Pacjenci, producenci leków i hurtownie o "niebezpiecznej" poprawce

Federacja Polskich Pacjentów, wszystkie organizacje zrzeszające producentów leków, Związek Pracodawców Hurtowni Farmaceutycznych, Pracodawcy RP oraz Konfederacja Lewiatan wskazują na zagrożenia wynikające z poprawki do Prawa Farmaceutycznego przewidzianej w projekcie ustawy o zawodzie farmaceuty. Jak przekonują, może ona doprowadzić do bezpodstawnego i nagłego zamknięcia hurtowni leków lub apteki i braku leków na rynku.

Jak wskazują, proponowana poprawka przewiduje możliwość natychmiastowego unieruchomienia hurtowni farmaceutycznej bądź jej części, apteki lub punktu aptecznego w przypadku naruszeń uniemożliwiających kierownikowi apteki lub hurtowni farmaceutycznej realizację  jego zadań. Przepis nie precyzuje, o jakie zadania chodzi i nie wskazuje, że utrudnienia muszą wynikać z winy właściciela apteki czy hurtowni. Obecne regulacje prawne przewidują, że w takim przypadku właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.

Groźne skutki

- Sankcje muszą być proporcjonalne, a ograniczanie prowadzenia działalności gospodarczej, czyli unieruchomienie przedsiębiorstwa powinno być wnikliwie przemyślane i wprowadzane wyłącznie, jeżeli przemawia za tym wyższe dobro, którego nie da się zrealizować w inny sposób – podkreśla Grzegorz Rychwalski, wiceprezes PZPPF.  

Jak wskazują przeciwnicy zapisu, czasowe zamknięcie apteki, szczególnie w czasie globalnej epidemii lub w przypadku mniejszych miejscowości może znacznie utrudnić pacjentom dostęp do leków i porad farmaceutycznych. Z kolei w przypadku nagłego zamknięcia hurtowni, przerwany może zostać łańcuch dostaw do licznych aptek.

Wystarczające przepisy

We wspólnym stanowisku organizacje podkreślają, że odpowiednie przepisy pozwalające na właściwe wykonywanie zadań przez kierowników aptek i hurtowni już istnieją oraz są proponowane w ramach projektu ustawy o zwodzie farmaceuty.  Zwracają uwagę, że art. 120 ust. 2 Prawa Farmaceutycznego już teraz umożliwia unieruchomienie miejsca prowadzenia praktycznie każdej działalności dotyczącej obrotu lekami, jeżeli naruszenia „mogą powodować bezpośrednio zagrożenie życia lub zdrowia ludzi”. Proponowany art. 35 ustawy o zawodzie farmaceuty gwarantuje merytoryczną niezależność farmaceuty, w tym kierownika apteki oraz osoby odpowiedzialnej w hurtowni w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej, udzielania usług farmaceutycznych oraz wykonywania zadań zawodowych przez podmioty prowadzące aptekę, punkt apteczny oraz hurtownię farmaceutyczną.

Nieprecyzyjny przepis - wysokie sankcje 

Autorzy stanowiska podkreślają, że z uwagi na nieprecyzyjność przepisu istnieje ryzyko jego nadużywania. Według nich, w przypadku złej woli kierownika apteki czy hurtowni może on bezpodstawnie stwierdzić, że określone działania utrudniają mu realizację zadań związanych z obrotem lekami, a wtedy inspekcja farmaceutyczna unieruchamia przedsiębiorstwo pod obowiązkowym rygorem natychmiastowej wykonalności. 

- Niedookreśloność, a w konsekwencji szerokie możliwości utrudniania działania podmiotom prowadzącym obrót hurtowy i detaliczny lekami są niezwykle niebezpieczne – ostrzega G. Rychwalski.

Jak wskazują autorzy stanowiska, nawet jeżeli ostatecznie zarzuty nie zostaną potwierdzone i decyzja wydana w trybie proponowanego art. 120 ust. 2a PF zostanie uchylona, to skutki dla przedsiębiorców mogą być nieodwracalne. Zwracają uwagę, że brak funkcjonowania hurtowni czy apteki to utrata stałych odbiorców i dostawców to konieczność nieustannego ponoszenia kosztów organizacyjnych i finansowych, utylizacja leków, a często kary umowne w związku z niewywiązaniem się z umów. Po okresie unieruchomienia takie podmioty, jeżeli nie byłyby już bankrutami, to stałyby się nimi z powodu utraty pozycji rynkowej.

Pod apelem w tej sprawie podpisały się :  Polski Związek Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego - Krajowi Producenci Leków, , Izba Gospodarcza „FARMACJA POLSKA”, Związek Pracodawców Innowacyjnych Firm Farmaceutycznych INFARMA,  Polska Izba Przemysłu Farmaceutycznego i Wyrobów Medycznych POLFARMED, Federacja Polskich Pacjentów, PASMI – Polski Związek Producentów Leków Bez Recepty, Stowarzyszenie Importerów Równoległych Produktów Leczniczych, Związek Pracodawców Hurtowni Farmaceutycznych, Pracodawcy RP, Konfederacji Lewiatan.