Podkomisja onkologiczna w Sejmie: priorytetem patomorfologia i nowe finansowanie badań

W Sejmie odbyło się posiedzenie podkomisji stałej do spraw onkologii, poświęcone diagnostyce patomorfologicznej. Minister zdrowia oraz prezes NFZ przedstawili informacje o działaniach na rzecz zapewnienia pełnej dostępności badań i rozwoju programu JGPato. Dyskusja dotyczyła zarówno wyzwań organizacyjnych, jak i finansowych, które mają kluczowe znaczenie dla skutecznego leczenia pacjentów onkologicznych.

W piątek w Sejmie obradowała podkomisja stała do spraw onkologii. Tematem spotkania była diagnostyka patomorfologiczna – kluczowy element w procesie rozpoznawania i leczenia chorób nowotworowych.

Ministerstwo zdrowia przedstawiło działania resortu zmierzające do zapewnienia pełnej dostępności badań patomorfologicznych. Podkreślił, że bez dobrej diagnostyki nie ma skutecznej terapii, a program JGPato ma usprawnić zarówno organizację, jak i finansowanie świadczeń. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia omówił szczegóły programu JGPato. Zapewnił, że NFZ pracuje nad wyceną i rozliczaniem świadczeń w sposób, który umożliwi szerszy dostęp pacjentów do badań i skróci czas oczekiwania na wyniki.

W trakcie obrad wskazywano na problemy kadrowe w patomorfologii, niedobór specjalistów i konieczność inwestycji w nowoczesny sprzęt diagnostyczny. Zdaniem ekspertów, bez systemowych zmian nawet najlepszy program może napotkać bariery we wdrożeniu.

Posłowie podkreślali, że pacjenci onkologiczni nie mogą czekać tygodniami na wyniki badań. Każdy dzień zwłoki w rozpoznaniu nowotworu to ryzyko opóźnienia skutecznego leczenia, dlatego rozwój patomorfologii powinien być traktowany jako priorytet zdrowotny państwa.

Podkomisja zapowiedziała kontynuację prac i monitorowanie wdrażania programu JGPato. Parlamentarzyści oczekują szczegółowych raportów z działań podejmowanych przez Ministerstwo Zdrowia i NFZ w najbliższych miesiącach.

Podczas posiedzenia komisji Dominika Janiszewska-Kajka, Zastępca Dyrektora Departamentu Rzecznictwa w Ministerstwie Zdrowia, przedstawiła informacje na temat działań resortu dotyczących jakości diagnostyki patomorfologicznej, akredytacji oraz powiązanych rozwiązań legislacyjnych.

Ministerstwo przypomniało o pilotażu rozpoczętym w styczniu 2021 r., którego celem była ocena jakości diagnostyki patomorfologicznej.

Nowe świadczenia dotyczyły diagnostyki materiału onkologicznego: małego, dużego, specjalnego oraz śródoperacyjnego.

W ramach projektu POWER opracowano standardy akredytacyjne dla patomorfologii.

Obecnie w Polsce funkcjonuje 37 jednostek posiadających certyfikat, który umożliwia rozliczanie świadczeń JGPATO. Ostatnie z tych certyfikatów wygasną w 2026 r.

Aktualnie Rada Akredytacyjna przygotowała – we współpracy z konsultantem krajowym – standardy akredytacyjne dla patomorfologii.

Jednostki będą mogły składać wnioski o akredytację w nowym, całkowicie elektronicznym systemie.

Ministerstwo Zdrowia pracuje nad zmianą ustawy o jakości i bezpieczeństwie pacjenta, aby skrócić okres obowiązywania standardów przed możliwością złożenia wniosku o akredytację.

Nowelizacja ma zostać przyjęta do końca roku, tak aby zapewnić ciągłość certyfikacji jednostek.

Dominika Janiszewska-Kajka podkreśliła, że rola patomorfologii została wzmocniona także w przepisach Krajowej Sieci Onkologicznej.

Temat wystąpienia Podczas posiedzenia Anna Miszczak z Departamentu Świadczeń Opieki Zdrowotnej NFZ przedstawiła dane dotyczące realizacji i rozliczania nowych produktów w zakresie kompleksowych badań patomorfologicznych – tzw. JGPato.

Po zakończonym pilotażu, o którym wcześniej mówiła przedstawicielka Ministerstwa Zdrowia, NFZ wprowadził do rozliczania nowe produkty obejmujące badania patomorfologiczne.

Świadczenia te rozliczane są zarówno w lecznictwie szpitalnym, jak i w diagnostyce pogłębionej w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej.

Produkty JGPato dotyczą wyłącznie pacjentów onkologicznych i muszą być elementem całego procesu diagnostyczno-terapeutycznego.

Według danych NFZ na terenie kraju świadczenia te realizuje 44 podmiotów.

W pierwszej połowie 2025 r. wartość rozliczonych świadczeń wyniosła ponad 1,3 mln zł.

Anna Miszczak podała szczegółowy rozkład podmiotów realizujących produkty JGPato w poszczególnych województwach. Najwięcej z nich działa w województwie mazowieckim (9), śląskim (6), a po 4 w dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, małopolskim, pomorskim i wielkopolskim. W kilku regionach świadczenia rozlicza tylko jeden podmiot.