Polacy umierają na raka, bo nie robią badań. Ekspert: Trzeba do nich dotrzeć inaczej

W Polsce wciąż zbyt mało osób korzysta z badań przesiewowych, które mogłyby uratować im życie. Do tego rośnie problem otyłości – zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci – a rak płuc pozostaje jedną z najczęstszych przyczyn zgonów onkologicznych. Eksperci apelują o pilne działania systemowe i walkę z kluczowymi nałogami.

Mimo że mammografia czy kolonoskopia potrafią wykryć nowotwory na wczesnym etapie, wielu Polaków wciąż z nich nie korzysta. Szczególnie dotyczy to osób z mniejszych miejscowości i z niższym wykształceniem. Przykład? W latach 2018–2019 kolonoskopię wykonało tylko 16% osób w wieku 50–74 lat. W grupie o niższym wykształceniu ten odsetek spadł do zaledwie 10%.

Rak jelita grubego zabija w Polsce dwa razy częściej mężczyzn niż kobiety, a jednym z jego głównych czynników ryzyka jest otyłość. Z danymi Narodowego Funduszu Zdrowia trudno dyskutować – 35% dorosłych ma nadwagę, a 28% choruje na otyłość. Widać też różnicę między płciami: nadwagę ma 30% kobiet i 41% mężczyzn, a otyłość – 26% kobiet i aż 31% mężczyzn.

Jeszcze gorzej wygląda sytuacja wśród dzieci i nastolatków. Według raportu Komisji Europejskiej „Health Promotion Knowledge Gateway” polskie dzieci należą do najbardziej otyłych w Europie – problem dotyczy 36% chłopców i 30% dziewczynek w wieku 7–9 lat.

Rak płuc to nowotwór, który wciąż najbardziej obciąża polskie statystyki. Rozwija się latami bezobjawowo, a gdy jest wykrywany, często jest już za późno na skuteczne leczenie. Palenie tytoniu pozostaje głównym winowajcą, ale groźne są też czynniki środowiskowe.

Smog to drugi po papierosach największy wróg płuc. Polska należy do najbardziej zanieczyszczonych państw w Unii Europejskiej, głównie z powodu spalania węgla i emisji z transportu. Według Europejskiej Agencji Środowiska ponad 40 tysięcy osób w Polsce co roku umiera przedwcześnie z powodu brudnego powietrza.