie przeskalowanie, optymalizacja i wdrożenie w warunkach produkcji przemysłowej zgodnie z zasadami GMP (Dobrej Praktyki Produkcyjnej). To kluczowe, ponieważ wymogi dotyczące substancji czynnych stosowanych w lekach są niezwykle rygorystyczne – muszą charakteryzować się wysoką czystością, stabilnością i spełniać wszystkie normy bezpieczeństwa.

Zdaniem specjalisty, uruchomienie pełnoskalowej produkcji Oseltamiwiru w Polsce oznacza dostępność substancji czynnej dla polskich producentów, szybszy dostęp do leków i jego niższe ceny. Przede wszystkim zaś niezależność od dostawców z Azji. Jest to również szansa, by Polska z importera, stała się eksporterem na farmaceutycznej mapie Europy.